Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)
Garai Latzak, Charles Dickens / Javi Cillero (Ibaizabal, 1994
)
eu
Esker ona deuseztatu beharrekoa zen, eta handik sortzen ziren bertuteak ez ziren kontutan hartzekoak.
es
La gratitud ten?a que desaparecer, y con la gratitud todas las virtudes que se derivan de la misma.
fr
La reconnaissance doit ?tre abolie avec les vertus qui en d?coulent.
en
Gratitude was to be abolished, and the virtues springing from it were not to be.
eu
Gizatasunaren izatearen tarte bakoitzak, jaiotzatik heriotzara arte, salmahai gaineko negozioa behar zuen.
es
Desde el nacimiento hasta la muerte, todos los momentos de la vida eran como un toma y daca con un mostrador de por medio.
fr
Chaque centim?tre de l'existence des hommes, depuis leur naissance jusqu'? leur mort, doit ?tre un march? d?battu et conclu sur le comptoir.
en
Every inch of the existence of mankind, from birth to death, was to be a bargain across a counter.
eu
Eta horrela zeruraino heltzen ez baginen, hura ez zen leku politiko-ekonomikoa, eta han ez genuen zereginik izango.
es
Y si no entr?bamos de esta manera en el cielo era porque no se trataba de un lugar pol?tico-econ?mico, ni menos se realizaban transacciones en ?l.
fr
Et si nous n'arrivons pas au ciel par ce chemin-l?, c'est que le ciel n'est pas un endroit politico-?conomique, et alors nous n'y avons que faire.
en
And if we didn't get to Heaven that way, it was not a politico-economical place, and we had no business there.
eu
"Ez dut ukatzen" erantsi zuen Bitzerrek, "irakaskuntza merke irten zitzaidala.
es
-No negar?-prosigui? Bitzer-que las tarifas de la escuela eran baratas.
fr
" Je vous accorde, ajouta Bitzer, que mon ?ducation ne m'a pas co?t? grand'chose. Qu'est-ce que cela prouve ?
en
'I don't deny,' added Bitzer, 'that my schooling was cheap. But that comes right, sir.
eu
Baina hori egokia zen, jauna. Merkaturik merkeenean egin ninduten eta garestienean saldu behar dut neure burua."
es
Y justamente por eso, se?or, porque fui producido en el mercado m?s barato, debo colocarme en el m?s caro.
fr
Si j'ai ?t? fabriqu? ? bon march?, ce n'est pas une raison pour que je ne cherche pas ? me placer le plus cher possible. "
en
I was made in the cheapest market, and have to dispose of myself in the dearest.'
eu
Bitzer ezeroso samar agertu zen orduan, Louisa eta Sissy negarrez ari zirelako.
es
El llanto de Luisa y de Cecilia lo turb? un poco al llegar a este punto, y les dijo:
fr
Bitzer fut un peu d?rang?, ? cet endroit de son discours, par les pleurs de Louise et de Sissy.
en
He was a little troubled here, by Louisa and Sissy crying.
eu
"Mesedez, ez egin hori" esan zuen Bitzerrek, "alfer-alferrik ari zarete: negarrak kezka besterik ez du ematen.
es
-Por favor, no hag?is eso; el llorar no conduce a nada; no hace sino molestar.
fr
" Ne pleurez donc pas comme cela, je vous prie, dit-il, ?a ne sert qu'? agacer.
en
'Pray don't do that,' said he, 'it's of no use doing that: it only worries.
eu
Badirudi uste duzuela zerbait daukadala Mr. Tom gaztearen aurka;
es
Parece como si pensarais en que yo abrigo alguna clase de animosidad contra el joven Tom;
fr
Vous avez l'air de croire que j'en veux au jeune M. Tom.
en
You seem to think that I have some animosity against young Mr. Tom;
eu
baina ez dut ezer haren aurka.
es
y no es as?.
fr
Mais pas du tout.
en
whereas I have none at all.
eu
Coketownera eramango dut, beste barik, aipatu ditudan arrazoi sendoak direla eta.
es
Yo me limito, por razones l?gicas que he expuesto ya, a conducirlo a Coketown.
fr
C'est seulement par suite des motifs raisonnables que je viens de vous exposer, que je veux le ramener ? Cokeville.
en
I am only going, on the reasonable grounds I have mentioned, to take him back to Coketown.
eu
Aurka egingo balu,"lapurra harrapatu!"oihu egin beharko nuke. Baina ez du aurka egingo, horretaz ziur egon zaitezkete."
es
Si me ofreciese resistencia, lanzar?a el grito de "?Al ladr?n!" Pero no se resistir?, pod?is estar seguros de ello.
fr
Qu'il s'avise de r?sister, et je me mettrais ? crier : Au voleur ! Mais il ne r?sistera pas, soyez-en bien convaincues.
en
If he was to resist, I should set up the cry of Stop thief! But, he won't resist, you may depend upon it.'
eu
Mr. Slearyk, ahoa irekia zuela eta begi loka begi tinkoa bezain atxikia aurpegian, arreta handiz entzun zituen sinesmen hauek, eta orduan urrats bat aurrera egin zuen.
es
El se?or Sleary, que hab?a escuchado la exposici?n de esas doctrinas con profunda atenci?n, la boca abierta y el ojo movible tan clavado en su cabeza como el ojo inm?vil, se adelant? hacia Gradgrind al llegar a este punto.
fr
" M. Sleary qui, la bouche b?ante et les deux yeux aussi fixes l'un que l'autre, avait ?cout? ces doctrines avec la plus profonde attention, s'avan?a ? son tour.
en
Mr. Sleary, who with his mouth open and his rolling eye as immovably jammed in his head as his fixed one, had listened to these doctrines with profound attention, here stepped forward.
eu
"Zquire, ozo ondo dakizu, eta zure alabak ozo ondo daki (zuk baino hobeto, zeren berari ezan baitiot) ez nekiela zer egin ote zuen zure zemeak, eta ez nuela jakin nahi ere-ezan nion hobe zela ez jakitea, nahiz eta orduan uzte izan nuen bihurrikeriaren bat baizik ez zela.
es
-Caballero, ezt?iz perfectamente enterado y tambi?n lo ezt? vueztra hija (mejor a?n que voz porque ze lo dije yo mismo) que ignoraba lo que hab?a hecho vueztro hijo, y que no quer?a tampoco zaberlo..., le dije que prefer?a no zaberlo, aunque entoncez eztaba en la creencia de que ze trataba de alguna calaverada.
fr
" Mozieur, dit-il en s'adressant ? M. Gradgrind, vous zavez parfaitement bien, et votre fille zait auzzi bien que vous ou m?me mieux que vous, puisque je le lui ai dit, que j'ignorais ze que votre fils avait fait, et que je ne tenais pas ? le zavoir, car je me figurais qu'il ne z'agizzait que de quelque fredaine.
en
'Thquire, you know perfectly well, and your daughter knowth perfectly well (better than you, becauthe I thed it to her), that I didn't know what your thon had done, and that I didn't want to know-I thed it wath better not, though I only thought, then, it wath thome thkylarking.
eu
Hala ere, gazte honek adierazi duenez banketxe baten lapurreta izan dela, tira, hori ozo kontu larria da; Zquire, ez duzu hazerratu behar gazte honen aldean jartzen banaiz, ezanez zuzen dabilela eta ez dagoela laguntzarik zure zemearentzat.
es
Pero me he enterado por ezte joven que ze trata de un robo a un Banco, y ezo ez ya coza zeria; una coza demaziado zeria para que yo tranzija con un delito, como ha dicho muy bien ezte joven.
fr
Mais ze jeune homme ayant d?clar? qu'il est queztion du vol d'une banque, ma foi, za devient z?rieux, beaucoup trop z?rieux pour que je puizze traiter avec vous, comme a tr?s-bien dit ze jeune blond.
en
However, thith young man having made it known to be a robbery of a bank, why, that'h a theriouth thing; muth too theriouth a thing for me to compound, ath thith young man hath very properly called it.
eu
Baina ezango dizut zer egingo dudan, Zquire, zure zemea eta gazte hau trenbideraino eramango ditut, agerian geldi ez daitezen.
es
Por conziguiente, caballero, no oz enoj?iz conmigo zi me pongo de parte de ezte joven, y oz digo que tiene raz?n y que no hay nada que hacerle.
fr
Par conz?quent, mozieur, il ne faut pas m'en vouloir, zi je prends le parti de ze jeune blond, et zi je dis qu'il a raizon et qu'il n'y a pas moyen de zortir de l?.
en
Conthequently, Thquire, you muthn't quarrel with me if I take thith young man'th thide, and thay he'th right and there'th no help for it.
eu
Ezin dut neure burua behartu gehiago egitera, baina hori egingo dut."
es
Pero hay una coza que eztoy dizpuesto a hacer, ze?or:
fr
Mais je vais vous dire ze que je puis faire pour vous, mozieur ;
en
But I tell you what I'll do, Thquire;
eu
Louisaren negarra berriz ere, eta Mr. Gradgrinden pena handiagotua, azken adiskidearen ihesaldiari jarraiki zitzaizkion.
es
me ofrezco a llevar en coche a vueztro hijo y a ezte joven hazta la eztaci?n de ferrocarril para evitar que trazcienda aqu? la coza.
fr
j'attellerai un cabriolet et je conduirai votre fils et ze jeune blond jusqu'? la station, de fazon ? emp?cher un ezclandre izi.
en
I'll drive your thon and thith young man over to the rail, and prevent expothure here.
eu
Alabaina, Sissyk begirakunea egin zion Mr.
es
A m?s que ezo no me comprometo, pero ezo z? que lo har?.
fr
Je ne puis conzentir ? faire davantage, mais je ferai za.
en
I can't conthent to do more, but I'll do that.'
eu
Slearyri arreta handiz: bere baitan ondo ulertu zuen gizonaren jokabidea.
es
Al ver que su ?ltimo amigo desertaba de sus filas, se renovaron los lamentos de Luisa, y se hizo a?n m?s profunda la aflicci?n del se?or Gradgrind.
fr
" Cette d?sertion du dernier ami qui leur rest?t, provoqua de nouvelles lamentations de la part de Louise, et causa une affliction plus profonde encore ? M. Gradgrind.
en
Fresh lamentations from Louisa, and deeper affliction on Mr. Gradgrind's part, followed this desertion of them by their last friend.
eu
Berriz ere denak kanpora zihoazela, Mr.
es
S?lo Cec? se qued? mirando al se?or Sleary con la mayor atenci?n, y all? en su interior, no se llam? a enga?o.
fr
Mais Sissy, en regardant attentivement M. Sleary, ne s'?tait pas m?prise sur les intentions v?ritables du directeur.
en
But, Sissy glanced at him with great attention; nor did she in her own breast misunderstand him.
eu
Slearyk begi lokaren itzuli bat eskaini zion Sissyri, atzera geldi zedila eskatuz. Sissyk atea itxi zuenean, Mr.
es
Cuando todos sal?an otra vez a la calle, Sleary le dedic? una leve revoluci?n de su ojo movible, como indic?ndole que deseaba que se quedase rezagada.
fr
Comme tout le monde se dirigeait vers la porte, ce dernier honora la jeune fille d'un l?ger roulement de son ?il mobile :
en
As they were all going out again, he favoured her with one slight roll of his movable eye, desiring her to linger behind.
eu
Slearyk hauxe esan zion berotasun handiz:
es
Y en cuanto cerr? la puerta le dijo con gran excitaci?n:
fr
Fermant alors la porte ? clef, il lui dit avec beaucoup d'animation :
en
As he locked the door, he said excitedly:
eu
"Zquire zure alde irten zen, Zezilia, eta ni Zquireren alde irtengo naiz.
es
-Cecilia, el caballero te favoreci? a ti y yo favorecer? al caballero.
fr
" Votre patron est rezt? votre ami, Z?zile, et je rezterai le zien.
en
'The Thquire thtood by you, Thethilia, and I'll thtand by the Thquire.
eu
Areago; gazte hau pikaro ederra da eta nire jendeak zafratzekotan eduki zuen lagun arranditsu haren ezkupean dago.
es
Hay m?z a?n; ezte mozo ez un brib?n de marca, y ezt? al zervicio de aquel viejo fanfarr?n al que los m?oz estuvieron a punto de arreglarle laz cuentaz.
fr
D'ailleurs, le jeune blond est une fameuze canaille, et il appartient ? zette brute orgueilleuze que mes penzionnaires ont manqu? de jeter par la croiz?e.
en
More than that: thith ith a prethiouth rathcal, and belongth to that bluthtering Cove that my people nearly pitht out o' winder.
eu
Gau iluna izango da;
es
La noche va a zer ozcura;
fr
La nuit zera tr?s-noire ;
en
It'll be a dark night;
eu
zaldi bat daukat edozer egiteko gauza dena, hitz egitea izan ezik;
es
tengo un caballo que hace todo menoz hablar;
fr
j'ai un cheval qui fait tout ze qu'on veut, exzept? de parler ;
en
I've got a horthe that'll do anything but thpeak;
eu
pony bat daukat orduko hamabozt milia egingo dituena, Childerz gidari;
es
y tengo otro capaz de hacer quince millaz por hora zi lo conduce Childerz;
fr
j'ai un poney qui trotte quinze milles ? l'heure quand z'est Childers qui le m?ne ;
en
I've got a pony that'll go fifteen mile an hour with Childerth driving of him;
eu
zakur bat daukat gizon bat leku berean atxikiko duena hogeita lau orduz.
es
y tengo, adem?s, un perro que no dejar? moverze a una perzona de un zitio en veinticuatro horaz.
fr
j'ai un chien qui tiendra un homme clou? ? la m?me plaze pendant vingt-quatre heures de zuite.
en
I've got a dog that'll keep a man to one plathe four-and-twenty hourth.
eu
Ezan hitz pare bat Zquire gazteari.
es
Habla aparte con el caballero joven.
fr
Dites deux mots ? l'oreille du jeune mozieur.
en
Get a word with the young Thquire.
eu
Ezaiozu, gure zaldiak dantzan hazi behar duela ikuzten duenean, lurrera jauzteko beldurrik ez izateko, baizik eta zaldi biko gurdi baten zain egon dadila.
es
Dile que cuando vea que nueztro caballo empieza a bailar, no tenga miedo de que lo tire por el zuelo, y que ezt? al acecho de un calez?n que pazar? por all?;
fr
Dites-lui de ne pas avoir peur de verzer, lorzque notre cheval commenzera ? danzer, mais de guetter l'arriv?e d'un tilbury attel? d'un poney.
en
Tell him, when he theeth our horthe begin to danthe, not to be afraid of being thpilt, but to look out for a pony-gig coming up.
eu
Ezaiozu, gurdi hori hurbiltzen ikuzten duenean, zalto egiteko barrura, eta berak galapan eramango du.
es
cuando vea acercarze al calez?n, que zalte alzuelo, que el del calez?n zaldr? con ?l a todo correr.
fr
Dites-lui de zauter ? terre, auzzit?t qu'il verra approcher ze tilbury, car ze poney-l? lui fera joliment rattraper le temps perdu.
en
Tell him, when he theeth that gig clothe by, to jump down, and it'll take him off at a rattling pathe.
eu
Zakurrak uzten badio gazte honi urrats ?imi?o bat egiten ere, joaten utzi beharko dut.
es
Zi mi perro deja que eze joven avance no un pie, zino ni ziquiera una pulgada, le permito que corra todo lo que quiera.
fr
Zi mon chien permet au jeune blond de mettre seulement pied ? terre, je lui permets d'aller ? Rome.
en
If my dog leth thith young man thtir a peg on foot, I give him leave to go.
eu
Eta zaldia dantzan hazi den lekutik inoiz mugitzen bada-neuk ez dut ezagutuko!-arin, ba!"
es
Y zi mi caballo ze mueve del zitio en que empieza a danzar hazta que haya amanecido..., ez que yo no lo conozco...
fr
Et zi mon cheval bouge avant demain matin de l'endroit o? il aura commenz? ? danzer, z'est que je ne le connais pas !.
en
And if my horthe ever thtirth from that thpot where he beginth a danthing, till the morning-I don't know him?-Tharp'th the word!'
eu
Hain arin, ezen hamar minututan Mr. Childersek, espartin pare batez jantzita azokan zebilela, seinalea jaso baitzuen, eta Mr.
es
 
fr
 
en
The word was so sharp, that in ten minutes Mr. Childers, sauntering about the market-place in a pair of slippers, had his cue, and Mr.
eu
Slearyren garraiobidea jadanik prest egon zela.
es
? Ni una palabra m?z!
fr
Allons, vivement ! "
en
Sleary's equipage was ready.
eu
Ikuskizun ederra zen zakur ikasiari begiratzea gurdiaren inguruan zaunkaka, Mr.
es
En diez minutos, Childers, que andaba en zapatillas por la plaza del mercado, recibi? su consigna, y el carruaje del se?or Sleary estuvo dispuesto.
fr
On agit si vivement, en effet, qu'au bout de dix minutes, M. Childers, qui fl?nait en pantoufles sur la place du march?, avait d?j? re?u le mot d'ordre, et l'?quipage de M. Sleary ?tait d?j? pr?t.
en
It was a fine sight, to behold the learned dog barking round it, and Mr.
eu
Sleary argibideak ematen ari zitzaizkiola, begi erabilgarri bakarraz, Bitzerri arreta berezia eman behar ziola ulertarazteko.
es
Era un magn?fico espect?culo el del perro amaestrado ladrando alrededor del mismo y el del se?or Sleary indic?ndole, con su ?nico ojo ?til, que era Bitzer el individuo al que hab?a que vigilar.
fr
C'?tait un beau spectacle de voir le chien savant aboyant autour du v?hicule, tandis que M. Sleary, par un simple mouvement de son ?il mobile, recommandait Bitzer ? l'attention particuli?re de l'intelligent quadrup?de.
en
Sleary instructing him, with his one practicable eye, that Bitzer was the object of his particular attentions.
eu
Ilundu eta berehala gurdian sartu ziren hirurak eta handik abiatzekoak ziren:
es
Poco despu?s de oscurecido subieron los tres al carruaje y se pusieron en camino;
fr
La nuit venue, les trois voyageurs mont?rent dans la voiture et se mirent en route ;
en
Soon after dark they all three got in and started;
eu
zakur ikasiak (alimalezko kreatura batek) jadanik Bitzer begiz jota zeukan, haren alboko gurpilaren ondoan atxikita, honda prest egoteko Bitzer geldiarazteko gazteak gurditik behera jaisteko keinurik txikiena eginez gero.
es
el perro amaestrado, un animal formidable, clavaba ya a Bitzer con sus ojos, y caminaba bien pegado al costado del coche en que ?l iba con el objeto de estar listo para lanzarse sobre ?l en caso de advertir la menor intenci?n de saltar a tierra.
fr
le chien savant (animal d'une taille formidable) tenait d?j? Bitzer fascin? sur son si?ge et ne s'?loignait pas de la roue pr?s de laquelle il ?tait assis, afin d'?tre tout pr?t ? l'empoigner, dans le cas o? il t?moignerait la moindre vell?it? de mettre pied ? terre.
en
the learned dog (a formidable creature) already pinning Bitzer with his eye, and sticking close to the wheel on his side, that he might be ready for him in the event of his showing the slightest disposition to alight.
eu
Beste hirurak ostatuan gelditu ziren gau osoan estu eta larri.
es
El se?or Gradgrind, Luisa y Cecilia pasaron toda la noche en el parador, presas de la mayor incertidumbre.
fr
M. Gradgrind et les deux jeunes filles veill?rent toute la nuit ? l'auberge.
en
The other three sat up at the inn all night in great suspense.
eu
Goizeko zortzietan, Mr. Sleary eta zakurra berriz agertu ziren:
es
A las ocho de la ma?ana reaparecieron el se?or Sleary y su perro, ambos del mejor humor.
fr
Le lendemain, ? huit heures du matin, M. Sleary et le chien se pr?sent?rent ensemble, aussi joyeux l'un que l'autre.
en
At eight o'clock in the morning Mr. Sleary and the dog reappeared: both in high spirits.
eu
biak umore ezin hobeaz.
es
-dijo Sleary-.
fr
" Tout va bien, mozieur, dit M. Sleary ; votre fils est zans doute d?j? embarqu?.
en
'All right, Thquire!' said Mr. Sleary, 'your thon may be aboard-a-thip by thith time.
eu
"Ondo, Zquire!" esan zuen Mr. Slearyk, "honez gero, zure zemea untziratuta egongo da.
es
A eztaz horaz vueztro hijo eztar? a bordo de un barco.
fr
Childerz l'a pris en route ? une heure et demie d'izi.
en
Childerth took him off, an hour and a half after we left there latht night.
eu
Childerzek eraman zuen, bart gauean hemendik abiatu eta ordubete t'erdira.
es
Hora y media despu?z de zalir de aqu?, lo carg? Childerz en zu calez?n y ze alej? con ?l.
fr
Le cheval a danz? la polka ? ne plus pouvoir tenir zur zes jambes (il aurait valz?, z'il n'avait pas ?t? attel?), et alors je lui ai dit un mot dans l'oreille, et il z'est mis ? dormir comme un bienheureux.
en
The horthe danthed the polka till he wath dead beat (he would have walthed if he hadn't been in harneth), and then I gave him the word and he went to thleep comfortable.
eu
Zaldia polka dantzatzen ibili zen leher egin arte (valzean arituko zatekeen mandatreznak ezarrita ez balitu), eta gero hitza ezan nion eta lotara joan zen lazai-lazai.
es
Mi caballo eztuvo bailando una polca hazta que ya no pudo m?z-de no eztar enjaezado hubiera bailado un valz-. Cuando vi que no pod?a m?z le di la ze?al y ze acozt? a dormir tranquilamente.
fr
Lorzque zette fameuze canaille de jeune blond a voulu continuer la route ? pied, le chien z'est accroch? ? za cravate, les quatre pattes en l'air ;
en
When that prethiouth young Rathcal thed he'd go for'ard afoot, the dog hung on to hith neck-hankercher with all four legth in the air and pulled him down and rolled him over.
eu
Gazte zital eder horrek oinez zegituko zuela ezan zuenean, zakurrak lepo-zapitik heldu zion lau hankak airean eta lurrera bota zuen han bueltaka erabiltzeko.
es
Aquel joven y redomado brib?n dijo que zeguir?a a pie, y el perro le zalt? al cuello, le agarr? de la bufanda, lo tir? al zuelo y lo zarande?.
fr
il l'a renverz? et roul? zur le macadam.
en
Tho he come back into the drag, and there he that, 'till I turned the horthe'th head, at half-patht thixth thith morning.'
eu
Honela, gaztea berriro gurdian zartu eta hantxe ezerita egon da, harik eta zaldiaren burua bueltatu dudan arte, goizeko zei t'erdietan."
es
No tuvo, puez, m?z remedio que zubir otra vez al coche y no moverze de all?, hazta laz zeiz y media de ezta ma?ana, en que yo puze al caballo rumbo a ezta ciudad.
fr
Alorz il est remont?, et il n'a plus boug? jusqu'au moment o? j'ai tourn? la t?te de mon cheval, ze matin ? zix heures et demie.
en
Mr. Gradgrind overwhelmed him with thanks, of course;
eu
Mr. Gradgrindek eskerrak eta eskerrak eman zizkion, jakina;
es
El se?or Gradgrind lo abrum? a frases de agradecimiento, y dej? entrever, con toda delicadeza, su deseo de ofrecerle una magn?fica remuneraci?n en dinero.
fr
" M. Gradgrind, cela va sans dire, l'accabla de remerc?ments, et donna ? entendre, avec infiniment de d?licatesse, qu'il ?tait tout dispos? ? reconna?tre ce service par le don d'une jolie somme en argent.
en
and hinted as delicately as he could, at a handsome remuneration in money.
eu
eta ahalik eta delikatuen iradoki zuen, sari eskuzabala eman zezakeela dirutan.
es
-Para m?, ze?or, no quiero dinero alguno;
fr
" Je n'ai pas besoin d'argent pour moi, mozieur ;
en
'I don't want money mythelf, Thquire;
