Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Arthur erregearen egintzak, John Steinbeck / Joseba Urteaga (Igela, 1996
)
eu
Jiratu ahal zedin baino lehen harrapatu zuten ustekabean, eta setioa estutu zuten ezpatadak emanez esku banatan ezpata bat eramango lukeen gizon zabal bat bailiran.
es
Lo sorprendieron antes que pudiera volverse y apretaron el cerco, echando tajos como un hombre ancho con una espada en cada mano.
fr
Ils le rattrap?rent avant qu'il p?t se retourner et l'assaillirent, frappant comme s'ils n'?taient qu'un seul guerrier ayant une ?p?e dans chaque main.
en
They caught him before he could turn and they moved in, striking like a broad man with a sword in each hand.
eu
Ewain lurrera erori zen ezpatada baten eraginez, eta dorrean bi buru agertu ziren eta bi gezik atzera egin zuten lumek belarriak ukitu zituzten arte.
es
Ewain cay? bajo una estocada, y en la torre se asomaron dos cabezas y dos dardos retrocedieron hasta que las plumas tocaron las orejas.
fr
Alors, au sommet de la tour, deux t?tes apparurent et deux arcs furent band?s, l'empennage des fl?ches arrivant ? hauteur de l'oreille des archers.
en
Ewain fell under a blow, and on the tower two heads appeared and two shafts were drawn back feathers to ears.
eu
Orduan Ewain lurrean biribilkatu, eta zutitu egin zen. Min handiz ihes egin zuen anaiengandik armaduraren arintasuna bedeinkatuz, eta zubia atzean zuela, jiratu egin zen etsaiei aurre egiteko.
es
Entonces Ewain rod? y se levant? y dolorosamente huy? de los hermanos, bendiciendo la ligereza de su armadura, y con el puente a sus espaldas se volvi? para enfrentarlos.
fr
Yvain roula sur lui-m?me et se releva, fuyant douloureusement les fr?res et b?nissant la l?g?ret? de ses armes. Arriv? au pont-levis, il se retourna pour leur faire face.
en
Then Ewain rolled and stood, and he ran painfully from the brothers, blessing the lightness of his arms, and with the bridge at his back he turned to face them.
eu
Zakur zaharrak ziren joko horretan.
es
Eran veteranos en ese juego.
fr
Ils avaient une longue pratique de ce jeu mortel.
en
They were old at this game.
eu
Elkarrengandik pixka bat aldentzen ziren, eta Ewainek bati erasotzen zionean defentsa irekita uzten zion bestearen erasoari.
es
Ellos se separaban un poco, y cuando Ewain atacaba a uno, su defensa se hac?a vulnerable a la acometida del otro.
fr
Ils se s?par?rent un peu et, lorsque Yvain frappait l'un, sa garde ?tait ouverte aux coups de l'autre.
en
They separated a little, and when Ewain struck at one he opened his defense to the attack of the other.
eu
Saihetsean zauritu zuten, eta gero, batak kolpe altu bat luzatu zionean ezkutua altxatzera behartzeko, besteak ebaki bat egin zion zangoetan.
es
Hirieron a Ewain en el flanco, y luego, mientras uno le dirig?a un golpe alto para obligarlo a alzar el escudo, el otro le hizo un corte en las piernas.
fr
Ils le bless?rent au c?t? puis, pendant que l'un frappait haut pour lui faire lever son ?cu, l'autre fauchait bas et le touchait aux jambes.
en
They wounded Ewain in the side and then, while one aimed high to raise his shield, the other cut low and ripped at his legs.
eu
Ewain ohartu zen odol beroa zeriola saihetsetik, eta lurra gero eta irristakorragoa zegoen.
es
Ewain sinti? que la sangre caliente se escurr?a por su costado y el suelo se volv?a resbaloso.
fr
Yvain sentit son sang couler chaudement le long de son c?t? et la terre devint glissante sous ses pas.
en
Ewain felt his blood flowing hotly down his side and the earth grew slippery under him.
eu
Saiatu zen dorreko hautseko marrazkia gogoratzen, baina zorabio arin batek lausotu egiten zion burua.
es
Trat? de recordar el dibujo en el polvo de la torre, pero cierto aturdimiento le imped?a vislumbrarlo con nitidez.
fr
Il essaya de se rappeler le dessin dans la poussi?re de la tour, mais un l?ger vertige l'en emp?cha.
en
He tried to remember the drawing in the dust of the tower, but a little dizziness kept the picture from him.
eu
Buru-babesean eman zioten ezpatada bizkor baten astinduak ikusmena argitu zion.
es
Una r?pida estocada en el yelmo lo sacudi? y le aclar? la visi?n.
fr
Un coup rapide sur le heaume le secoua et lui ?claircit les id?es.
en
A quick blow on his helm shocked him and cleared his eyes.
eu
Ikusi zuen bere luma sigi-saga egiten lurreraino, eta aldi berean arrano-garrasia entzun zuen dorrean, eta hauts gainean egindako marrazkia argitu zitzaion buruan.
es
Vio c?mo la pluma zigzagueaba hasta el suelo, y al mismo tiempo oy? el chillido de ?guila que descend?a de la torre y el dibujo se aclar? en su mente.
fr
Il vit sa plume zigzaguer sur le sol. Au m?me instant, il entendit le cri de l'aigle en haut de la tour et revit parfaitement le dessin dans la poussi?re.
en
He saw his feather zigzag to the ground, and at the same time he heard the eagle screaming from the tower and the dust drawing came clear in his mind.
eu
Eskuinera jauzi egin, eta zirkulua itxi zuen, eta Sir Edward jiratu egin zen aurre egiteko.
es
Brinc? a la derecha y cerr? el c?rculo, y Sir Edward se volvi? para enfrentarlo.
fr
Quittant son refuge, il fit un bond sur la droite et, passant dans le dos d'?douard, le for?a ? se retourner pour faire face ? son attaque.
en
He leaped from his sheltering place to the right and circled close, and Sir Edward turned to meet his attack.
eu
Gero Sir Hughi oldartu zitzaion eta biratzera behartu zuen defenda zedin.
es
Luego acometi? a Hugh y lo oblig? a girar para defenderse.
fr
Puis il se porta vers Hughes, qui fut oblig? de pivoter pour se d?fendre.
en
And then he lunged toward Hugh and drew him whirling to defense.
eu
Arranoak garrasi egin zuenean berriro, erasoa erdialdera zuzendu zuen eta bi anaiak elkartu egin ziren.
es
Y cuando volvi? a gritar el ?guila, dirigi? un ataque al medio y los dos se juntaron para detenerlo.
fr
Et, tandis que l'aigle poussait un nouveau cri, il se mit entre eux et ils vinrent ? sa rencontre.
en
And as the eagle screamed again he moved in between them and they closed to meet him.
eu
Biek batera altxatu zituzten ezpatak eta xaflek elkarren kontra jo zuten airean.
es
Las dos espadas se elevaron y sus hojas chocaron en el aire.
fr
Les deux ?p?es s'?lev?rent ensemble et les lames se heurt?rent avec fracas ;
en
Both swords rose and their blades clashed together.
eu
Ewainek urrats bat eman zuen ezkerretara, Sir Hugh ezkutua okertzera behartu zuen, eta eskugainean zauritu, eta anaiaren besoaren kontra bultzatu zuen.
es
Ewain dio un paso a la izquierda, oblig? a Sir Hugh a ladear el escudo, e hiri?ndole el dorso de la mano lo empuj? contra el brazo de su compa?ero.
fr
Yvain fit un pas ? gauche, ?carta l'?cu de sire Hughes et, d'un petit coup en revers, le poussa contre le bras de son fr?re.
en
Ewain stepped left and forced Sir Hugh's shield aside, and with a short backhand cut he drove him against his brother's arm.
eu
Gero ezkerraldera bizkor mugituz etsaiari hurbildu zitzaion, eta ezpata Edwarden sorbalda ebakiz bularreraino sartu zen.
es
Luego, sin darle cuartel, avanz? hacia la izquierda acerc?ndose a su oponente, y de un tajo su espada penetr? en el hombro de Edward y se hundi? hasta el pecho.
fr
Encha?nant imm?diatement, il se d?porta sur la gauche et, d'un coup d'?p?e bien ajust?, fendit jusqu'? la poitrine l'?paule d'?douard qui s'?croula, mourant, sur le sol.
en
Then, without pause, he moved left and low and close and his sword chopped through Edward's shoulder and cut down into his chest, and Edward fell dying to the ground.
eu
Edward lurrera erori zen, hilzorian.
es
Edward cay? al suelo, agonizante.
fr
 
en
 
eu
Ewain Hughengana jiratu zen, baina hau gizon-erdia zen anaiarik gabe, eta adore guztia galdu zuen.
es
Ewain se volvi? a Hugh, pero este caballero era medio hombre sin su hermano, y perdi? todo el coraje.
fr
Alors, Yvain se retourna vers Hughes, mais sans son fr?re, ce chevalier n'?tait que la moiti? d'un homme et son courage l'abandonna ;
en
Now Ewain turned on Hugh, but that knight without his brother was half a man and his courage dropped from him.
eu
Sir Hugh belaunikatu, buru-babesa erantzi, eta errukia eskatu zuen.
es
Sir Hugh se hinc? de rodillas, se quit? el yelmo y suplic? clemencia.
fr
il s'agenouilla sur le sol, d?la?a son heaume et r?clama merci.
en
Sir Hugh kneeled on the ground and raised his helm and begged for mercy.
eu
Sir Ewainek adeitasunez hartu zion ezpata, eskutik heldu zion eta gazteluko ateetaraino lagundu zuen. Han Sir Ewain desagertu egin zen, odol asko galdu baitzuen borrokan.
es
Sir Ewain gentilmente le recibi? la espada, lo tom? de la mano y lo condujo a las puertas del castillo. All? Sir Ewain se desvaneci?, pues hab?a perdido mucha sangre durante el combate.
fr
Yvain, en gentilhomme, re?ut son ?p?e, le prit par la main et le mena jusqu'? la porte du ch?teau, o? il se p?ma car il avait perdu beaucoup de sang.
en
Sir Ewain of his gentleness received his sword and took him by the hand and led him to the castle gate, and there Sir Ewain fell into a swoon, for he had lost much blood in the fighting.
eu
Damek ohean sartu, zauriak garbitu, eta maitekiro zaindu zuten.
es
Las damas lo acostaron, le lavaron la sangre y lo cuidaron tiernamente.
fr
Les dames le mirent au lit et soign?rent ses blessures en veillant tendrement sur lui.
en
The ladies put him to bed and cleaned his wounds and waited on him tenderly.
eu
Gaztea zenez, zauriak berehala sendatu zitzaizkion.
es
Como era joven, las heridas no tardaron en cerrar.
fr
Comme c'?tait un jeune homme, elles cicatris?rent vite.
en
He was a young man and his hurts healed quickly.
eu
Harkaitzeko Dama pozez gainezka zegoen, eta Ewain sendatu zenean eskerrak eman zizkion oso era atseginean eta, gorrituz, esan zion: -Zure egintzengatik nahi duzun oparia eskatzeko eskubidea irabazi duzu, eta nire esku badago behintzat emango dizut.
es
La Dama de la Roca estaba harto satisfecha, y cuando ?l se recobr? le dio las gracias con mucha donosura y dijo, sonroj?ndose: -Caballero, a trav?s de tus haza?as has ganado la gracia que est? a mi alcance ofrecerte.
fr
Lors-qu'il reprit conscience, elle le remercia joliment et lui dit en rougissant : -Sire chevalier, vous avez conquis par vos actes tout ce qu'il est en mon pouvoir de vous donner.
en
The Lady of the Rock was passing glad, and when he was recovered she thanked him prettily and she said, blushingly, "You, Sir Knight, have won through the deeds of your hands any gift in my power to offer.
eu
Ez esan orain, baina pentsatu.
es
No la menciones ahora, pero medita cu?l es tu deseo.
fr
Ne dites rien maintenant, mais songez-y.
en
Do not speak now but think of it."
eu
Ewainek adeitsuki eskertu, eta lo hartu zuen. Iratzarri zenean, Lyne ohe ondoan eserita zeukan.
es
?l le agradeci? gentilmente y se durmi?. Cuando despert?, Lyne estaba sentada junto al lecho.
fr
Yvain la remercia et s'endormit. ? son r?veil, il trouva Lyne assise pr?s de son lit.
en
He thanked her gently and fell asleep, and when he awakened the lady Lyne sat beside his bed.
eu
-Jauna-esan zion-, gauza askotan eman dizut aholkua, baina orain ez naiz tartean sartuko.
es
-Se?or-le dijo-, te he aconsejado en muchas cosas, pero en esto no he de entrometerme.
fr
-Je t'ai conseill? pour bien des choses, dit-elle, mais l? ce n'est pas mon domaine.
en
"Sir," she said, "I have counseled you in many things, but here I will not enter.
eu
Ziur egon zaitezke Harkaitzeko Damak hitza beteko duela.
es
Puedes estar seguro de que la Dama de la Roca cumplir? su palabra.
fr
La Dame du Roc tiendra s?rement sa promesse, tu peux le croire.
en
You may well believe the Lady of the Rock will keep her promise.
eu
Aurpegia ikusi diot eta eskuzabaltasunaren beroa antzeman diot.
es
Vi su rostro y sent? el calor de su generosidad.
fr
J'ai vu son visage et senti la chaleur de sa g?n?rosit?.
en
I saw her face and felt the heat of her generosity.
eu
Zuk, hain gazterik, gizon gehienek nahi luketena lortu duzu.
es
T?, tan joven, has alcanzado lo que anhelan casi todos los hombres.
fr
Toi, si jeune, tu as r?alis? ce que presque tous les hommes d?sirent.
en
You, so young, have achieved what nearly every man desires.
eu
Harkaitzeko Damak lurrak eta gazteluak ditu, eta orain berea den guztia itzuli diozunez, ondasun handiak dauzka.
es
La Dama de la Roca tiene tierras y castillos, y ahora que le has devuelto lo que le pertenece, posee una fortuna.
fr
La dame a des terres, des ch?teaux et, ? pr?sent que tu lui as rendu son bien, des richesses.
en
The lady has lands and castles, and now you have given her her own again, she has wealth.
eu
Uste dut badakizula zein den buruan duen oparia eta libre da hori eskaintzeko.
es
Creo que sabes la gracia a que se refer?a y ella est? en libertad de conced?rtela.
fr
Je pense que tu as compris quel genre de don elle a en t?te, et elle est libre de l'offrir.
en
I think you know the gift she had in mind and she is free to offer it.
eu
Arretaz azter ezazu.
es
Consid?ralo con cuidado.
fr
Tu dois bien r?fl?chir.
en
You must consider carefully.
eu
Printzeek ere ez dute hainbeste.
es
Es una heredad principesca y ella posee innegables encantos.
fr
Les domaines sont princiers et les charmes de la dame ne sont pas n?gligeables.
en
It is a princely holding and the lady has charms not to be denied.
eu
Gizon gehienek amesten, baina lortu ezin duten bizimodua eskaintzen dizu.
es
La vida que te ofrece es la que la mayor?a de los hombres ans?an y no pueden alcanzar.
fr
La vie qu'elle t'offre, la plupart des hommes en r?vent et ne peuvent l'avoir.
en
The life she offers you is what most men dream of and cannot have.
eu
Imajina ezazu nolakoa izango den.
es
Piensa c?mo ser?.
fr
Pense ? ce qu'elle sera :
en
Think of what it will be.
eu
Basoetan ehiza zenezake, zergak kobratu, auzokoekin borrokatu, bapo jan, ase arte edan, eta gozo-gozo lo egin oraindik bizitzaren lorean dagoen emazte atsegin batekin.
es
Puedes cazar en los bosques, recoger los tributos, combatir a tus vecinos, comer bien, beber hasta el hartazgo, dormir blandamente con una gentil esposa que todav?a est? en la flor de sus a?os.
fr
tu pourras chasser dans les for?ts, collecter les fermages, te battre avec les voisins, ripailler, chopiner, dormir avec une douce et gente femme qui est encore dans la fleur de l'?ge.
en
You may hunt in the forests, collect the rents, fight with the neighbors, eat well, drink deep, sleep softly with a gentle wife who is not yet past her prime.
eu
Ez uste ezer egin gabe egongo zarenik.
es
No pienses que se tratar?a de una vida ociosa.
fr
Ne crois pas que ce soit une vie oisive.
en
Don't think it would be an idle life.
eu
Lursailak saneatu eta uztak ikuskatu behar dira.
es
Hay que sanear campos e inspeccionar cosechas.
fr
Il y a des champs ? drainer et des r?coltes ? surveiller.
en
There are fields to drain and crops to oversee.
eu
Feudo bat gobernatzea ez da ahuntzaren gauerdiko eztula.
es
El gobierno de un feudo no es cosa menor.
fr
Gouverner un manoir n'est pas une petite chose.
en
The government of a manor is no small matter.
eu
Baduzu eskubidea auzitegiak antolatu eta epaitzeko nor den erruduna Urliaren oiloak aztarrika egiten duenean Sandiaren lorategian.
es
 
fr
 
en
 
eu
Eta halako batean Hangoareneko Fraixku harrapatzen badute eltzean erbi bat duela, haren zakurrari atzeko hanka mozteko eskubidea izango duzu, eta hori egin beharko duzu, eta ondoren haren seme-alaba eskorbutikoak etxetik urrun bidaliko dituzu, eta goiz eguzkitsu batean meza entzun ondoren Hangoareneko Fraixku zuhaitz batean urkatuko duzu bazkaltzera joan aurretik, gero zeregin ongi burutuaren sentsazioaz lo egiteko.
es
Tienes derecho a abrir cortes y ponerte a juzgar qui?n es culpable cuando la gallina de A escarbe en el jard?n de B. Y si un d?a sorprenden a Juan de los Palotes con una liebre en la olla, es tu derecho, as? como tu deber, cortarle una pata trasera al perro de Juan, arrancar del hogar a sus hijos escorb?ticos y en una ma?ana de sol, despu?s de misa, colgar a Juan de un ?rbol antes de tu almuerzo, para despu?s dormirte con la sensaci?n del deber cumplido.
fr
Tu auras le droit seigneurial de rendre la justice et de dire qui a tort lorsque la poule de A vient gratter dans le jardin de B. Et si Jeannot des Bois est pris avec un li?vre dans sa marmite, ce sera ton devoir aussi bien que ton droit de couper une patte arri?re ? son chien, de chasser de leur foyer ses indignes enfants et, par un matin ensoleill?, apr?s la messe, de le pendre ? un arbre avant d'aller prendre ton repas de midi ; apr?s quoi tu feras la sieste avec le sentiment du devoir accompli.
en
You have manorial right to sit in court and offer judgment over who is at fault when A's hen scratches in B's garden plot. And if Jack o' Woods is taken with a hare in his pot it will be your duty as well as your right to cut a hind foot from Jack's dog, to turn his scurvy children from their hearth, and on a sunny morning after Mass to hang Jack kicking from a tree before you go to noonday meal, and sleep afterward with a sense of duty done.
eu
Eta ez pentsa inola ere bizimodu bakartia eramango duzunik.
es
Y no pienses que llevar?as una vida solitaria.
fr
Ne crois pas que tu m?neras une vie solitaire, ce n'est pas vrai.
en
And don't think for a moment you will lead a lonely life.
eu
Urtean behin, agian birritan ere bai, zaldun ibiltari bat iritsiko da eta garagardoa edaten duen bitartean guduei eta torneoei buruzko berriak kontatuko dizkizu... Arthur erregeak esaten eta egiten duena, nola dagoen, eta zer moda berri iritsi diren Frantziatik gorteko damentzat.
es
Una vez al a?o, quiz?s hasta dos, llegar? un caballero andante y, mientras beben cerveza, te traer? las nuevas sobre guerras y torneos: lo que dice y hace el rey Arturo, c?mo se encuentra, y qu? nuevas modas han llegado de Francia para las damas de la corte.
fr
Une fois par an-quelquefois deux-un chevalier errant te demandera l'hospitalit? et, devant de la bonne bi?re am?re, il te racontera les nouvelles des tournois et des guerres... ce qu'Arthur dit et fait, et ? quoi il ressemble, et comment les dames s'habillent avec les nouvelles modes venues de France.
en
Once a year-sometimes as much as twice-an errant knight will ride in and over good sour beer he will tell you all the news of tournaments and wars-what Arthur says and does, and how he looks, and what new fashions have come to the court ladies from France."
eu
-Lynek ikusi zuen Ewainek irribarre adeitsua zuela ezpainetan.
es
-Lyne vio que ?l se re?a mesuradamente.
fr
Elle s'aper?ut qu'il riait doucement.
en
She saw that he was laughing gently.
eu
-Emakume gaiztoa zara-esan zuen Ewainek.
es
-Eres una mujer perversa-dijo Ewain.
fr
-Vous ?tes une femme diabolique, dit-il.
en
"You are an evil woman," Ewain said.
eu
-Harkaitzeko Damari eman nion hitza bete dut, besterik ez.
es
-S?lo cumpl? con la palabra dada a la Dama de la Roca.
fr
-Je tiens simplement la promesse que j'ai faite ? la dame.
en
"I only kept my promise to the lady.
eu
Haren alde mintzatuko nintzela agindu nion, eta zalantzarik ez egin agindua ongi bete dudala.
es
Me compromet? a abogar por su causa y puedes jurar que lo hice.
fr
Je me suis engag?e ? plaider sa cause, et tu peux jurer que je l'ai fait.
en
I engaged to plead her cause and you can swear that I have done it."
eu
-Esaiozu sartzeko, eta gera zaitez zu ere.
es
-Dile que entre, y qu?date tu tambi?n.
fr
-Demandez-lui d'entrer, et restez-vous aussi.
en
"Ask her to come in, and do you stay also."
eu
-Eta Harkaitzeko Dama ohe ondora heldu zenean, Ewainek esan zuen handikiro: -Andrea, jakitun naiz eskaintzen dizkidazun opari bikainez eta harro sentitzen naiz merezi ditudala uste duzulako.
es
-Y cuando la Dama de la Roca se par? frente al lecho, Ewain dijo con solemnidad-: Se?ora, soy consciente de los altos dones que me ofreces y estoy orgulloso de que me hayas encontrado digno de ellos.
fr
Lorsque la Dame du Roc fut pr?s de son lit, il dit avec solennit? : -Dame, je vous remercie de vos grands dons, je suis fier que vous m'en ayez jug? digne.
en
And when the Lady of the Rock stood beside his bed, he said solemnly, "My lady, I am conscious of your high gifts and proud that you have found me worthy.
