Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Espezieen jatorriaz, Charles Darwin / Alberto Gabikagojeaskoa (Klasikoak, 1994
)
eu
Kontinente bateko biztanleak aldi batean beste kontinente batekoengandik ezberdinak izan baziren, haien ondorengo eraldatuak ere oraindik era berean eta ia gradu berean izanen dira ezberdinak:
es
Si los habitantes de un continente defirieron en un tiempo mucho de los de otro continente, sus descendientes modificados diferir?n todav?a casi del mismo modo y en el mismo grado;
fr
Si les habitants d'un continent ont autrefois consid?rablement diff?r? de ceux d'un autre continent, de m?me leurs descendants modifi?s diff?rent encore ? peu pr?s de la m?me mani?re et au m?me degr?.
en
If the inhabitants of one continent formerly differed greatly from those of another continent, so will their modified descendants still differ in nearly the same manner and degree.
eu
Baina denbora tarte luzeak igaro ondoren eta aldaketa geografiko handiak gertatu ondoren, batetik bestera migrazio ugari ahalbidetuz, forma ahulek meneratzaileei utziko diete beren lekua, eta izaki organikoen banakuntzan ezer ere ez da aldaezin izanen.
es
pero, despu?s de transcurrir much?simo tiempo y despu?s de grandes cambios geogr?ficos que permitan mucha emigraci?n rec?proca, los m?s d?biles ceder?n su puesto a las formas predominantes, y no habr? nada inmutable en la distribuci?n de los seres org?nicos.
fr
Mais, apr?s de tr?s longs intervalles et des changements g?ographiques importants, ? la suite desquels il y a eu de nombreuses migrations r?ciproques, les formes plus faibles c?dent la place aux formes dominantes, de sorte qu'il ne peut y avoir rien d'immuable dans les lois de la distribution pass?e ou actuelle des ?tres organis?s.
en
But after very long intervals of time, and after great geographical changes, permitting much intermigration, the feebler will yield to the more dominant forms, and there will be nothing immutable in the distribution of organic beings.
eu
Galde dakidake adar joka ea nik uste ote dudan behiala Hego Amerikan bizi izan ziren megaterioak eta beste antzeko munstro eskergek nagi, armadilo eta hartz inurrijalea utzi zituztela beren ondorengo degeneratu gisa.
es
Puede preguntarse, en burla, si supongo yo que el megaterio y otros monstruos gigantescos afines que vivieron en otro tiempo en Am?rica del Sur han dejado tras s?, como degenerados descendientes, al perezoso, al armadillo y al oso hormiguero.
fr
On demandera peut-?tre, en mani?re de raillerie, si je consid?re le paresseux, le tatou et le fourmilier comme les descendants d?g?n?r?s du m?gath?rium et des autres monstres gigantesques voisins, qui ont autrefois habit? l'Am?rique m?ridionale.
en
It may be asked in ridicule whether I suppose that the megatherium and other allied huge monsters, which formerly lived in South America, have left behind them the sloth, armadillo, and anteater, as their degenerate descendants.
eu
Une batez ere ezin onar daiteke hau.
es
Esto no puede admitirse ni por un momento.
fr
Ceci n'est pas un seul instant admissible.
en
This cannot for an instant be admitted.
eu
Animalia eskergok guztiz iraungi ziren eta ez zuten ondorengorik utzi.
es
Aquellos animales gigantescos se han extinguido por completo y no han dejado descendencia.
fr
Ces ?normes animaux sont ?teints, et n'ont laiss? aucune descendance.
en
These huge animals have become wholly extinct, and have left no progeny.
eu
Baina Brasileko haitzuloetan, espezie iraungi asko daude, tamainuan eta beste ezaugarri askotan Hego Amerikan egun ere bizi diren espezieen antz handia dutenak; eta fosil hauetako batzuk izan zitezkeen bizi diren espezieen benetako arbasoak.
es
Pero en las cavernas del Brasil hay muchas especies extinguidas que son muy semejantes por su tama?o y por todos sus otros caracteres a las especies que viven todav?a en Am?rica del Sur, y algunos de estos f?siles pueden haber sido los verdaderos antepasados de las especies vivientes.
fr
Mais on trouve, dans les cavernes du Br?sil, un grand nombre d'esp?ces fossiles qui, par leur taille et par tous leurs autres caract?res, se rapprochent des esp?ces vivant actuellement dans l'Am?rique du Sud, et dont quelques-unes peuvent avoir ?t? les anc?tres r?els des esp?ces vivantes.
en
But in the caves of Brazil there are many extinct species which are closely allied in size and in all other characters to the species still living in South America; and some of these fossils may have been the actual progenitors of the living species.
eu
Ez da ahantzi behar, gure teoriaren arabera, genero bereko espezie guztiak espezie bakar baten ondorengoak direla; era honetan, beraz, baldin formazio batean zortzina espezie dituzten sei genero topatzen badira eta hurrengo formazioan ere beste sei genero ahaide edo errepresentagarri badira, hauek ere seina espezie dituztelarik, orduan ondorio hauxe atera dezakegu, alegia, eskuarki genero zaharretako espezie batek bakarrik utzi dituela zenbait espeziek osaturiko genero berria egiten duten ondorengo eraldatuak, eta genero zahar bakoitzeko beste zazpi espezieak iraungi egin direla eta ez dutela ondorengorik utzi.
es
No deber?a olvidarse que, seg?n nuestra teor?a, todas las especies del mismo g?nero son descendientes de una especie, de manera que, si en una formaci?n geol?gica se encuentran seis g?neros que comprenden cada uno ocho especies, y en otra formaci?n siguiente hay otros seis g?neros afines o representativos cada uno de ellos con el mismo n?mero de especies, en este caso, podemos deducir que, en general, s?lo una especie de cada g?nero viejo ha dejado descendientes modificados, que constituyen el nuevo g?nero, que comprende varias especies, y que las otras siete especies de cada g?nero viejo se han extinguido y no han dejado descendencia.
fr
Il ne faut pas oublier que, d'apr?s ma th?orie, toutes les esp?ces d'un m?me genre descendent d'une esp?ce unique, de sorte que, si l'on trouve dans une formation g?ologique six genres ayant chacun huit esp?ces, et dans la formation g?ologique suivante six autres genres alli?s ou repr?sentatifs ayant chacun le m?me nombre d'esp?ces, nous pouvons conclure qu'en g?n?ral une seule esp?ce de chacun des anciens genres a laiss? des descendants modifi?s, constituant les diverses esp?ces des genres nouveaux ; les sept autres esp?ces de chacun des anciens genres ont d? s'?teindre sans laisser de post?rit?.
en
It must not be forgotten that, on our theory, all the species of the same genus are the descendants of some one species; so that, if six genera, each having eight species, be found in one geological formation, and in a succeeding formation there be six other allied or representative genera, each with the same number of species, then we may conclude that generally only one species of each of the older genera has left modified descendants, which constitute the new genera containing the several species;
eu
Edo bestela-askoz maizagotan gertatzen dena-sei genero zaharretariko bizpahiru generotako bizpahiru espezie bakarrik izanen dira genero berrien gurasoak, beste espezieak eta beste genero zaharrak guztiz iraungiko zirelarik.
es
O bien-y ?ste ser? un caso mucho m?s frecuente-dos o tres especies de dos o tres g?neros s?lo de los seis g?neros viejos ser?n madres de los nuevos, habi?ndose extinguido por completo las otras especies y los otros g?neros viejos.
fr
Ou bien, et c'est l? probablement le cas le plus fr?quent, deux ou trois esp?ces appartenant ? deux ou trois des six genres anciens ont seules servi de souche aux nouveaux genres, les autres esp?ces et les autres genres entiers ayant totalement disparu.
en
the other seven species of each old genus having died out and left no progeny. Or, and this will be a far commoner case, two or three species in two or three alone of the six older genera will be the parents of the new genera:
eu
Beherantz datozen ordenetan, genero eta espezieak murriztuz doazkienetan, Hego Amerikako edentatuei gertatzen zaien moduan, are genero eta espezie gutxiagok utziko dute ondorengo eraldaturik.
es
En los ?rdenes decadentes, cuyo n?mero de g?neros y especies disminuye, como ocurre con los desdentados de Am?rica del Sur, todav?a menos g?neros y especies dejar?n descendientes modificados.
fr
Chez les ordres en voie d'extinction, dont les genres et les esp?ces d?croissent peu ? peu en nombre, comme celui des ?dent?s dans l'Am?rique du Sud, un plus petit nombre encore de genres et d'esp?ces doivent laisser des descendants modifi?s.
en
In failing orders, with the genera and species decreasing in numbers as is the case with the Edentata of South America, still fewer genera and species will leave modified blood-descendants.
eu
Aurreko eta oraingo kapituluen laburpena
es
Resumen del cap?tulo anterior y del presente
fr
R?SUM? DE CE CHAPITRE ET DU CHAPITRE PR?C?DENT
en
SUMMARY OF THE PRECEDING AND PRESENT CHAPTERS
eu
Honako hauek frogatzen saiatu naiz, hots, erregistro geologikoa zeharo ezosoa dela;
es
He intentado demostrar que los registros geol?gicos son sumamente incompletos;
fr
J'ai essay? de d?montrer que nos archives g?ologiques sont extr?mement incompl?tes ;
en
I have attempted to show that the geological record is extremely imperfect;
eu
globoaren zati txiki bat besterik ez dela artaz arakatu;
es
que s?lo una parte del globo ha sido geol?gicamente explorada con cuidado;
fr
qu'une tr?s petite partie du globe seulement a ?t? g?ologiquement explor?e avec soin ;
en
that only a small portion of the globe has been geologically explored with care;
eu
zenbait klasetako izaki organikoak baino ez direla fosil egoeran kontserbatu;
es
que s?lo ciertas clases de seres org?nicos se han conservado en abundancia en estado f?sil;
fr
que certaines classes d'?tres organis?s ont seules ?t? conserv?es en abondance ? l'?tat fossile ;
en
that only certain classes of organic beings have been largely preserved in a fossil state;
eu
gure museoetan gordetzen diren bai ale eta bai espezieen kopurua zeharo ezteusa dela, formazio bakar batean ere desagertu bide diren belaunaldi kopuruarekin alderaturik;
es
que tanto el n?mero de ejemplares como el de especies conservados en nuestros museos es absolutamente corno nada, comparado con el n?mero de generaciones que tuvieron que haber desaparecido durante una sola formaci?n;
fr
que le nombre des esp?ces et des individus qui en font partie conserv?s dans nos mus?es n'est absolument rien en comparaison du nombre des g?n?rations qui ont d? exister pendant la dur?e d'une seule formation ;
en
that the number both of specimens and of species, preserved in our museums, is absolutely as nothing compared with the number of generations which must have passed away even during a single formation;
eu
askotariko fosiletan aberatsak eta geroko erosioari eusteko bezain lodiak diren metaketak pilatzeko depresioa ia behar-beharrezko delako, hurrenez hurreneko gure formaziorik gehienetan denbora tarte handiak igaro behar izan dutela formaziotik formaziora;
es
que, debido a que el hundimiento del suelo es casi necesario para la acumulaci?n de dep?sitos ricos en especies f?siles de muchas clases, y lo bastante gruesos para resistir la futura erosi?n, tuvieron que haber transcurrido grandes intervalos de tiempo entre la mayor parte de nuestras formaciones sucesivas;
fr
que l'accumulation de d?p?ts riches en esp?ces fossiles diverses, et assez ?pais pour r?sister aux d?gradations ult?rieures, n'?tant gu?re possible que pendant des p?riodes d'affaissement du sol, d'?normes espaces de temps ont d? s'?couler dans l'intervalle de plusieurs p?riodes successives ;
en
that, owing to subsidence being almost necessary for the accumulation of deposits rich in fossil species of many kinds, and thick enough to outlast future degradation, great intervals of time must have elapsed between most of our successive formations;
eu
ziurrenik depresio aldietan iraungipen gehiago eta gorakada aldietan aldakuntza gehiago izanen zela, eta azken hauetan erregistroak ezosoagoak izanen zirela;
es
que probablemente ha habido m?s extinci?n durante los per?odos de elevaci?n, y que durante estos ?ltimos los registros se habr?n llevado del modo m?s imperfecto;
fr
qu'il y a probablement eu plus d'extinctions pendant les p?riodes d'affaissement et plus de variations pendant celles de soul?vement, en faisant remarquer que ces derni?res p?riodes ?tant moins favorables ? la conservation des fossiles, le nombre des formes conserv?es a d? ?tre moins consid?rable ;
en
that there has probably been more extinction during the periods of subsidence, and more variation during the periods of elevation, and during the latter the record will have been least perfectly kept;
eu
formazio bakoitza ez dela etengabe metatu;
es
que cada una de las formaciones no se ha depositado de un modo continuo;
fr
que chaque formation n'a pas ?t? d?pos?e d'une mani?re continue ;
en
that each single formation has not been continuously deposited;
eu
formazio bakoitzaren iraupena ziurrenik laburra dela, forma espezifikoen batez besteko iraupenaz konparaturik;
es
que la duraci?n de cada formaci?n es probablemente corta, comparada con la duraci?n media de las formas especificas;
fr
que la dur?e de chacune d'elles a ?t? probablement plus courte que la dur?e moyenne des formes sp?cifiques ;
en
that the duration of each formation is probably short compared with the average duration of specific forms;
eu
migrazioak zeregin garrantzitsua jokatu duela zeinnhai herrialde edo formaziotan gertaturiko forma berrien agerpenean;
es
que la migraci?n ha representado un papel importante en la aparici?n de nuevas formas en una regi?n o formaci?n determinada;
fr
que les migrations ont jou? un r?le important dans la premi?re apparition de formes nouvelles dans chaque zone et dans chaque formation ;
en
that migration has played an important part in the first appearance of new forms in any one area and formation;
eu
hedadura zabaleko espezieak direla maizen aldatu direnak eta espezie berriak maizen sortu dituztenak; aldakiak hasieran lekukoak izan direla;
es
que las especies de extensa distribuci?n geogr?fica son las que han variado con m?s frecuencia y las que han dado m?s frecuentemente origen a nuevas especies;
fr
que les esp?ces r?pandues sont celles qui ont d? varier le plus fr?quemment, et, par cons?quent, celles qui ont d? donner naissance au plus grand nombre d'esp?ces nouvelles ;
en
that widely ranging species are those which have varied most frequently, and have oftenest given rise to new species;
eu
eta, azkenez, nahiz eta espezie bakoitzak iragaitzazko egoera askotatik pasa behar izan duen, aldakuntzak izan dituen aldiak, asko eta urtez neurturik luzeak izan arren, aldagabe egon diren aldien aldean laburrak izan direla ziurrenik.
es
que las variedades han sido al principio locales, y, finalmente, que, aun cuando cada especie tiene que haber pasado por numerosos estados de transici?n, es probable que los per?odos durante los cuales experiment? modificaciones, aunque muchos y largos si se miden por a?os, hayan sido cortos, en comparaci?n con los per?odos durante los cuales cada especie permaneci? sin variaci?n.
fr
que les vari?t?s ont ?t? d'abord locales ; et enfin que, bien que chaque esp?ce ait d? parcourir de nombreuses phases de transition, il est probable que les p?riodes pendant lesquelles elle a subi des modifications, bien que longues, si on les estime en ann?es, ont d? ?tre courtes, compar?es ? celles pendant lesquelles chacune d'elle est rest?e sans modifications.
en
that varieties have at first been local; and lastly, although each species must have passed through numerous transitional stages, it is probable that the periods, during which each underwent modification, though many and long as measured by years, have been short in comparison with the periods during which each remained in an unchanged condition.
eu
Aipaturiko kausok, oro har, azalduko dute zati handi batean zergatik-katenbegi asko aurkitu arren-ez dugun aurkitzen amaigabeko aldaki andanarik, mailaz mailako urrats mehez forma bizi eta iraungi guztiak elkarlotzen.
es
Estas causas reunidas explicar?n, en gran parte, por qu?, aun cuando encontremos muchos eslabones, no encontramos innumerables variedades que enlacen todas las formas vivientes y, extinguidas mediante las m?s delicadas gradaciones.
fr
Ces causes r?unies expliquent dans une grande mesure pourquoi, bien que nous retrouvions de nombreux cha?nons, nous ne rencontrons pas des vari?t?s innombrables, reliant entre elles d'une mani?re parfaitement gradu?e toutes les formes ?teintes et vivantes.
en
These causes, taken conjointly, will to a large extent explain why-though we do find many links-we do not find interminable varieties, connecting together all extinct and existing forms by the finest graduated steps.
eu
Honez gain, gogoan izan beharko genuke, aurki daitekeen forma biren arteko zeinahi aldaki, katea osoa berreraikitzeko modurik izan ezean bederen, espezie berri eta ezberdintzat hartu beharra dagoela, espezieak eta aldakiak bereizteko erizpide ziurrik, izan ere, ez dugu eta.
es
Hab?a que tener, adem?s, siempre presente que cualquier variedad que pueda encontrarse intermedia entre dos formas tiene que ser considerada como especie nueva y distinta, a menos que pueda restaurarse por completo toda la cadena, pues no se pretende que tengamos un criterio seguro por el que puedan distinguirse las especies de las variedades.
fr
Il ne faut jamais oublier non plus que toutes les vari?t?s interm?diaires entre deux ou plusieurs formes seraient infailliblement regard?es comme des esp?ces nouvelles et distinctes, ? moins qu'on ne puisse reconstituer la cha?ne compl?te qui les rattache les unes aux autres ;
en
It should also be constantly borne in mind that any linking variety between two forms, which might be found, would be ranked, unless the whole chain could be perfectly restored, as a new and distinct species; for it is not pretended that we have any sure criterion by which species and varieties can be discriminated.
eu
Erregistro geologikoen ezosotasunari buruzko eritzi hau arbuiatzen duenak, teoria osoa ere arrazoiz arbuiatuko du.
es
Quien rechace esta opini?n de la imperfecci?n de los registros geol?gicos, rechazar? con raz?n toda la teor?a;
fr
car on ne saurait soutenir que nous poss?dions aucun moyen certain qui nous permette de distinguer les esp?ces des vari?t?s.
en
He who rejects this view of the imperfection of the geological record, will rightly reject the whole theory.
eu
Izan ere, badu eskubiderik galdetzeko, alferrik, non dauden formazio handi beraren hurrenez hurreneko estratuetan aurkituriko espezie ahaide edo errepresentagarriak behiala bigiztatu bide zituzten kontaezinezko iragaitzazko katenbegiak.
es
pues en vano puede preguntar d?nde est?n las innumerables formas de transici?n que tuvieron que haber enlazado en otro tiempo las especies afines o representativas que se encuentran en los pisos sucesivos de una misma gran formaci?n.
fr
car c'est en vain qu'on demandera o? sont les innombrables formes de transition qui ont d? autrefois relier les esp?ces voisines ou repr?sentatives qu'on rencontre dans les ?tages successifs d'une m?me formation.
en
For he may ask in vain where are the numberless transitional links which must formerly have connected the closely allied or representative species, found in the successive stages of the same great formation?
eu
Badu eskubiderik hurrenez hurreneko formazio batetik bestera iragan behar izan duten denbora tarte luzeetan ez sinesteko; badu eskubiderik, Europa bezalako zeinahi herrialde zabaleko formazioak kontuan harturik, migrazioek jokatu duten zeregina aintzat ez hartzeko;
es
El que rechace la opini?n de la imperfecci?n de los registros geol?gicos puede no creer en los inmensos espacios de tiempo que tienen que haber transcurrido entre nuestras formaciones consecutivas; puede no reparar en el importante papel que han representado las migraciones cuando se consideran las formaciones de una gran regi?n, como las de Europa;
fr
On peut refuser de croire aux ?normes intervalles de temps qui ont d? s'?couler entre nos formations cons?cutives, et m?conna?tre l'importance du r?le qu'ont d? jouer les migrations quand on ?tudie les formations d'une seule grande r?gion, l'Europe par exemple.
en
He may disbelieve in the immense intervals of time which must have elapsed between our consecutive formations; he may overlook how important a part migration has played, when the formations of any one great region, as those of Europe, are considered;
eu
argudiotzat erabil dezake espezie talde osoen bat-bateko agerpen nabaria, baina sarri gezurrezkoa.
es
puede presentar el argumento de la aparici?n s?bita manifiesta-pero muchas veces enga?osamente manifiesta-de grupos enteros de especies;
fr
On peut soutenir que l'apparition subite de groupes entiers d'esp?ces est un fait ?vident, bien que la plupart du temps il n'ait que l'apparence de la v?rit?.
en
he may urge the apparent, but often falsely apparent, sudden coming in of whole groups of species.
eu
Badu galdetzerik ea non diren kanbriar sistema metatu aurretik existitu behar izan zuen amaigabeko organismo andanaren hondakinak.
es
puede preguntar d?nde est?n los restos de los infinitos organismos que tuvieron que haber existido mucho antes de que se depositase el sistema c?mbrico.
fr
On peut se demander o? sont les restes de ces organismes si infiniment nombreux, qui ont d? exister longtemps avant que les couches inf?rieures du syst?me cumbrien aient ?t? d?pos?es.
en
He may ask where are the remains of those infinitely numerous organisms which must have existed long before the Cambrian system was deposited?
eu
Guk egun badakigu animalia bat bederen existitu zela orduan;
es
Sabemos hoy que existi? entonces, por lo menos, un animal;
fr
Nous savons maintenant qu'il existait, ? cette ?poque, au moins un animal ;
en
We now know that at least one animal did then exist;
eu
baina azken galdera honi erantzun hauxe besterik ezin diot eman, alegia, ozeanoak gaur hedatzen diren adina hedatu zirela aldi oso luzean, eta gure kontinente gorabeheratsuak egun dauden tokian egon zirela sistema kanbriarraren hasieratik, baina, garai hau baino askoz lehenago, munduak oso bestelako itxura erakusten zuela;
es
pero s?lo puedo responder a esta ?ltima pregunta suponiendo que los oc?anos se han extendido, desde hace un tiempo enorme, donde hoy se extienden, y que desde el comienzo del sistema c?mbrico nuestros continentes, tan oscilantes, han estado situados donde ahora lo est?n; pero que mucho antes de esta ?poca, presentaba el mundo un aspecto muy diferente;
fr
mais je ne puis r?pondre ? cette derni?re question qu'en supposant que nos oc?ans ont d? exister depuis un temps immense l? o? ils s'?tendent actuellement, et qu'ils ont d? occuper ces points depuis le commencement de l'?poque cumbrienne ;
en
but I can answer this last question only by supposing that where our oceans now extend they have extended for an enormous period, and where our oscillating continents now stand they have stood since the commencement of the Cambrian system; but that, long before that epoch, the world presented a widely different aspect;
eu
kontinente zaharrenak, ezagutzen ditugun formazio guztiak baino zaharragoek osaturikoak, egoera metamorfikoan dauden hondakin gisa soilki existitzen direla gaur egun, edo ozeanopean lurperaturik daudela.
es
que los continentes m?s antiguos, constituidos por formaciones m?s antiguas que todas las que conocemos, existen a?n, aunque s?lo como restos en estado metam?rfico, o yacen todav?a sepultados bajo el oc?ano.
fr
mais que, bien avant cette p?riode, le globe avait un aspect tout diff?rent, et que les continents d'alors, constitu?s par des formations beaucoup plus anciennes que celles que nous connaissons, n'existent plus qu'? l'?tat m?tamorphique, ou sont ensevelis au fond des mers.
en
and that the older continents, formed of formations older than any known to us, exist now only as remnants in a metamorphosed condition, or lie still buried under the ocean.
eu
Zailtasun hauez kanpo, paleontologiako beste egitate nagusiak guztiz bat datoz aldakuntza eta hautespen naturalaren bidezko aldarazpendun ondorengotzaren teoriarekin.
es
Aparte de estas dificultades, los otros grandes hechos principales de la Paleontolog?a concuerdan admirablemente con la teor?a de la descendencia con modificaci?n mediante la variaci?n y la selecci?n natural.
fr
Ces difficult?s r?serv?es, tous les autres faits principaux de la pal?ontologie me paraissent concorder admirablement avec la th?orie de la descendance avec modifications par la s?lection naturelle.
en
Passing from these difficulties, the other great leading facts in palaeontology agree admirably with the theory of descent with modification through variation and natural selection.
eu
Era honetan, honako hauek ulertu ahal ditugu, alegia, espezie berriak astiro eta bata bestearen ondoren agertzen direla, klase ezberdineko espezieak ez direla nahitaez batera, edo abiadura berean, edo maila berean aldatzen, nahiz eta, epe luzera, guztiak izan neurri baterainoko aldakuntza.
es
De este modo podemos comprender c?mo es que las nuevas especies se presentan lenta y sucesivamente, c?mo especies de diferentes clases no cambian necesariamente al mismo tiempo, ni con la misma velocidad, ni en el mismo grado, aun cuando, a la larga, todas experimenten, en cierta medida, modificaci?n.
fr
Il nous devient facile de comprendre comment les esp?ces nouvelles apparaissent lentement et successivement ; pourquoi les esp?ces des diverses classes ne se modifient pas simultan?ment avec la m?me rapidit? ou au m?me degr?, bien que toutes, ? la longue, ?prouvent dans une certaine mesure des modifications.
en
We can thus understand how it is that new species come in slowly and successively; how species of different classes do not necessarily change together, or at the same rate, or in the same degree; yet in the long run that all undergo modification to some extent.
eu
Forma zaharren iraungipena forma berriak sortzearen ondorio ia ekidinezina da.
es
La extinci?n de las formas antiguas es la consecuencia, casi inevitable, de la producci?n de formas nuevas.
fr
L'extinction des formes anciennes est la cons?quence presque in?vitable de la production de formes nouvelles.
en
The extinction of old forms is the almost inevitable consequence of the production of new forms.
eu
Ulertu ahal dugu espezie bat, behin desagertuz gero, zergatik ez den sekula berragertzen.
es
Podemos comprender por qu? una vez que una especie ha desaparecido nunca reaparece.
fr
Nous pouvons comprendre pourquoi une esp?ce qui a disparu ne repara?t jamais.
en
We can understand why, when a species has once disappeared, it never reappears.
eu
Espezie taldeak astiro gehitzen dira eta denboraldi ezberdinez irauten dute; izan ere, aldakuntza prozesua nahitaez astiro burutzen da eta zirkuntstantzia konplexu askoren mende dago.
es
Los grupos de especies aumentan lentamente en n?mero y resisten durante per?odos desiguales de tiempo, pues el proceso de modificaci?n es necesariamente lento, y depende de muchas circunstancias complejas.
fr
Les groupes d'esp?ces augmentent lentement en nombre, et persistent pendant des p?riodes in?gales en dur?e, car la marche des modifications est n?cessairement lente et d?pend d'une foule d'?ventualit?s complexes.
en
Groups of species increase in numbers slowly, and endure for unequal periods of time; for the process of modification is necessarily slow, and depends on many complex contingencies.
eu
Espezie nagusiek, talde handi eta nagusietakoak direnek, ondorengo eraldatu asko uzteko joera dute, hauek ere azpitalde eta talde berriak osatzen dituztelarik.
es
Las especies predominantes, que pertenecen a grupos grandes y predominantes, tienden a dejar muchos descendientes modificados, que forman nuevos grupos y subgrupos.
fr
Les esp?ces dominantes appartenant ? des groupes ?tendus et pr?pond?rants tendent ? laisser de nombreux descendants, qui constituent ? leur tour de nouveaux sous-groupes, puis des groupes.
en
The dominant species belonging to large and dominant groups tend to leave many modified descendants, which form new sub-groups and groups.
eu
Hauek formatzean, hain sendoak ez diren taldeetako espezieek, aitalehen berarengandik heredaturiko gutxiagotasunaren ondorioz, batera iraungitzeko eta Lurraren azalean ondorengo eraldaturik ez uzteko joera izaten dute.
es
Cuando ?stos se forman, las especies de los grupos menos vigorosos, debido a su inferioridad, heredada de un antepasado com?n, tienden a extinguirse a un tiempo, y a no dejar ning?n descendiente modificado sobre la superficie de la tierra;
fr
? mesure que ceux-ci se forment, les esp?ces des groupes moins vigoureux, en raison de l'inf?riorit? qu'ils doivent par h?r?dit? ? un anc?tre commun, tendent ? dispara?tre sans laisser de descendants modifi?s ? la surface de la terre.
en
As these are formed, the species of the less vigorous groups, from their inferiority inherited from a common progenitor, tend to become extinct together, and to leave no modified offspring on the face of the earth.
eu
Baina espezie talde oso baten erabateko iraungipena astiro burutu den ihardupidea izan da batzuetan, ondorengo gutxi batzuek bizirik irauten dutelako, egoera babestu eta isolatuetan beren bizitza luzatuz.
es
pero la extinci?n completa de un grupo entero de especies ha sido a veces un proceso lento, por la supervivencia de unos pocos descendientes que prolongan su existencia en localidades protegidas y aisladas.
fr
Toutefois, l'extinction compl?te d'un groupe entier d'esp?ces peut souvent ?tre une op?ration tr?s longue, par suite de la persistance de quelques descendants qui ont pu continuer ? se maintenir dans certaines positions isol?es et prot?g?es.
en
But the utter extinction of a whole group of species has sometimes been a slow process, from the survival of a few descendants, lingering in protected and isolated situations.
eu
Behin talde bat guztiz desagertuz gero, ez da berragertzen, belaunaldien katenbegia apurtu delako.
es
Una vez que un grupo ha desaparecido por completo, jam?s reaparece, pues se ha roto el encadenamiento de generaciones.
fr
Lorsqu'un groupe a compl?tement disparu, il ne repara?t jamais, le lien de ses g?n?rations ayant ?t? rompu.
en
When a group has once wholly disappeared, it does not reappear; for the link of generation has been broken.
eu
Ulertu ahal dugu zabal hedatzen diren eta aldaki gehien sortzen dituzten forma nagusiek mundua ondorengo hurbil baina eraldatuz betetzeko joera dutela, eta hauek, eskuarki, biziaren aldeko borrokan berak baino forma ahulagoak ordezkatzea erdietsiko dutela.
es
Podemos comprender c?mo es que las formas predominantes que se extienden mucho y producen el mayor n?mero de variedades tienden a poblar la tierra de descendientes semejantes, pero modificados, y c?mo ?stos, generalmente, conseguir?n suplantar los grupos que les son inferiores en la lucha por la existencia.
fr
Nous pouvons comprendre comment il se fait que les formes dominantes, qui se r?pandent beaucoup et qui fournissent le plus grand nombre de vari?t?s, doivent tendre ? peupler le monde de descendants qui se rapprochent d'elles, tout en ?tant modifi?s. Ceux-ci r?ussissent g?n?ralement ? d?placer les groupes qui, dans la lutte pour l'existence, leur sont inf?rieurs.
en
We can understand how it is that dominant forms which spread widely and yield the greatest number of varieties tend to people the world with allied, but modified, descendants; and these will generally succeed in displacing the groups which are their inferiors in the struggle for existence.
eu
Horregatik, denbora tarte luzeak iragan ondoren, munduko ekoizkinek aldi berean aldatu direla ematen dute.
es
Por consiguiente, despu?s de grandes espacios de tiempo, las producciones del mundo parecen haber cambiado simult?neamente.
fr
Il en r?sulte qu'apr?s de longs intervalles les habitants du globe semblent avoir chang? partout simultan?ment.
en
Hence, after long intervals of time, the productions of the world appear to have changed simultaneously.
eu
Uler dezakegu antzinako eta oraintsuko bizi-forma guztiek batera klase handi gutxi batzuk osatzen dituztela.
es
Podemos comprender c?mo es que todas las formas org?nicas antiguas y modernas constituyen, juntas, un corto n?mero de grandes clases.
fr
Nous pouvons comprendre comment il se fait que toutes les formes de la vie, anciennes et r?centes, ne constituent dans leur ensemble qu'un petit nombre de grandes classes.
en
We can understand how it is that all the forms of life, ancient and recent, make together a few grand classes.
eu
Uler dezakegu, forma organikoek ezaugarrien dibergentziara duten joerarengatik, zenbat eta forma bat zaharrago izan, orduan eta ezberdinagoa dela egun bizi direnetatik, forma zahar eta iraungiek egun bizi diren formen arteko hutsarteak betetzeko joera dutela, kasu batzuetan, aurretik ezberdintzat sailkaturiko bi talde batean bilduz, baina gehiagotan bata bestearengandik hurbilxeagora ekarriz.
es
Podemos comprender, por la continua tendencia a la divergencia de caracteres, por qu? cuanto m?s antigua es una forma, tanto m?s difiere, en general, de las que ahora viven; por qu? las formas antiguas y extinguidas tienden con frecuencia a llenar huecos entre las formas vivientes, reuniendo a veces en uno dos grupos antes clasificados como distintos, pero con m?s frecuencia haciendo tan s?lo que sea un poco menor la distancia.
fr
Nous pouvons comprendre pourquoi, en vertu de la tendance continue ? la divergence des caract?res, plus une forme est ancienne, plus elle diff?re d'ordinaire de celles qui vivent actuellement ; pourquoi d'anciennes formes ?teintes comblent souvent des lacunes existant entre des formes actuelles et r?unissent quelquefois en un seul deux groupes pr?c?demment consid?r?s comme distincts, mais le plus ordinairement ne tendent qu'? diminuer la distance qui les s?pare.
en
We can understand, from the continued tendency to divergence of character, why the more ancient a form is, the more it generally differs from those now living. Why ancient and extinct forms often tend to fill up gaps between existing forms, sometimes blending two groups, previously classed as distinct into one; but more commonly bringing them only a little closer together.
eu
Zenbat eta forma bat zaharragoa den, orduan eta sarriago da neurriren batean egun ezberdinak diren taldeen bitarteko;
es
Cuanto m?s antigua es una forma, con tanta mayor frecuencia es, en alg?n grado, intermedia entre grupos actualmente distintos;
fr
Plus une forme est ancienne, plus souvent il arrive qu'elle a, jusqu'? un certain point, des caract?res interm?diaires entre des groupes aujourd'hui distincts ;
en
The more ancient a form is, the more often it stands in some degree intermediate between groups now distinct;
eu
izan ere, zenbat eta forma bat zaharrago den, orduan eta gerora asko bereiztera heldu diren taldeen gurasolehen komunaren ahaide hurbilagoa izanen da, eta beraz, haren antz handiagoa izanen du.
es
pues cuanto m?s antigua sea una forma, tanto m?s de cerca estar? relacionada con el antepasado com?n de grupos que despu?s han llegado a separarse mucho, y, por consiguiente, tanto m?s se parecer? a ?l.
fr
car, plus une forme est ancienne, plus elle doit se rapprocher de l'anc?tre commun de groupes qui ont depuis diverg? consid?rablement, et par cons?quent lui ressembler.
en
for the more ancient a form is, the more nearly it will be related to, and consequently resemble, the common progenitor of groups, since become widely divergent.
eu
Forma iraungiak nekez izaten dira bizi diren formen bitarteko zuzenak, beste forma iraungi eta ezberdin batzuetatik pasatzen den bide luze eta bihurgunetsu baten bitartez soilki baitira bitartekoak.
es
Las formas extinguidas rara vez son directamente intermedias entre formas vivientes; y lo son tan s?lo por un camino largo y tortuoso, pasando por otras formas diferentes y extinguidas.
fr
Les formes ?teintes pr?sentent rarement des caract?res directement interm?diaires entre les formes vivantes ; elles ne sont interm?diaires qu'au moyen d'un circuit long et tortueux, passant par une foule d'autres formes diff?rentes et disparues.
en
Extinct forms are seldom directly intermediate between existing forms; but are intermediate only by a long and circuitous course through other extinct and different forms.
eu
Argi ikus dezakegu zergatik ahaide hurbilak elkarren jarraikako formazioetako hondakin organikoak diren, belaunaldiz elkarri hertsiki loturik daude eta.
es
Podemos ver claramente por qu? los restos org?nicos de formaciones inmediatamente consecutivas son muy afines, pues est?n estrechamente enlazados entre s? por generaci?n.
fr
Nous pouvons facilement comprendre pourquoi les restes organiques de formations imm?diatement cons?cutives sont tr?s ?troitement alli?s, car ils sont en relation g?n?alogique plus ?troite ;
en
We can clearly see why the organic remains of closely consecutive formations are closely allied; for they are closely linked together by generation.
eu
Argi ikus dezakegu zergatik bitarteko formazio bateko hondakinek bitarteko ezaugarriak dituzten.
es
Podemos ver claramente por qu? los f?siles de una formaci?n intermedia tienen caracteres intermedios.
fr
et, aussi, pourquoi les fossiles enfouis dans une formation interm?diaire pr?sentent des caract?res interm?diaires.
en
We can clearly see why the remains of an intermediate formation are intermediate in character.
