Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Hadrianoren oroitzapenak, Marguerite Yourcenar / Joxe Agustin Arrieta (Elkar, 1985 )
aurrekoa | 99 / 56 orrialdea | hurrengoa
eu
uholdeak, beronek eragindako kalteak zuzenean ikustera joana bainintzen, irla txiki bihurtuak zituen aintzinako hilobien tumuloak.
es
la inundaci?n, cuyos da?os hab?a venido a inspeccionar sobre el terreno, convert?a en islotes los t?mulos de las tumbas antiguas.
fr
Il entrait de l'angoisse dans mon besoin de rabrouer cette tendresse ombrageuse qui risquait d'encombrer ma vie.
en
A certain dread of bondage impelled me to wound this umbrageous affection, which threatened to encumber my life.
eu
Izan nuen, hala ere, txolarte txiki bat, Hektoren hilobira hurbildu eta neure baitan apur bat pausatzeko;
es
Dediqu? unos instantes a recogerme junto a la tumba de H?ctor;
fr
l'inondation, dont j'?tais venu sur place constater les ravages, changeait en ?lots les tumulus des tombeaux antiques.
en
I had come to see the flood and appraise its damage at first hand;
eu
Antinoo Patrokloren hilobira inguratu zen, bere ametsak hausnartzera.
es
Ant?noo fue a so?ar a la de Patroclo.
fr
Antino?s alla r?ver sur celle de Patrocle.
en
I took a moment to pay homage at the tomb of Hector;
eu
Ez nintzen ohartu nire adiskide min hura, lagun nuen oreinska gazte hura, Akilesen burkidearen emuloa izan nahian zebilenik: burla eta iseka egin nien, liburuetan eta ez bestetan loratzen omen diren ustezko leialtasun grinatsu horiei;
es
No supe reconocer en el cervatillo que me acompa?aba el ?mulo del camarada de Aquiles y me burl? de aquellas fidelidades apasionadas que florecen sobre todo en los libros.
fr
Je ne sus pas reconna?tre dans le jeune faon qui m'accompagnait l'?mule du camarade d'Achille :
en
Antinous stood dreaming over Patroclus' grave but I failed to recognize in the devoted young fawn who accompanied me an emulator of Achilles' friend:
eu
gazte eder hura, bere burua ezin sakonagoan iraindua sentiturik noski, gorri-gorri jarri zen, odola jarioteko tamainan.
es
Insultado, Ant?noo enrojeci? violentamente.
fr
je tournai en d?rision ces fid?lit?s passionn?es qui fleurissent surtout dans les livres ; le bel ?tre insult? rougit jusqu'au sang.
en
when I derided those passionate loyalties which abound chiefly in books the handsome boy was insulted, and flushed crimson.
eu
Bat-batekotasuna, deblaukitasuna, zer pentsa hura esateko mihi-azkartasuna:
es
 
fr
 
en
 
eu
horixe nuen, gero eta gehiago, praktikatzen nu?n bertute bakarra:
es
La franqueza era la ?nica virtud a la que me ce??a cada vez m?s;
fr
La franchise ?tait de plus en plus la seule vertu ? laquelle je m'astreignais :
en
Frankness was rapidly becoming the one virtue to which I constrained myself;
eu
konturatzen nintzen ezen Greziak gizon heldu batek beste adiskide gazteago batenganako daukan atxikimendua apaintzeko aipatzen dituen diziplina heroiko guzti horiek ez direla sarritan komeria hutsak baino.
es
me daba cuenta de que entre nosotros las disciplinas heroicas con que Grecia rodeaba el afecto de un hombre maduro por un camarada m?s joven suelen no pasar de un simulacro hip?crita.
fr
je m'apercevais que les disciplines h?ro?ques dont la Gr?ce a entour? l'attachement d'un homme m?r pour un compagnon plus jeune ne sont souvent pour nous que simagr?es hypocrites.
en
I was beginning to realize that our observance of that heroic code which Greece had built around the attachment of a mature man for a younger companion is often no more for us than hypocrisy and pretence.
eu
Nik neuk uste baino aiherrago nintzen, nonbait, Erromako aurreiritziekiko, eta gogoratu ere egiten nintzen berauek, hain zuzen, bere partea ematen diotela plazerari baina amodioan, berriz, seta lotsagarri bat besterik ez dutela ikusten;
es
M?s sensible de lo que me hab?a imaginado a los prejuicios de Roma, recordaba que ?stos conceden su parte al placer, pero s?lo ven en el amor una man?a vergonzosa;
fr
Plus sensible que je ne croyais l'?tre aux pr?jug?s de Rome, je me rappelais que ceux-ci font sa part au plaisir mais voient dans l'amour une manie honteuse ;
en
More sensitive to Rome's prejudices than I was aware, I recalled that although they grant sensuality a role they see only shameful folly in love;
eu
inorengandik esklusiboki ez dependitzeko izan ohi nu?n amorrua berriro jabetua zen nitaz.
es
otra vez me ganaba el violento deseo de no depender exclusivamente de nadie.
fr
j'?tais repris par ma rage de ne d?pendre exclusivement d'aucun ?tre.
en
I was again seized by my mania for avoiding exclusive dependence on any one being.
eu
Sumindu egiten nintzen, gaztetxoen txorakeriak iruditzen zitzaizkidan arren, ni neu ere, amodio haren eraginez, hainbat apeta eta milikeria erabiltzera beharturik nengoela ikusita;
es
Me exasperaban esos caprichos propios de la juventud, y como tales inseparables de mi elecci?n;
fr
Je m'exasp?rais de travers qui ?taient ceux de la jeunesse, et comme tels ins?parables de mon choix ;
en
Shortcomings which were merely those of youth, and as such were inseparable from my choice, began to exasperate me.
eu
azkenean, maitasun guztiz bestelako hartan ere topo egiten nuen berriro aspaldi erromatar kortesanengan gaitzetsia nu?n ororekin:
es
acababa por encontrar en aquella pasi?n diferente todo lo que me hab?a irritado en mis amantes romanas;
fr
je finissais par retrouver dans cette passion diff?rente tout ce qui m'avait irrit? chez les ma?tresses romaines :
en
In this passion of wholly different order I was finally reinstating all that had irritated me in my Roman mistresses:
eu
lurrin haiek, apainketa haiek, edergarrien luxu hotz hura, berriro nekuskien neure bizitzan parte hartzen.
es
los perfumes, los aderezos, el fr?o lujo de los ornatos, recobraban su lugar en mi vida.
fr
les parfums, les appr?ts, le luxe froid des parures reprirent leur place dans ma vie.
en
perfumes, elaborate attire, and the cool luxury of jewels took their place again in my life.
eu
Mutilaren bihotz ainubean halako beldur-ikara ia funtsgabe batzuk ere errotuak zirela ohartzen nintzen;
es
Entre tanto, en aquel coraz?n sombr?o penetraban temores casi injustificados:
fr
Des craintes presque injustifi?es s'?taient introduites dans ce c?ur sombre ;
en
Fears almost without justification had entered that brooding heart;
eu
laster hemeretzi urte beteko zituela-eta, ikusi nuen, ikusi, zeinen biziki asaldatu zen.
es
lo he visto inquietarse porque pronto cumplir?a diecinueve a?os.
fr
je l'ai vu s'inqui?ter d'avoir bient?t dix-neuf ans.
en
I have seen the boy anxious at the thought of soon becoming nineteen.
eu
Kasketaldi arriskutsuak, Medusaren kiribil-sugeak bekoki egoskogor haren gainean dantzarazten zituzt?n haserraldi gogorrak ere ikusiak ditut harengan, harriduraren antza zu?n malenkonia batekin nahasita beti ere, eta gero eta hautsiago ageri z?n eztitasun baten erdian beti ere.
es
Caprichos peligrosos, c?leras que agitaban en su frente obstinada los rizos de Medusa, alternaban con una melancol?a semejante al estupor, con una dulzura cada vez m?s quebrada.
fr
Des caprices dangereux, des col?res agitant sur ce front t?tu les anneaux de M?duse, alternaient avec une m?lancolie qui ressemblait ? de la stupeur, avec une douceur de plus en plus bris?e.
en
Dangerous whims and sudden anger shaking the Medusa-like curls above that stubborn brow alternated with a melancholy which was close to stupor, and with a gentleness more and more broken.
eu
Behin jo egin nuen:
es
Llegu? a golpearlo:
fr
Il m'est arriv? de le frapper :
en
Once I struck him;
eu
beti atxikiko ditut gogoan orduko begi izutu haiek.
es
me acordar? siempre de sus ojos espantados.
fr
je me souviendrai toujours de ces yeux ?pouvant?s.
en
I shall remember forever those horrified eyes.
eu
Baina, zaplaztatua ere, idoloa beti idolo;
es
Pero el ?dolo abofeteado segu?a siendo el ?dolo, y comenzaban los sacrificios expiatorios.
fr
Mais l'idole soufflet?e restait l'idole, et les sacrifices expiatoires commen?aient.
en
But the offended idol remained an idol, and my expiatory sacrifices began.
eu
barkazio-eskeak eta damu-garbikuntzarako sakrifizioak berehalaxe hasten ziren.
es
Todos los Misterios asi?ticos acud?an a reforzar este voluptuoso desorden con sus m?sicas estridentes.
fr
Tous les Myst?res de l'Asie venaient renforcer ce voluptueux d?sordre de leurs musiques stridentes.
en
All the sacred Mysteries of Asia, with their strident music, served now to add to this voluptuous unrest.
eu
Asiako Misterio guztiak, beren musika ozen zizkolatsuekin, nire baitan zego?n nahas-mahas atsegin haren gehigarri etorri ohi ziren.
es
 
fr
 
en
 
eu
Aspaldiko kontua zen, ordurako, Eleusiskoa.
es
Los tiempos de Eleusis hab?an llegado a su fin.
fr
Le temps d'?leusis ?tait bien pass?.
en
The period of Eleusis had indeed gone by.
eu
Baziren bestelako iniziazio batzuk ere, kultu sekretu eta bitxi askotan sartzeko modukoak;
es
 
fr
 
en
 
eu
praktika ozta-ozta toleratuak ziren, nahiz-eta ez zilegiztatuak, legegile nintz?n aldetik mesfidantzaz ikusten bainituen, baina dudarik gabe egokieran zetozkidan, dantza zorabio eta kantua garrasi bihurtua zitzaid?n bizitzaren une hartarako.
es
Las iniciaciones en los cultos secretos o extra?os, pr?cticas m?s toleradas que permitidas y que el legislador que hab?a en mi observaba con desconfianza, se adecuaban a ese momento de la vida en que la danza se convierte en v?rtigo, en que el canto culmina en grito.
fr
Les initiations aux cultes secrets ou bizarres, pratiques plus tol?r?es que permises, que le l?gislateur en moi regardait avec m?fiance, convenaient ? ce moment de la vie o? la danse devient vertige, o? le chant s'ach?ve en cri.
en
Initiations into strange or secret cults (practices tolerated rather than approved, and which the legislator in me regarded with distrust) appealed at that moment of life when dance leaves us reeling and song ends in outcry.
eu
Samotraziako irlan, Kabireen Misterioetan sarrarazia izan nintzen: haiek bai zirela misterio zahar eta lizunak, haragia eta odola bezain sagaratuak;
es
En la isla de Samotracia hab?a sido iniciado en los misterios de los Cabires, antiguos y obscenos, sagrados como la carne y la sangre;
fr
Dans l'?le de Samothrace, j'avais ?t? initi? aux Myst?res des Cabires, antiques et obsc?nes, sacr?s comme la chair et le sang ;
en
In Samothrace I had been initiated into the Mysteries of the Cabiri, ancient and obscene rites as sacred as flesh and blood;
eu
Trofoniosen kobazuloko suge esnez asetu haiek urrumakatu egin ziren nire orkatilen inguruan;
es
las serpientes ah?tas de leche del antro de Trofonio se frotaron en mis tobillos;
fr
les serpents gorg?s de lait de l'antre de Trophonios se frott?rent ? mes chevilles ;
en
at the Cave of Trophonius milk-fed serpents glided about my ankles;
eu
Orfeoren traziar festek anaitasunezko errito basati batzuetan izan zuten segida.
es
las fiestas tracias de Orfeo dieron lugar a salvajes ritos de fraternidad.
fr
les f?tes thraces d'Orph?e donn?rent lieu ? de sauvages rites de fraternit?.
en
the Thracian feasts of Orpheus taught me savage brotherhood rites.
eu
Mutilazio edo trenkatze-forma guztiak zigorrik gogorrenen mehatxupean debekatuak zitu?n Estadu-gizon honek oniritzi egin zion, ordea, Siriar Jainkosaren orgietara joateari:
es
El estadista que hab?a prohibido bajo las penas m?s severas todas las formas de mutilaci?n consinti? en asistir a las org?as de la Diosa Siria;
fr
L'homme d'?tat qui avait interdit sous les peines les plus s?v?res toutes les formes de mutilation consentit ? assister aux orgies de la D?esse Syrienne :
en
The statesman who had imposed severe penalties upon all forms of mutilation now consented to attend the orgies of Cybele:
eu
hantxe izan nuen dantza odoltsuen zurrunbilo izugarria ikusteko parada;
es
all? vi el horrible torbellino de las danzas sangrientas;
fr
j'ai vu l'affreux tourbillonnement des danses ensanglant?es ;
en
I witnessed the hideous whirling of bleeding dancers;
eu
nire laguna zur eta lur zegokien begira, narrazti baten aurrean liluraturik dagoen antxumea bezalaxe, gizon haiei, adinaren eta sexuaren eskakizunei heriotza bezain itzulezinezko eta beharbada lazgarriagoa ere baz?n erantzun hura ematen ziet?n gizon haiei.
es
fascinado como un cabrito frente a un reptil, mi joven camarada contemplaba aterrado a aquellos hombres que eleg?an dar a las exigencias de la edad y del sexo una respuesta tan definitiva como la de la muerte, y quiz? todav?a m?s atroz.
fr
fascin? comme un chevreau mis en pr?sence d'un reptile, mon jeune compagnon contemplait avec terreur ces hommes qui choisissaient de faire aux exigences de l'?ge et du sexe une r?ponse aussi d?finitive que celle de la mort, et peut-?tre plus atroce.
en
fascinated as a kid in presence of a snake, my young companion watched with terror these men who were electing to answer the demands of age and of sex with a response as final as that of death itself, and perhaps more dreadful.
eu
Baina zarradaren gailurra Palmiran egindako egonaldi batean erdietsi genuen, Meles Agrippa arabiar merkatariak, luxu oparo eta barbaro baten giroan, hiru astetako ostatua eman ziguneko hartan.
es
Pero el horror culmin? durante una estad?a en Palmira, donde el comerciante ?rabe Mel?s Agripa nos alberg? tres semanas en el seno de un lujo b?rbaro y espl?ndido.
fr
Mais le comble de l'horreur fut atteint durant un s?jour ? Palmyre, o? le marchand arabe M?l?s Agrippa nous h?bergea pendant trois semaines au sein d'un luxe splendide et barbare.
en
But the height of horror was reached during a stay in Palmyra, where the Arab merchant, Meles Agrippa, entertained us for three weeks in the lap of splendid and barbaric luxury.
eu
Egun batean, gehitxo edan ondoren, Meles hark, Mitraren kultuko apezpiku nagusia izaki-nahiz-eta bere pastoforo-betebeharra ez bide zuen oso serioski hartzen-, zera proposatu zion Antinoori, ea nahi zuen taurobolo batean parte hartu.
es
Un d?a en que hab?amos estado bebiendo, Mel?s, alto dignatario del culto de Mitra, que tomaba poco en serio sus deberes de past?foro, propuso a Ant?noo que participara del taur?bolo.
fr
Un jour, apr?s boire, ce M?l?s, grand dignitaire du culte mithriaque, qui prenait assez peu au s?rieux ses devoirs de pastophore, proposa ? Antino?s de participer au taurobole.
en
One day in the midst of the drinking, this Meles, who was a high official in the Mithraic cult but who took somewhat lightly his priestly duties, proposed to Antinous that he share in the blood baptism.
eu
Nire adiskide gazteak bazekien garai batean nik neuk ere amore emana niola antzeko zeremonia batean iniziatua izateari;
es
Sabedor de que yo me hab?a sometido anta?o a una ceremonia del mismo g?nero, el joven se ofreci? ardorosamente.
fr
Le jeune homme savait que je m'?tais soumis autrefois ? une c?r?monie du m?me genre ; il s'offrit avec ardeur.
en
The youth knew that I had formerly been inducted in a ceremony of the same kind; he offered himself with fervor as a candidate.
eu
gogotik eman zion baiezkoa.
es
 
fr
 
en
 
eu
Ez zitzaidan iruditu fantasia hari kontra egiteko motibo handirik zegoenik, bera gauzatzeko garbaitze eta haratuzte gutxi batzuk baino ez baitzen galdatzen.
es
No cre? oportuno oponerme a su fantas?a, para cuyo cumplimiento s?lo se requer?a un m?nimo de purificaciones y abstinencias.
fr
Je ne crus pas devoir m'opposer ? cette fantaisie, pour l'accomplissement de laquelle on n'exigea qu'un minimum de purifications et d'abstinences.
en
I saw no reason to object to this fantasy; only a minimum of purificatory rites and abstinence was required.
eu
Onartu egin nuen, gainera, haren zeremonia-lagun izatea, Marcus Ulpius Castoras arabiar hizkuntzarako neure idazkariarekin batera.
es
Acept? ser un asistente, junto con Marco Ulpio Castoras, mi secretario en lengua ?rabe.
fr
J'acceptai de servir moi m?me de r?pondant, avec Marcus Ulpius Castoras, mon secr?taire pour la langue arabe.
en
I agreed to serve myself as sponsor, together with Marcus Ulpius Castoras, my secretary for the Arabian language.
eu
Aurretiaz izendatutako orduan jaitsi ginen harpe sagaratura;
es
A la hora indicada bajamos a la caverna sagrada;
fr
Nous descend?mes ? l'heure dite dans la cave sacr?e ;
en
We descended into the sacred cave at the appointed hour;
eu
Bitiniarra etzan egin zen odol-ihintzaldia jasotzeko prest.
es
el joven bitinio se tendi? para recibir la sangrienta aspersi?n.
fr
le Bithynien se coucha pour recevoir l'aspersion sanglante.
en
the Bithynian lay down to receive the bloody aspersion.
eu
Baina zulo hartatik ateratzen z?n gorriz ildoturiko gorputz hura ikusi nuenean, lohi itsaskorrez lotindutako ile-adats haiek eta norberak garbitu ezin baizik-eta berez ezaba zitezen utzi beharrak zir?n hainbat zetakaz zipriztinduriko aurpegi hura ikusi nituenean, goragalea sentitu nuen, goragalea eta lurpeko kultu uher eta likits haiekiko egundoko nazka.
es
Pero cuando vi surgir de la profundidad aquel cuerpo estriado de rojo, la cabellera apelmazada por un lodo pegajoso, el rostro salpicado de manchas que estaba vedado lavar y que deb?an borrarse por s? mismas, sent? que el asco me ganaba la garganta, y con ?l el horror de aquellos ambiguos cultos subterr?neos.
fr
Mais quand je vis ?merger de la fosse ce corps stri? de rouge, cette chevelure feutr?e par une boue gluante, ce visage ?clabouss? de taches qu'on ne pouvait laver, et qu'il fallait laisser s'effacer d'elles-m?mes, le d?go?t me prit ? la gorge, et l'horreur de ces cultes souterrains et louches.
en
But when I saw his body, streaked with red, emerging from the ditch, his hair matted with sticky mud and his face spattered with stains which could not be washed away but had to be left to wear off themselves, I felt only disgust and abhorrence for all such subterranean and sinister cults.
eu
Zenbait egun beranduago, debekatu egin nien Emesan kantonaturiko gudarosteei Mitraren santutegi beltzerako sarrera.
es
D?as despu?s prohib? a las tropas acantonadas en Emesa la entrada al negro santuario de Mitra.
fr
Quelques jours plus tard, je fis interdire aux troupes, cantonn?es ? ?m?se, l'acc?s du noir Mithraeum.
en
Some days later I forbade access to the black Mithraeum for all troops stationed at Emesa.
eu
Neure gero-zantzuak ere izan nituen:
es
Tambi?n yo tuve mis presagios;
fr
J'ai eu mes pr?sages :
en
Warnings there were:
eu
Marko Antoniok bere azken gudaldiaren aurretik bezala, nik ere entzuna dut, gauean, joan badoazen jainko babesleen erretiradako musikahotsa gero eta urrunagotzen...
es
como Marco Antonio antes de su ?ltima batalla, o? en plena noche alejarse la m?sica del relevo de los dioses protectores que se marchan...
fr
comme Marc-Antoine avant sa derni?re bataille, j'ai entendu s'?loigner dans la nuit la musique de la rel?ve des dieux protecteurs qui s'en vont...
en
like Mark Antony before his last battle I heard receding into the night the music of the change of guard as the protecting gods withdrew....
eu
Bat ere aditasunik hartan jarri gabe entzuten nuen, gainera.
es
La escuchaba sin prestar atenci?n.
fr
Je l'entendais sans y prendre garde.
en
I heard, but paid no heed.
eu
Nire segurantzia zerarena bezalakoa bihurtua zen, amilera guztietatik talisman bati esker babesturik dagoela uste duen zaldunarena bezalatsukoa, alegia.
es
Mi seguridad era como la del jinete a quien un talism?n protege de las ca?das.
fr
Ma s?curit? ?tait devenue celle du cavalier qu'un talisman prot?ge de toute chute.
en
My assurance was like that of a horseman whom some talisman protects from every fall.
eu
Samosatan, Ekialdeko errege txiki batzuen biltzarre bat egin zen nire gerizapean;
es
Un congreso de reyezuelos de Oriente tuvo lugar bajo mis auspicios en Samosata;
fr
? Samosate, un congr?s de petits rois d'Orient eut lieu sous mes auspices ;
en
At Samosata an assembly of lesser kings of the Orient was held under my auspices;
eu
mendialdean egin genitu?n ehiza-saio batzuetan, aztorearen laguntzaz ehizatzeko antzea erakutsi zidan, berak zuzenean, Osroeneko Abgar erregek;
es
durante las cacer?as en la monta?a, Abgar, rey de Osroene, me ense?? personalmente el arte del halconero;
fr
au cours de chasses en montagne, Abgar, roi d'Osro?ne, m'enseigna lui-m?me l'art du fauconnier ;
en
during the mountain hunts, Abgar himself, king of Osro?ne, taught me the art of falconry;
eu
antzerki-ekitaldien modura antolaturiko izu-ehize haietan, saldoka erortzen ziren antilopeak purpurazko sareetara;
es
batidas, preparadas como escenas teatrales, precipitaban manadas enteras de ant?lopes en redes de p?rpura;
fr
des battues machin?es comme des sc?nes de th??tre pr?cipit?rent dans des filets de pourpre des hardes enti?res d'antilopes ;
en
great beats engineered like scenes on a stage drove whole herds of antelope into nets of purple.
eu
Antinook bere indar osoarekin teink egin beharra zion bere buruari, urrezko iduneko astunez lotuta zeramatz?n panterabikote haren ihes-oldarrari eutsiko bazion.
es
Ant?noo se curvaba con todas sus fuerzas para frenar el impulso de una pareja de panteras que tiraban de sus pesados collares de oro.
fr
Antino?s s'arc-boutait de toutes ses forces pour retenir l'?lan d'une couple de panth?res tirant sur leur lourd collier d'or.
en
Antinous was given two panthers for this chase; he had to pull back with all his strength to hold them in as they strained at their heavy yoke of gold.
eu
Distira guzti haien estaldurapean makina bat hitzarmen abantailatsu burutu nuen;
es
 
fr
 
en
 
aurrekoa | 99 / 56 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus