Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Ulenspiegelen elezaharra, Charles de Coster / Koldo Izagirre (Elkar/Alberdania, 2007 )
aurrekoa | 110 / 105 orrialdea | hurrengoa
eu
-esan zuen damak-.
es
-Ved c?mo charla-dijo ella-.
fr
-Voyez comme il d?goise, dit-elle.
en
"See how he rattles on," said she.
eu
Jan ezazu aurrena, barrabana.
es
Come primero, p?caro.
fr
Mange d'abord, vaurien.
en
"Eat first of all, vagabond!"
eu
Ulenspiegelek ordea:
es
Ulenspiegel pregunt?:
fr
Ulenspiegel r?pondit :
en
Ulenspiegel replied:
eu
-Ez ote dugu benedicite-a esan behar eskerren aurretik?
es
-?No diremos el benedicite antes de las gracias?
fr
-Ne dirons-nous point le benedicite avant les gr?ces ?
en
"Shall we not say the benedicite before the graces?"
eu
-Ez-esan zuen damak.
es
-No-dijo ella.
fr
-Non, fit-elle.
en
"No," said she.
eu
Orduan Lammek, intziri batean:
es
Entonces Lamme, gimiendo, exclam?:
fr
Alors Lamme, geignant, dit :
en
Then Lamme, whining, said:
eu
-Gose naiz.
es
-Tengo hambre.
fr
-J'ai faim.
en
"I am hungry."
eu
-Jango duzu-esan zion dama pertxentak-, haragi egosiaren ardura baino ez daukazunez.
es
-T? comer?s-dijo la bella dama-, puesto que no tienes m?s cuidado que el de la carne cocida.
fr
-Tu mangeras, dit la belle dame, puisque tu n'as d'autre souci que de viande cuite.
en
"You shall eat," said the fair dame, "since you have no other care than for cooked meat."
eu
-Eta emaztea nuen lako gordinarena ere bai-esan zuen Lammek.
es
-Y de la fresca tambi?n, como era la de mi mujer-agreg? Lamme.
fr
-Et fra?che pareillement, comme ?tait ma femme, dit Lamme.
en
"And fresh, too, as my wife was," said Lamme.
eu
Lapikozaina bekozko jarri zen berbok entzundakoan.
es
La cocinera se puso hura?a al o?r esas palabras.
fr
La coquassi?re devint maussade ? ce propos.
en
The cookmaid became sullen at this word.
eu
Alabaina, gezak eta gaziak jan zituzten eta ziak legez edan zuten.
es
Sin embargo, ellos comieron con toda abundancia y bebieron a ca?o libre.
fr
Toutefois ils mang?rent ? grand plant? et burent ? tire-larigot.
en
All the same they ate copiously and drank in floods.
eu
Eta gauean ere afaria eman zion damak Ulenspiegeli, eta hala berean biharamunean eta hurrengoetan ere.
es
Y la dama dio tambi?n de cenar aquella noche a Ulenspiegel, y lo mismo al otro d?a y los siguientes.
fr
Et la dame donna encore cette nuit ? souper ? Ulenspiegel, et ainsi le lendemain et les jours suivants.
en
And the dame that night gave Ulenspiegel his supper, and next day and the days that followed.
eu
Astoek bina lakarikada zeukaten eta Lammek biko errazinoa.
es
Los asnos ten?an doble celem?n y Lamme doble raci?n.
fr
Les ?nes avaient double picotin et Lamme double ration.
en
The asses had double measure of corn and Lamme a double portion.
eu
Ez zen astebetean sukaldetik irten, eta jolas egiten zuen platerekin, baina ez sukaldariarekin, emaztea zeukan gomutan.
es
Durante una semana no abandon? la cocina. Y jugaba con los platos, pero no con la cocinera, porque pensaba en su mujer.
fr
Pendant une semaine, il ne quitta point la cuisine, et il jouait avec les plats, mais non avec la cuisini?re, car il songeait ? sa femme.
en
For a whole week he never left the kitchen, and he played with the dishes, but not with the cook, for he thought of his wife.
eu
Horrek haserretu egin zuen neska, eta esaten zuen ez zuela merezi mundu ziztrin honetara traba egiten jaiotzea tripa baino ez zaintzekotan.
es
Esto molest? a la muchacha, la cual dec?a que no merec?a la pena invadir este bajo mundo para no pensar m?s que en el vientre.
fr
Cela f?cha la fillette, laquelle disait qu'il ne valait pas la peine d'encombrer le pauvre monde pour ne songer qu'? son ventre.
en
That angered the girl, who said it was hardly worth while to cumber the world only to think of one's belly.
eu
Bitartean, Ulenspiegel eta dama hura lagunartekoan bizi ziren.
es
Mientras tanto Ulenspiegel y la dama viv?an amigablemente.
fr
Dans l'entretemps, Ulenspiegel et la dame vivaient amicalement.
en
Meanwhile, Ulenspiegel and the dame lived in good amity.
eu
Eta damak honela esan zion egun batean:
es
Y ella le dijo un d?a:
fr
Et elle lui dit un jour
en
And one day she said to him:
eu
-Thyl, zure bizimodua ez da araupekoa:
es
-Thyl: ?t? no tienes buenas costumbres?
fr
-Thyl, tu n'as point de moeurs :
en
"Thyl, thou hast no manners:
eu
nor zara?
es
?Qui?n eres?
fr
qui es-tu ?
en
who art thou?"
eu
-Zorioneko Asturuak behin Mentura Onarekin eduki zuen semea naiz ni.
es
-Soy-dijo ?l-un hijo que el Azar feliz tuvo un d?a con la Buena Ventura.
fr
-Je suis, dit-il, un fils qu'Heureux Hasard eut un jour avec Bonne Aventure.
en
"I am," said he, "a son that Happy Chance had one day on Good Adventure."
eu
-Ez duzu zure buruaz txartokorik esaten.
es
-No maldigas de ti-dijo ella.
fr
-Tu ne m?dis point de toi, dit-elle.
en
"Thou dost not missay thyself," said she.
eu
-Inork laudatuko ez nauen beldur naizelako-erantzun zion Ulenspiegelek.
es
-Es por temor a que los dem?s no me alaben.
fr
-C'est de peur que les autres ne me louent, r?pondit Ulenspiegel.
en
"'Tis for fear others may not praise me," replied Ulenspiegel.
eu
-Senide jazarrien alde egingo zenuke?
es
-?Tomar?as la defensa de tus hermanos a quienes se persigue?
fr
-Prendrais-tu la d?fense de tes fr?res qu'on pers?cute ?
en
"Wouldst thou undertake the defence of thy brothers that are persecuted?"
eu
-Claesen errautsak taupaka ari dira nire bular gainean-esan zuen Ulenspiegelek.
es
-Las cenizas de Claes golpean en mi pecho-contest? Ulenspiegel.
fr
-Les cendres de Claes battent sur ma poitrine, r?pondit Ulenspiegel.
en
"The ashes of Claes beat upon my breast," replied Ulenspiegel.
eu
-Horrela bai zarela ederra! Nor da hori Claesori?
es
-?Qu? hermoso est?s as?! -a?adi? ella-.
fr
-Comme te voil? beau, dit-elle.
en
"How goodly thou art there!" said she.
eu
Ulenspiegelek:
es
?Qui?n es ese Claes?
fr
Qui est ce Claes ?
en
"Who is this Claes?"
eu
-Nire aita, fedearen alde errea.
es
-Mi padre, quemado por la fe.
fr
-Mon p?re, br?l? pour la foi.
en
"My father, burned for his belief."
eu
-Meghem-go kondeak ez dauka zure antzik-esan zuen damak-;
es
-No se parece a ti el conde de Meghem.
fr
-Le comte de Meghem ne te ressemble point, dit-elle ;
en
"The Count of Meghem is not like thee," she said.
eu
odoletan gura du nik maite dudan aberria, Anberesen jaioa bainaiz, hiri graziazkoan.
es
El quiere derramar la sangre de mi amada patria, porque yo nac? en Amberes, el pueblo glorioso.
fr
il veut faire saigner la patrie que j'aime, car je suis n?e ? Anvers, la gracieuse ville.
en
"He would bleed the country I love, for I was born at Antwerp the glorious city.
eu
Jakin ezazu elkar hartuta dagoela Scheyf-kin, Brabanteko kontseilariarekin, Anberesen sarrarazteko infanteriako bere hamar ikurrak.
es
Has de saber que el conde est? de acuerdo con el consejero de Brabante, Scheyf, para hacer entrar en Amberes sus diez banderas de infanter?a.
fr
Sache donc qu'il s'est entendu avec le conseiller de Brabant, Scheyf, pour faire entrer ? Anvers ses dix enseignes d'infanterie.
en
Know then that he has accorded with the Councillor Scheyf of Brabant to admit him into Antwerp with his ten companies of infantry."
eu
-Jakinaren gainean jarriko ditut hiritarrak-esan zuen Ulenspiegelek-, banoa bertatik, mamu bat baizen arin.
es
-Yo lo denunciar? a los burgueses-dijo Ulenspiegel-, y voy a dar este paso m?s ligero que un fantasma.
fr
-Je le d?noncerai aux bourgeois, dit Ulenspiegel, et j'y vais de ce pas, leste comme un fant?me.
en
"I will denounce him to the citizens," said Ulenspiegel, "and I go immediately, light as a ghost."
eu
Joan zen, eta biharamunean hiritarrak armetan ziren.
es
Fue, y al d?a siguiente los burgueses estaban en armas.
fr
Il y alla, et le lendemain les bourgeois ?taient en armes.
en
He went, and on the morrow the townsfolk were in arms.
eu
Hala ere, Ulenspiegelek eta Lammek, astoak Simon Simonsen-en lugin baten ukuiluan gorde eta gero, ezkutatu egin behar izan zuten Meghem-go kondearen beldurrez, bazter guztiak harrotu beharrean baitzebilen atxilo hartzeko, esana zioten heretiko bi aritu zirela bere ardotik edaten eta bere okelatik jaten.
es
Ulenspiegel y Lamme dejaron los asnos en casa de un colono de Sim?n Simonsen, y tuvieron que ocultarse por miedo al conde de Meghem, que les hac?a buscar por todas partes para ahorcarlos porque le hab?an dicho que dos herejes bebieron de su vino y comieron de su comida.
fr
Toutefois, Ulenspiegel et Lamme, ayant mis leurs ?nes chez un fermier de Simon Simonsen, durent se cacher de peur du comte de Meghem qui les faisait partout chercher pour les faire pendre, car on lui avait dit que deux h?r?tiques avaient bu de son vin et mang? de sa viande.
en
However, Ulenspiegel and Lamme, having left their asses with a farmer of Simon Simonsen's, were forced to hide for fear of the Count de Meghem who had them searched for everywhere to have them hanged; for he had been told that two heretics had drunk of his wine and eaten of his meat.
eu
Jelostu zen, esan zion bere dama ederrari, eta honek haginak karraskatu zituen koleraz, negar egin zuen eta hamazazpi bider egin zitzaion min zuria.
es
Se sinti? celoso, lo dijo a su bella dama, a quien le rechinaron los dientes de c?lera; llor? y se desmay? diez y siete veces.
fr
Il fut jaloux, le dit ? sa belle dame qui grin?a les dents de col?re, pleura et se p?ma dix-sept fois.
en
He was jealous, and said so to the fair dame, who gnashed her teeth with anger, wept, and fainted seventeen times.
eu
Lapikozainak beste horrenbeste egin zuen, baina ez horren sarri, eta zin egin zuen, Paradisuan zegokion zatitxoagatik eta bere arimaren osasun eternalaz, ez berak ez bere damak ez zutela ezer egin, afariaren gozagarria eman baino, asto zirtzilen gainean sukaldeko leihoan azaldu ziren pelegrinu koitadu biri.
es
La cocinera hizo lo propio, aunque no tantas veces y jur? por su parte de gloria y por la salvaci?n eterna de su alma, que ni ella ni su se?ora hab?an hecho m?s que dar sobras de comida a dos pobres peregrinos que, montados en m?seros asnos, se detuvieron ante la ventana de la cocina.
fr
La coquassi?re fit de m?me, mais non si souvent, et d?clara sur sa part de Paradis et l'?ternel salut de son ?me qu'elle ni sa dame n'avaient rien fait, sinon de donner les reliefs du d?ner ? deux pauvres p?lerins qui, mont?s sur des ?nes ch?tifs, s'?taient arr?t?s ? la fen?tre de la cuisine.
en
The cookmaid did the same, but not so often, and declared upon her share of Paradise and eternal salvation that she nor her lady had done nothing, except to give the remains of a dinner to two poor pilgrims who, mounted on wretched donkeys, had stopped at the kitchen window.
eu
Eta egun horretan hainbeste malko isuri zen eze behegaina busti egin zen dena.
es
Y tantas l?grimas se derramaron aquel d?a, que se humedeci? el piso.
fr
Et il fut ce jour-l? r?pandu tant de pleurs que le plancher en ?tait tout humide.
en
And that day there were shed so many tears that the floor was all damp with them.
eu
Hura ikusita, Meghem-go jaunak ziurtzat jo zuen ez zirela gezurretan ari.
es
En vista de lo cual, el se?or Meghem qued? convencido de que ellas no ment?an.
fr
Ce que voyant, messire de Meghem fut assur? qu'elles ne mentaient point.
en
Seeing which, Messire de Meghem was assured that they were not lying.
eu
Lamme ez zen ausartu Meghem-go jaunarenean azaltzen, sukaldariak honela esaten baitzion beti: "Nire emaztea!".
es
Lamme no se atrevi? a presentarse m?s en casa del se?or de Meghem, porque la cocinera le llamaba siempre "mi mujer".
fr
Lamme n'osa plus se montrer chez M. de Meghem, car la cuisini?re l'appelait toujours :
en
Lamme dared not show himself again at M. de Meghem's house, for the cook always called him "My wife!"
eu
Eta ondo minduta zegoen, mahaikoa gogoan;
es
Y estaba muy afligido pensando en la comida;
fr
Et il ?tait bien dolent, songeant ? la nourriture ;
en
And he was exceedingly grieved, thinking of the food;
eu
baina Ulens-piegelek egunero ekartzen zion jaki gozoren bat, Santa Katalina kaletik sartzen baitzen etxean, eta mandioan ezkutatzen.
es
pero Ulenspiegel le llevaba siempre alg?n buen plato, porque ?l entraba en la casa por la calle de Santa Catalina y se escond?a en el granero.
fr
mais Ulenspiegel lui apportait toujours quelque bon plat, car il entrait dans la maison par la rue Sainte-Catherine, et se cachait dans le grenier.
en
but Ulenspiegel always brought him some good dish, for he used to go into the house by the rue Sainte Catherine and hide in the garret.
eu
Hurrengo egunean, bezperetakoan, Meghem-go kondeak aitortu zion dama galantari eguna zabaldu orduko sarraraziko zuela Bois-le-Duc-en bere manupeko armada. Gero lo hartu zuen.
es
Al d?a siguiente, a la hora de v?speras, el conde de Meghem confes? a la bella comadre que hab?a decidido hacer entrar en Bois-le-Duc, antes del amanecer, la gendarmer?a que ?l mandaba. Despu?s se durmi?.
fr
Le lendemain, ? v?pres, le comte de Meghem confessa ? la belle comm?re comme quoi il avait r?solu de faire entrer ? Bois-le-Duc avant le jour la gendarmerie qu'il commandait. Puis il s'endormit.
en
The next day, at vespers, the Count de Meghem confessed to the handsome goodwife how that he had determined to fetch the gendarmerie he commanded into Bois-le-Duc before daybreak.
eu
Dama galanta mandiora joan zen Ulenspiegel jakinaren gainean jartzeko.
es
La bella comadre fue al granero para comunicar aquella noticia a Ulenspiegel.
fr
La belle comm?re alla au grenier narrer le fait ? Ulenspiegel.
en
The goodwife went to the garret to recount this to Ulenspiegel.
eu
18
es
XVIII
fr
XVIII
en
XVIII
eu
Ulenspiegelek, erromes jantzian, hazkurri eta diru barik, Bois-le-Duc-era jo zuen arrapaladan hiritarrei abisu ematearren.
es
Ulenspiegel, vestido de peregrino, sin provisiones ni dinero, march? sin dilaci?n a Bois-le-Duc, con objeto de prevenir a los burgueses.
fr
Ulenspiegel v?tu en p?lerin partit incontinent sans provisions ni argent pour Bois-le-Duc, afin de pr?venir les bourgeois.
en
Ulenspiegel in pilgrim's robes set out incontinent with neither provisions nor money for Bois-le-Duc, in order to warn the citizens.
eu
Bidean Simon-en anaia Jeroen Praet-enean behor bat hartzea pentsatzen zuen, Printzearen gutun batzuk zeuzkan gainera harentzat, eta handik trosta bizian abiatu bidezidorretatik Bois-leDuc-eraino.
es
Se propon?a tomar en el camino un caballo en casa de Jeroen Praet, hermano de Sim?n, para el cual ten?a cartas del pr?ncipe, y desde all? marchar al galope por el atajo, a Bois-le-Duc.
fr
Il comptait prendre en route un cheval chez Jeroen Praet, fr?re de Simon, pour lequel il avait des lettres du prince, et de l? courir le grand trotton par les chemins de traverse jusqu'? Bois-le-Duc.
en
He counted on taking a horse by the way at Jeroen Praet's, Simon's brother, for whom he had letters from the Prince, and from thence he would go full speed by cross-country ways to Bois-le-Duc.
eu
Estrata igarotzean, gerragin aldra bat ikusi zuen etortzen.
es
Al atravesar la calzada, vio una muchedumbre de soldados.
fr
Traversant la chauss?e, il vit venir une troupe de soudards.
en
Going along the highway, he saw a band of troopers coming.
eu
Laztura handia hartu zuen, gutunengatik.
es
Tuvo mucho miedo, por las cartas.
fr
Il eut grand peur ? cause des lettres.
en
He was sore afraid because of the letters.
eu
Baina buruz buruko gaitzari harrera ona egitea deliberatuta, hanka geldian egon zen gerraginen begira, aitagureak murduskatzen zituela;
es
Pero decidido a poner a mal tiempo buena cara, esper? a pie firme a los soldados, mientras rezongaba Padrenuestros;
fr
Mais r?solu de faire bon visage ? malencontre, il attendit de pied ferme les soudards, et s'arr?ta marmonnant ses paten?tres ;
en
But, resolved to set a good face against misadventure, he waited the troopers stoutly, and stopped in the way muttering his paternosters;
eu
albotik igaro zirenean haiekin abiatu zen, eta Boisle-Duc-era zihoazela jakin zuen.
es
cuando pasaron, march? con ellos y supo que iban a Bois-le-Duc.
fr
quand ils pass?rent il marcha avec eux, et sut qu'ils allaient ? Bois-le-Duc.
en
when they passed he marched with them, and learned that they were going to Bois-le-Duc.
aurrekoa | 110 / 105 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus