Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)

hispaniar leinua gero eta finkatzenago ari zen Erroman.

la tribu espa?ola se afianzaba en Roma.

la tribu espagnole s'implantait ? Rome.

the Spanish tribe was gaining hold in Rome.

Berehalako ekintzatasunean ardazturiko mundu haren aldean, greziar probintzia amoltsua, maizegi arnasturiko ideia-lurrun batean lozorrotua zetzala iruditzen zitzaidan; helendarren geldotasun politikoari ukazio-mota aski txepelaren antzak hartzen nizkion.

Comparada con ese mundo de acci?n inmediata, la dulce provincia griega me parec?a dormitar en un polvillo de ideas ya respiradas; la pasividad pol?tica de los helenos era para m? una forma asaz innoble de renunciaci?n.

Compar?e ? ce monde de l'action imm?diate, la bien-aim?e province grecque me semblait somnoler dans une poussi?re d'id?es respir?es d?j? ; la passivit? politique des Hell?nes m'apparaissait comme une forme assez basse de renonciation.

Compared with that world of immediate action, the beloved Greek province seemed to me to be slumbering in a haze of ideas seldom stirred by change, and the political passivity of the Hellenes appeared a somewhat servile form of renunciation.

Nire botere-gosea, nire diru-gosea, berau izaten bait da sarritan harako haren lehen zantzua, nire aintza-gosea, gutaz mintzo direla entzuteko irrikari izen eder suhar hau ematea zilegi bada, benetan nabarmena zen.

Mi apetito de poder, de dinero-que entre nosotros suele ser su primera forma-y de gloria, para dar este hermoso nombre apasionado al prurito de o?r hablar de nosotros, era ya innegable.

Mon app?tit de puissance, d'argent, qui est souvent chez nous la premi?re forme de celle-ci, et de gloire, pour donner ce beau nom passionn? ? notre d?mangeaison d'entendre parler de nous, ?tait ind?niable.

My appetite for power, and for money (which is often with us a first form of power), was undeniable, as was the craving for glory (to give that beautiful and impassioned name to what is merely our itch to hear ourselves spoken of).

Irrika horrekin nahasirik zegoen, lanbrotsuki bederen, halako sentimendu bat, zeinaren arabera erdi-ohartu-edo egiten bait nintzen ezen Erromak, makina bat gauzatan Grezia baino makalagoa izan arren, beroni abantaila zeramakiola, bere hiritarrei-gutxienez senatoreeta zaldun-ordenakoei, noski-askoz ere ardura, erantzukizun edo etxekoitasun handiagoa galdatzen zielako munduko eginkizun guztiz garrantzizkoen aurrean.

A ?l se mezclaba confusamente el sentimiento de que Roma, inferior en tantas cosas, recobraba la ventaja en la familiaridad con los grandes negocios que exig?a de sus ciudadanos, por lo menos aquellos de las ?rdenes senatorial o ecuestre.

Il s'y m?lait confus?ment le sentiment que Rome, inf?rieure en tant de choses, regagnait l'avantage dans la familiarit? avec les grandes affaires qu'elle exigeait de ses citoyens, du moins de ceux d'ordre s?natorial ou ?questre.

There was mingled confusedly with these desires the feeling that Rome, though inferior in many things, was after all superior in its demand that its citizens should take part in public affairs, those citizens at least who were of senatorial or equestrian rank.

Halako puntura iritsia nintzen non zenbaitetan pentsatu ere egiten bait nuen Egiptotiko gari-inportazioari buruzko edozein eztabaida xumek Platonen "Errepublika" osoak baino areago irakats ziezadakeela Estaduari buruz.

Hab?a llegado al punto de sentir que la discusi?n m?s trivial sobre la importaci?n de trigo de Egipto me hubiera ense?ado m?s sobre el Estado que toda la Rep?blica de Plat?n.

J'en ?tais arriv? au point o? je sentais que la plus banale discussion au sujet de l'importation des bl?s d'?gypte m'en e?t appris davantage sur l'?tat que toute La R?publique de Platon.

I had reached the point where I felt that the most ordinary debate on such a subject as importation of Egyptian wheat would have taught me more about government than would the entire Republic of Plato.

Zenbait urte lehenago ere, diziplina militarrean hezitako gazte erromatar bat nintzelarik, behin baino gehiagotan izana nuen susmoa edo irudipena, nik Leonidasen soldaduak eta Pindaroren atletak neure greziar irakasleek baino hobekiago ulertzen nituelakoa.

Ya algunos a?os atr?s, joven romano avezado en la disciplina militar, hab?a cre?do comprender mejor que mis profesores a los soldados de Le?nidas y a los atletas de P?ndaro.

D?j?, quelques ann?es plus t?t, jeune Romain rompu ? la discipline militaire, j'avais cru m'apercevoir que je comprenais mieux que mes professeurs les soldats de L?onidas et les athl?tes de Pindare.

Even a few years earlier, as a young Roman trained in military discipline, I could see that I had a better understanding than my professors of what it meant to be a Spartan soldier, or an athlete of Pindar's time.

Halako batean, iritsi ere, iritsi zitzaidan Athenas lehor eta horail hartatik beste honako hiri honetara itzultzeko tenorea: toga astunetan bilduriko gizon batzuk otsaileko haize zakarraren kontra borrokatzen diren hiria berau, luxuak eta irrits-asekuntzak berak ere inolako xarmarik ez duten hiria, non, alabaina, hartzen diren erabakirik ttipienek ere munduaren zati baten zorria ukitzen bait dute, eta non probintziano gazte antsiatsu honek-probintziano baina ez, haatik, ergelegia izaki-hasiera batean asaldatzen zuten handinahi aski zarpail haiek iraungi eta errealitate bihur zekizkion lortuko bait zuen, non ikasiko bait zuen gizonekin eta gauzekin bere burua neurtzen, agintzen, eta, azken batean beste gainerakoak bezain hutsal ez den gauza bat, onuragarri izaten.

Abandon? Atenas, reseca y rubia, por la ciudad donde hombres envueltos en pesadas togas luchan contra el viento de febrero, donde el lujo y el libertinaje est?n privados de encanto, pero donde las menores decisiones afectan al destino de una parte del mundo y donde un joven provinciano ?vido pero nada obtuso, y que al principio s?lo cre?a obedecer a ambiciones bastante groseras, habr?a de perderlas a medida que las realizaba, aprendiendo a medirse con los hombres y las cosas, a mandar, y, lo que al fin de cuentas es quiz? algo menos f?til, a servir.

Je quittai Ath?nes s?che et blonde pour la ville o? des hommes encapuchonn?s de lourdes toges luttent contre le vent de f?vrier, o? le luxe et la d?bauche sont priv?s de charmes, mais o? les moindres d?cisions prises affectent le sort d'une partie du monde, et o? un jeune provincial avide, mais point trop obtus, croyant d'abord n'ob?ir qu'? des ambitions assez grossi?res, devait peu ? peu perdre celles-ci en les r?alisant, apprendre ? se mesurer aux hommes et aux choses, ? commander, et, ce qui finalement est peut-?tre un peu moins futile, ? servir.

I left the mellow light of Athens for the city where men wrapped and hooded in heavy togas battle against February winds, where luxury and debauch are barren of charm, but where the slightest decision taken affects the fate of some quarter of the world. There a young and eager provincial, not wholly obtuse but pursuing at first only vulgar ambitions, was little by little to lose such aspirations in the act of fulfilling them; he was to learn to contend both with men and with things, to command, and what is perhaps in the end slightly less futile, to serve.

Ez zen dena garden eta ederra, erregimena laster aldatzekoa zela eta horretaz profitaturik indar hartzen ari zen klase ertain bertutetsu haren igoera politikoan:

No todo era bello en ese advenimiento de una virtuosa clase media que se establec?a en v?speras de un cambio de r?gimen;

Tout n'?tait pas beau dans cet av?nement d'une classe moyenne vertueuse qui s'?tablissait ? la faveur d'un prochain changement de r?gime :

Much was unsavory in that accession to power of a virtuous middle class which was hurrying to establish itself in anticipation of a change of regime:

zintzotasunak estratagema nahiko uher batzuri esker irabazten zuen partida.

la honestidad pol?tica ganaba la partida con ayuda de estratagemas asaz turbias.

l'honn?tet? politique gagnait la partie ? l'aide de stratag?mes assez louches.

political honesty was gaining the upper hand by means of dubious stratagems.

Senatuak, administrazio osoa piskana-piskana berak babestutakoen eskutan jarriaz, gero eta hertsiagotu egiten zion ingurumaria Domitiano jadanik ezin gehiagoan itolarrituari:

Al poner poco a poco la administraci?n en manos de sus protegidos, el Senado cerraba el c?rculo en torno a Domiciano hasta sofocarlo;

Le S?nat, en mettant peu ? peu toute l'administration entre les mains de ses prot?g?s, compl?tait l'encerclement de Domitien ? bout de souffle ;

The Senate, by gradual transfer of all administrative posts to the hands of its favored dependents, was completing its encirclement of the hard-pressed Domitian;

gizon berri haiek, beraiekin alderdi guztietatiko ahaidetasunlokarriek estekatzen nindutenak, ez ziren, beharbada, agintetik bota behar zituzten beste haiengandik oso diferenteak;

quiz? los hombres nuevos a los cuales me vinculaban mis lazos de familia no difer?an mucho de aquellos a quienes iban a reemplazar;

les hommes nouveaux, auxquels me rattachaient tous mes liens de famille, n'?taient peut-?tre pas tr?s diff?rents de ceux qu'ils allaient remplacer ;

the newcomers, with whom all my family ties allied me, were not perhaps so different from those whom they were about to replace;

boterearekin hain zikinduta ez egotearen aldea zuten, besterik ez.

de todas maneras estaban menos manchados por el poder.

ils ?taient surtout moins salis par le pouvoir.

they were chiefly less soiled by actual possession of power.

eskuratu bai, baina beti ere beren karguak zintzotasunez bete litzaten galdatzen zitzaien.

Los primos y sobrinos de provincia esperaban obtener puestos subalternos, pero se les ped?a que los desempe?aran con integridad.

Les cousins et les neveux de province s'attendaient au moins ? des places subalternes ; encore leur demandait-on de les remplir avec int?grit?.

Provincial cousins and nephews hoped at least for subaltern positions; still they were expected to fill such offices with integrity.

Neuk ere lortu nuen neurea:

Tambi?n ya recib? mi puesto:

J'eus la mienne :

I had my share:

herentzia-auzien ardura zuen tribunaleko epaile izendatu ninduten.

fui nombrado juez del tribunal encargado de los litigios sucesorios.

je fus nomm? juge au tribunal charg? des litiges d'h?ritages.

I was named judge in the court dealing with litigation over inheritances.

Postu apal honetatik begira izan nintzen Domitiano eta Erromaren arteko axut-borroka heriotzarainokoaren azken ukaldien lekuko.

Desde esta modesta funci?n asist? a los ?ltimos golpes del duelo a muerte entre Domiciano y Roma.

C'est de ce poste modeste que j'assistai aux derni?res passes du duel ? mort entre Domitien et Rome.

It was from this modest post that I witnessed the last thrusts in a duel to the death between Domitian and Rome.

Enperadoreak ez zuen inongo sostengurik Hiriburuan; eraiteak etengabe aginduz ez bazen, ezin zion egoerari eutsi, eraite beraiek, ostera, amaiera arinagotzen ziotelarik;

El emperador hab?a perdido pie en la capital, en la que s?lo se sosten?a gracias a continuas ejecuciones que apresuraban su propio fin;

L'empereur avait perdu pied dans la Ville, o? il ne se soutenait plus qu'? coups d'ex?cutions, qui h?taient sa fin ;

The emperor had lost hold on the City, where he could no longer maintain himself except by resort to executions, which in turn hastened his own end;

armada osoosoa ari zen haren heriotza paratu nahian.

el ej?rcito entero conspiraba para matarlo.

l'arm?e tout enti?re complotait sa mort.

the whole army joined in plotting his death.

Ez nuen ezer askorik konprenitu eskrima-mota hartaz, harearen gainean egiten dena baino askoz ere fatalagoa zen hartaz; setiaturiko tiranoarenganako ez nuen deus ere sentitzen, filosofoen ikasle izana den gazte batek ohi duen mespretxu harroskoa baizik.

No comprend? gran cosa de esta esgrima mucho m?s fatal que la de las arenas; me content? con sentir hacia el tirano acorralado el desprecio un tanto arrogante de un alumno de los fil?sofos.

Je compris peu de chose ? cette escrime plus fatale encore que celle de l'ar?ne ; je me contentais d'?prouver pour le tyran aux abois le m?pris un peu arrogant d'un ?l?ve des philosophes.

I grasped but little of this fencing match, so much more deadly than those of the arena, and felt only a somewhat arrogant disdain for the tyrant at bay, philosopher's pupil that I then was.

Attianusek eman zidan aholku onari jarraituz, neure lanari lotu nintzaion, politika-jokoan gehiegi sartu ga?e.

Bien aconsejado por Atiano, desempe?? mi oficio sin ocuparme demasiado de pol?tica.

Bien conseill? par Attianus, je fis mon m?tier sans trop m'occuper de politique.

Wisely counseled by Attianus, I kept to my work without meddling too much in politics.

Lan-urte hura ia ezertan ez zen ikasketa-urteetatik ezberdina izan:

Aquel a?o de trabajo no se diferenci? mucho de los a?os de estudio.

Cette ann?e de travail diff?ra peu des ann?es d'?tude :

That first year in office differed little from the years of study.

zortea izan nuen Auzitegian kolegatzat Neratius Priscus topatu izanarekin, hura, garai hartan adeitasun osoaz neure irakasle izan ez-ezik, hil arte neure lege-aholkulari eta adiskide ere izanabait dut.

Ignoraba el derecho, pero tuve la suerte de encontrar como colega en el tribunal a Neracio Prisco, quien consinti? en instruirme y sigui? siendo mi asesor legal y mi amigo hasta el d?a de su muerte.

le droit m'?tait inconnu ; j'eus la chance d'avoir pour coll?gue au tribunal N?ratius Priscus, qui consentit ? m'instruire, et qui est rest? jusqu'au jour de sa mort mon conseiller l?gal et mon ami.

I knew nothing of law but was fortunate in having Neratius Priscus for colleague in the tribunal. He consented to instruct me, and remained throughout his life my legal counselor and my friend.

badira, bada, zientzia-berezitasun bat sakonki ezagutuz eta, nolabait esan, barru-barrutik eta profanoentzat guztiz jadetsezina den ikuspuntu batetik gai hori menderatuz ere, zientzia-atal konkretu hori gauza guztien baitan duen balio erlatiboaz begiztatzeko gauza diren jakintsu batzu, hau da, beren espezialitatea giza neurri orokorren arabera neurtzen dakiten jakintsuak:

Pertenec?a a esa rara familia espiritual que, poseyendo a fondo una especialidad, vi?ndola por as? decirlo desde adentro, y con un punto de vista inaccesible a los profanos, conserva sin embargo el sentido de su valor relativo en el orden de las cosas, y la mide en t?rminos humanos.

Il appartenait ? ce type d'esprits, si rares, qui, poss?dant ? fond une sp?cialit?, la voyant pour ainsi dire du dedans, et d'un point de vue inaccessible aux profanes, gardent cependant le sens de sa valeur relative dans l'ordre des choses, la mesurent en termes humains.

His was that rare type of mind which, though master of a subject, and seeing it, as it were, from within (from a point of view inaccessible to the uninitiated), nevertheless retains a sense of its merely relative value in the general order of things, and measures it in human terms.

horrelakoxea zen, bada, nire adiskide Neratius Priscus. Legearen ohizko erabileran bere edozein garaikide baino trebeago izan arren, ez zuen inoiz atzera egingo, berrikuntza baliagarri bat onartu behar baldin bazen.

M?s versado que cualquiera de sus contempor?neos en la rutina legal, no vacilaba nunca frente a las innovaciones ?tiles.

Plus vers? qu'aucun de ses contemporains dans la routine de la loi, il n'h?sitait jamais en pr?sence d'innovations utiles.

Better versed than any of his contemporaries in established procedures, he never hesitated when useful innovations were proposed.

Berari zor diot geroago xedatu izan dudan hainbat erreforma.

Gracias a ?l pude imponer m?s tarde ciertas reformas.

C'est gr?ce ? lui, plus tard, que j'ai r?ussi ? faire op?rer certaines r?formes.

It is with his help that I have succeeded in my later years in putting certain reforms into effect.

Bestelako lan premiatsu batzu ere egin behar izan nituen garai hartan.

Pero entonces se impon?an otras tareas.

D'autres travaux s'impos?rent.

There were other things to think of.

Probintziako azentuari atxekia nintzaion oraindik;

Hab?a yo conservado mi acento provinciano;

J'avais conserv? mon accent de province ;

My Spanish accent had stayed with me;

auzitegian esan nuen neure lehen hitzaldiak barrez lehertarazi zuen jendea.

mi primer discurso en el tribunal hizo re?r a carcajadas.

mon premier discours au tribunal fit ?clater de rire.

my first speech in the tribunal brought a burst of laughter.

Laster hasi nintzen, ordea, aktoreekin nituen harremanez baliatzen, haiek zirela medio neure familia eskandalizatzen banuen ere;

Aprovech? entonces mi frecuentaci?n de los actores, que escandalizaban a mi familia;

Je mis ? profit mes fr?quentations avec les acteurs, par lesquelles je scandalisais ma famille :

Here I made good use of my intimacy with actors, which had scandalized my family:

elokuzioikasketak izan nituen hilabete luzetan zehar neure eginkizunik zailen baina atsegingarriena, baita neure bizitzan hobekien gorde izan dudan sekretua ere, bestalde.

durante largos meses las lecciones de elocuci?n fueron la m?s ardua pero la m?s deliciosa de mis tareas, y el secreto mejor guardado de mi vida.

les le?ons d'?locution furent pendant de longs mois la plus ardue, mais la plus d?licieuse de mes t?ches, et le mieux gard? des secrets de ma vie.

lessons in elocution throughout long months proved the most arduous but most delightful of my tasks, and were the best guarded of my life's secrets.

Parrandak eta irrits-asealdiak berak ere ikaskai bat ziren niretzat urte zail haietan:

Hasta el libertinaje se convert?a en un estudio en aquellos a?os dif?ciles.

La d?bauche m?me devenait une ?tude durant ces ann?es difficiles :

In those difficult years even dissipation was a kind of study:

Erromako gazteria distiratsuaren paretsu ibiltzen saiatzen nintzen arren, ez nuen sekula erabat erdietsi.

Trataba de ponerme a tono con la juventud dorada de Roma; jam?s lo consegu? por entero.

je t?chais de me mettre au ton de la jeunesse dor?e de Rome ; je n'y ai jamais compl?tement r?ussi.

I was trying to keep up with the young fashionables of Rome, but in that I never completely succeeded.

Gaztaroak berezkoa-edo duen koldarkeria jakin horri men eginez-gazteen ausardia fisiko hutsa maiz eta azkar agortzen bait da bestelako alorretan-, ez nintzen erdizka baizik neure buruarengan konfidantza izatera ausartzen;

Movido por la cobard?a propia de esa edad, cuya temeridad exclusivamente f?sica se agota en otras cosas, s?lo a medias me atrev?a a confiar en m? mismo;

Par une l?chet? propre ? cet ?ge, dont la t?m?rit? toute physique se d?pense ailleurs, je n'osais qu'? demi me faire confiance ? moi-m?me ;

With the cowardice typical of that age, when our courage is wholly physical, and is expended elsewhere, I seldom dared to be myself;

besteren modukoa lzan nahiaren nahiaz, neure berezko izakera bortxatu egin ohi nuen, zenbaitetan kamustuz eta zenbaitetan zorroztuz.

con la esperanza de parecerme a los dem?s, embotaba o afilaba mi naturaleza.

dans l'espoir de ressembler aux autres, j'?moussai ou j'aiguisai ma nature.

in the hope of resembling the others I sometimes subdued and sometimes exaggerated my natural disposition.

Ez nintzen oso estimatua.

No era muy querido.

On m'aimait peu.

I was not much liked.

Estimatua izateko arrazoi handirik ere ez nion inori ematen, egia esan.

No hab?a ninguna raz?n para que lo fuera.

Il n'y avait d'ailleurs aucune raison pour qu'on le f?t.

There was, in fact, no reason why I should have been.

Nire zenbait ezaugarri, arte-zaletasuna esate baterako, Athenasko eskoletan nenbilenean inorentzat nabarmengarri ez zirenak eta gero, enperadore bihurtu nintzenean, gutxi gorabehera orokarki aintzakotzat hartuak izango zirenak, gogaikarri gertatzen ziren nonbait, ordea, agintaritzaren lehen mailetan zegoen ofizial edo magistratu huts bat besterik ez nintzenean.

Ciertos rasgos, por ejemplo la afici?n a las artes, que pasaban inadvertidos en el colegial de Atenas y que ser?an m?s o menos aceptados en el emperador, resultaban inc?modos en el oficial y el magistrado en los primeros pelda?os de la autoridad.

Certains traits, par exemple le go?t des arts, qui passaient inaper?us chez l'?colier d'Ath?nes, et qui allaient ?tre plus ou moins g?n?ralement accept?s chez l'empereur, g?naient chez l'officier et le magistrat aux premiers stages de l'autorit?.

Certain traits, for example my taste for the arts, which went unnoticed in the student at Athens, and which was to be more or less generally accepted in the emperor, were disturbing in the officer and magistrate at his first stage of authority.

Nire helenismoa irribarre-gai izan ohi zen, batez ere berau aldika erakutsi aldika ezkutatu nahian ibiltzen nintzelako, moldangaizki beti ere.

Mi helenismo se prestaba a las sonrisas, tanto m?s que yo lo exhib?a y lo disimulaba alternativamente.

Mon hell?nisme pr?tait ? sourire, d'autant plus que je l'?talais et le dissimulais maladroitement tour ? tour.

My Hellenism was cause for amusement, the more so in that ineptly I alternated between dissimulating and displaying it.

Senatuan "greziar estudiantea" deitzen zidaten.

En el Senado me llamaban el estudiante griego.

On m'appelait au S?nat l'?tudiant grec.

The senators referred to me as "the Greekling."

Hasia nintzen ordurako, beraz, neure legenda izaten, hots, islada ?abar hori, bitxia, erdizka gure egitadek, erdizka gure egitadez herri xeheak pentsatzen duenak osaturikoa.

Empezaba a tener mi leyenda, ese extra?o reflejo centelleante nacido a medias de nuestras acciones y a medias de lo que el vulgo piensa de ellas.

Je commen?ais ? avoir ma l?gende, ce reflet miroitant, bizarre, fait ? demi de nos actions, ? demi de ce que le vulgaire pense d'elles.

I was beginning to have my legend, that strange flashing reflection made up partly of what we do, and partly of what the public thinks about us.

AuziIaririk lot'sagabeenek beren emazteak eskaintzen zizkidaten, senatore baten emaztearekin jolasean nenbilelakoaz jakitun baziren, edota beren semeak, inoiz mimolari gazteren batenganako neure irrits eroa aitortua nuela baldin bazekiten.

Los litigantes impudentes me delegaban sus mujeres, si sab?an de mi aventura con la esposa de un senador, o sus hijos, cuando yo proclamaba alocadamente mi pasi?n por alg?n joven mimo.

Des plaideurs ?hont?s me d?l?guaient leurs femmes, s'ils savaient mon intrigue avec l'?pouse d'un s?nateur, leur fils, quand j'affichais follement ma passion pour quelque jeune mime.

Plaintiffs, on learning of my intrigue with a senator's wife, brazenly sent me their wives in their stead, or their sons when I had flaunted my passion for some young mime.

A ze plazerra sentitzen nuen jende nazkagarri haiek neure aihergatasun eta destainarik erabatekoenaz guztiz nahastuta uzten nituenean.

Confundir a esas gentes con mi indiferencia me resultaba un placer.

Il y avait plaisir ? confondre ces gens-l? par mon indiff?rence.

There was a certain pleasure in confounding such folk by my indifference.

Hala ere, higuingarrienak zerak ziren, ni limurtzearren literaturaz mintzatzen hasten zitzaizkidanak.

Los m?s lamentables eran los que me hablaban de literatura para congraciarse conmigo.

Les plus piteux ?taient encore ceux qui, pour me plaire, m'entretenaient de litt?rature.

The sorriest lot of all were those who tried to win me with talk about literature.

Halamoduzko postu kaxkarrak izanda ere, haietan trebatu behar izan nuen teknika oso baliotsua gertatu izan zait gerora, neure audientzia inperialetan erabiltzeko.

La t?cnica que deb?a elaborar en aquellos puestos mediocres me sirvi? m?s tarde para mis audiencias imperiales.

La technique que j'ai d? ?laborer dans ces postes m?diocres m'a servi plus tard pour mes audiences imp?riales.

The technique which I was obliged to develop in those unimportant early posts has served me in later years for my imperial audiences:

Audientziak dirauen aldi laburtxoan etorle bakoitzarentzat ez beste inorentzat osorik adi egotea, munduaz, une hartan, honako bankari hau edo horrako gudari-ohi hori edo harako alarguntsa hura izan ezik beste inor ez dagoen tabula rasa bat egiten jakitea;

Volcarse ?ntegramente a cada uno durante la breve duraci?n de la entrevista, hacer del mundo una tabla rasa donde en ese momento s?lo existe cierto banquero, cierto veterano, cierta viuda;

?tre tout ? chacun pendant la br?ve dur?e de l'audience, faire du monde une table rase o? n'existaient pour le moment que ce banquier, ce v?t?ran, cette veuve ;

to give oneself totally to each person throughout the brief duration of a hearing; to reduce the world for a moment to this banker, that veteran, or that widow;

hainbat motatako pertsona diferente hauei, espezie jakin baten muga hertsien barruan hala ere erraz sar daitezkeen hauei, ardura osoa eskaintzea, unerik onenetan nork geure buruari eman ohi diogun ardura adeitsu berbera eskaintzea eta ia beti, salbuespenak salbuespen, pertsona horiek emana diezun aukera horretaz beren burua fabulako igelaren antzera harropuzteko nola baliatzen diren ikustea;

acordar a esas personas tan variadas-aunque encerradas en los estrechos limites de alguna especie-toda la atenci?n cort?s que en los mejores momentos nos acordamos a nosotros mismos, y verlos casi infaliblemente aprovechar de esa facilidad para engre?rse como la rana de la f?bula;

accorder ? ces personnes si vari?es, bien qu'enferm?es naturellement dans les ?troites limites de quelque esp?ce, toute l'attention polie qu'aux meilleurs moments on s'accorde ? soi-m?me, et les voir presque immanquablement profiter de cette facilit? pour s'enfler comme la grenouille de la fable ;

to accord to these individuals, each so different though each confined naturally within the narrow limits of a type, all the polite attention which at the best moments one gives to oneself, and to see them, almost every time, make use of this opportunity to swell themselves out like the frog in the fable;

hitz batez, zenbait unetxo haien problemaz eta arazoaz serioski pentsatzeko erabiltzea.

y, finalmente, consagrar seriamente algunos instantes a su problema o a su negocio.

enfin, consacrer s?rieusement quelques instants ? penser ? leur probl?me ou ? leur affaire.

furthermore, to devote seriously a few moments to thinking about their business or their problem.

Medikuaren kontsulta bezalakoa zen hura beti ere.

Aquello segu?a siendo el consultorio del m?dico.

C'?tait encore le cabinet du m?decin.

It was again the method of the physician: