Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)

Zeren honela mintzatzen baita bertutea:

Pues as? habla la virtud:

Car ainsi parle la vertu:

For thus saith virtue:

"Zerbitzari izan behar baduzu, bila ezazu zure zerbitzua baliagarrien zaiona!

"?Si tienes que ser servidor, busca a aquel a quien m?s aprovechen tus servicios!

"S'il faut que tu sois serviteur, cherche celui ? qui tes services seront le plus utiles!

"If thou must be a servant, seek him unto whom thy service is most useful!

Zure jaunaren izpirituak eta bertuteak hazi egin behar dute, zu bere zerbitzari zaituela medio:

El esp?ritu y la virtud de tu se?or deben crecer por el hecho de ser t? su servidor:

L'esprit et la vertu de ton ma?tre doivent grandir parce que tu es ? son service:

The spirit and virtue of thy master shall advance by thou being his servant:

horrela zu zeu ere hazi egiten zara bere izpiritu eta berturearekin!"

?as? creces t? mismo junto con el esp?ritu y con la virtud de aqu?l!"

c'est ainsi que tu grandiras toi-m?me avec son esprit et sa vertu!"

thus wilt thou thyself advance with his spirit and virtue!"

Eta zinez, jakintsu ospetsuok, herriaren zerbitzariok!

Y en verdad, ?vosotros sabios famosos, vosotros servidores del pueblo!

Et vraiment, sages illustres, serviteurs du peuple!

And verily, ye famous wise ones, ye servants of the people!

Herriaren izpiritua eta bertutearekin batera hazi zarete-eta herria zuen bitartez!

Vosotros mismos hab?is crecido junto con el esp?ritu y con la virtud del pueblo-?y el pueblo mediante vosotros!

Vous avez vous-m?mes grandi avec l'esprit et la vertu du peuple-et le peuple a grandi par vous!

Ye yourselves have advanced with the people's spirit and virtue-and the people by you!

Zuen ohoretan diot hau!

?En vuestro honor digo yo esto!

Je dis cela ? votre honneur!

To your honour do I say it!

Baina herri izaten jarraitzen duzue niretzat zeuen bertuteetan ere, bista laburreko herri,-izpiritua zer den ez dakiena!

Mas pueblo segu?s siendo vosotros para m?, incluso en vuestras virtudes, pueblo de ojos miopes,-?pueblo que no sabe qu? es esp?ritu!

Mais vous restez peuple, m?me dans vos vertus, peuple aux yeux faibles,-peuple qui ne sait point ce que c'est l'esprit!

But the people ye remain for me, even with your virtues, the people with purblind eyes-the people who know not what SPIRIT is!

Izpiritua bere burua bizitan ebakitzen duen bizia da:

Esp?ritu es la vida que se saja a s? misma en vivo:

L'esprit, c'est la vie qui incise elle-m?me la vie:

Spirit is life which itself cutteth into life:

bere minez areagotzen du bere jakitea-ba al zenekiten hori?

con el propio tormento aumenta su propio saber-?sab?ais ya esto?

c'est par sa propre souffrance que la vie augmente son propre savoir,-le saviez-vous d?j??

by its own torture doth it increase its own knowledge,-did ye know that before?

Eta izpirituaren zoriona horixe da:

Y la felicidad del esp?ritu es ?sta:

Et ceci est le bonheur de l'esprit:

And the spirit's happiness is this:

gantzutua izatea eta malkoz sagaratua oparigaitarako-ba al zenekiten hori?

ser ungido y ser consagrado con l?grimas para v?ctima del sacrificio-?sab?ais ya esto?

?tre oint par les larmes, ?tre sacr? victime de l'holocauste,-le saviez-vous d?j??

to be anointed and consecrated with tears as a sacrificial victim,-did ye know that before?

Eta itsuaren itsutasunak eta bere bilaketak eta haztamukak begiratu dion eguzkiaren botereaz testigantza eman behar du-ba al zenekiten hori?

Y la ceguera del ciego y su buscar y tantear deben seguir dando testimonio del poder del sol al que mir?-?sab?ais ya esto?

Et la c?cit? de l'aveugle, ses h?sitations et ses t?tonnements rendront t?moignage de la puissance du soleil qu'il a regard?,-le saviez-vous d?j??

And the blindness of the blind one, and his seeking and groping, shall yet testify to the power of the sun into which he hath gazed,-did ye know that before?

Eta mendiekin ikasi behar du eraikitzen ezagutzaileak:

?Y el hombre que conoce debe aprender a edificar con monta?as!

Il faut que ceux qui cherchent la connaissance apprennent ? construire avec des montagnes!

And with mountains shall the discerning one learn to BUILD!

gutxi da izpirituak mendiak lekuz aldatzea-ba al zenekiten hori?

Es poco que el esp?ritu traslade monta?as-?sab?ais ya esto?

c'est peu de chose quand l'esprit d?place des montagnes,-le saviez-vous d?j??

It is a small thing for the spirit to remove mountains,-did ye know that before?

Izpirituaren txinpartak besterik ez duzue ezagutzen:

Vosotros conoc?is s?lo chispas del esp?ritu:

Vous ne voyez que les ?tincelles de l'esprit:

Ye know only the sparks of the spirit:

baina ez duzue bera den ingudea ikusten, ezta bere mailuaren krudelkeria ere!

?pero no veis el yunque que ?l es, ni la crueldad de su martillo!

mais vous ignorez quelle enclume est l'esprit et vous ne connaissez pas la cruaut? de son marteau!

but ye do not see the anvil which it is, and the cruelty of its hammer!

Zinez, ez duzue izpirituaren harrotasuna ezagutzen!

?En verdad, no conoc?is el orgullo del esp?ritu!

En v?rit?, vous ne connaissez pas la fiert? de l'esprit!

Verily, ye know not the spirit's pride!

Baina oraindik gutxiago eramango zenukete izpirituaren apaltasuna, halako batean hitz egin nahiko balu!

?Pero a?n menos soportar?ais la modestia del esp?ritu, si alguna vez ella quisiera hablar!

mais vous supporteriez encore moins la modestie de l'esprit, si la modestie de l'esprit voulait parler!

But still less could ye endure the spirit's humility, should it ever want to speak!

Eta inoiz ez zaizue zilegi zeuen izpiritua elur-hobi batera jaurtikitzea:

Y nunca todav?a os ha sido l?cito arrojar vuestro esp?ritu a una fosa de nieve;

Et jamais encore vous n'avez pu jeter votre esprit dans des gouffres de neige:

And never yet could ye cast your spirit into a pit of snow:

ez zarete horretarako bezain beroak!

?no sois bastante ardientes para ello!

vous n'?tes pas assez chauds pour cela!

ye are not hot enough for that!

Horregatik ez dituzue bere hotzaren estasiak ezagutzen.

Por esto tampoco conoc?is los ?xtasis de su frialdad.

Vous ignorez donc aussi les ravissements de sa fra?cheur.

Thus are ye unaware, also, of the delight of its coldness.

Oro har, ordea, fidakorregi derizkizuet izpirituarekiko;

Para m? vosotros os tom?is en todo demasiadas confianzas con el esp?ritu;

Mais en toutes choses vous m'avez l'air de prendre trop de familiarit? avec l'esprit;

In all respects, however, ye make too familiar with the spirit;

eta jakituria errukietxe eta eritegi bihurtzen duzue poeta txarrentzat.

y de la sabidur?a hac?is con frecuencia un asilo y un hospital para malos poetas.

et souvent vous avez fait de la sagesse un hospice et un refuge pour de mauvais po?tes.

and out of wisdom have ye often made an almshouse and a hospital for bad poets.

Zuek ez zarete arrano:

No sois ?guilas:

Vous n'?tes point des aigles:

Ye are not eagles:

horregatik ez duzue sentitu izpirituaren izularrian dagoen zoriona.

por ello no hab?is experimentado tampoco la felicidad que hay en el terror del esp?ritu.

c'est pourquoi vous n'avez pas appris le bonheur dans l'?pouvante de l'esprit.

thus have ye never experienced the happiness of the alarm of the spirit.

Eta hegazti ez denak, ez luke amildegiaren gainean habiarik egin behar.

Y quien no es p?jaro no debe hacer su nido sobre abismos.

Celui qui n'est pas un oiseau ne doit pas planer sur les ab?mes.

And he who is not a bird should not camp above abysses.

Epelak zarete niretzat:

Me result?is tibios:

Vous me semblez ti?des:

Ye seem to me lukewarm ones:

eta ezaguera sakon orok jario hotza du.

pero fr?a es la corriente de todo conocimiento profundo.

mais un courant d'air froid passe dans toute connaissance profonde.

but coldly floweth all deep knowledge.

Izoztuak dira izpirituaren iturburu barnekoenak: gozagarri esku beroentzat eta lanean ari direnentzat.

G?lidos son los pozos m?s ?ntimos del esp?ritu: un alivio para manos y trabajadores ardientes.

Glaciales sont les fontaines int?rieures de l'esprit et d?licieuses pour les mains chaudes de ceux qui agissent.

Ice-cold are the innermost wells of the spirit: a refreshment to hot hands and handlers.

Ohoragarri zagozkidate eta zurrun eta bizkarra tente duzuela, jakintsu ospetsuok!

Respetables est?is ah? para m?, y tiesos, y con la espalda derecha, ?vosotros, sabios famosos!

Vous voil? devant moi, honorables et rigides, l'?chine droite, ? sages illustres!

Respectable do ye there stand, and stiff, and with straight backs, ye famous wise ones!

-ez dizue haize eta nahi indartsuak bultza egiten.

-a vosotros no os empujan un viento y una voluntad poderosos.

-Vous n'?tes pas pouss?s par un vent fort et une volont? vigilante.

-no strong wind or will impelleth you.

Ez al duzue inoiz ikusi bela bat itsasoan zehar, haizearen enbatarekin biribilduta eta puzturik eta dardaraz?

?No hab?is visto jam?s una vela caminar sobre el mar, redondeada e hinchada y temblorosa por el ?mpetu del viento?

N'avez-vous jamais vu une voile passer sur la mer tremblante, arrondie et gonfl?e par l'imp?tuosit? du vent?

Have ye ne'er seen a sail crossing the sea, rounded and inflated, and trembling with the violence of the wind?

Haizearen enbatarekin dardar egiten duen bela bezala doa nire jakituria itsasoan zehar-nire jakituria uzua!

Igual que la vela, temblorosa por el ?mpetu del esp?ritu, camina mi sabidur?a sobre el mar-?mi sabidur?a salvaje!

Pareille ? la voile que fait trembler l'imp?tuosit? de l'esprit, ma sagesse passe sur la mer-ma sagesse sauvage!

Like the sail trembling with the violence of the spirit, doth my wisdom cross the sea-my wild wisdom!

Baina zuek, herriaren zerbitzariok, jakintsu ospetsuok-nola ibil zintezkete nirekin! -

Pero vosotros servidores del pueblo, vosotros sabios famosos,-?c?mo podr?ais vosotros marchar junto a m?!

Mais, vous qui ?tes serviteurs du peuple, sages illustres,-comment pourriez-vous venir avec moi?

But ye servants of the people, ye famous wise ones-how COULD ye go with me!

Honela mintzatu zen Zaratustra!

-As? habl? Zaratustra.

-Ainsi parlait Zarathoustra.

-Thus spake Zarathustra.

GAU-KANTA

La canci?n de la noche

LE CHANT DE LA NUIT

XXXI. THE NIGHT-SONG.

Gaua da:

Es de noche:

Il fait nuit:

'Tis night:

orain ozenago hitz egiten dute iturburuek.

ahora hablan m?s fuerte todos los surtidores.

voici que s'?l?ve plus haut la voix des fontaines jaillissantes.

now do all gushing fountains speak louder.

Eta nire arima ere iturburua da.

Y tambi?n mi alma es un surtidor.

Et mon ?me, elle aussi, est une fontaine jaillissante.

And my soul also is a gushing fountain.

Gaua da:

Es de noche:

Il fait nuit:

'Tis night:

orain soilik itzartzen dira maitaleen kanta guztiak.

s?lo ahora se despiertan todas las canciones de los amantes.

voici que s'?veillent tous les chants des amoureux.

now only do all songs of the loving ones awake.

Eta nire arima ere maitale baten kanta da.

Y tambi?n mi alma es la canci?n de un amante.

Et mon ?me, elle aussi, est un chant d'amoureux.

And my soul also is the song of a loving one.

Zerbait asegabea, asezina dago nigan; hitz egin nahi du.

En m? hay algo insaciado, insaciable, que quiere hablar.

Il y a en moi quelque chose d'inapais? et d'inapaisable qui veut ?lever la voix.

Something unappeased, unappeasable, is within me;

Maitasun-irrika bat dago nigan, bera ere maitasun-mintzaira hitz egiten duena.

En m? hay un ansia de amor, que habla asimismo el lenguaje del amor.

Il y a en moi un d?sir d'amour qui parle lui-m?me le langage de l'amour.

A craving for love is within me, which speaketh itself the language of love.

Argia naiz ni:

Luz soy yo:

Je suis lumi?re:

Light am I:

ai, gaua balitz!

?ay, si fuera noche!

si j'?tais nuit!

ah, that I were night!

Baina hori da nire bakardadea, argiz inguraturik egon beharra.

Pero ?sta es mi soledad, el estar circundado de luz.

Mais ceci est ma solitude d'?tre envelopp? de lumi?re. H?las!

But it is my lonesomeness to be begirt with light!

Ai, iluna eta gaua banintz!

?Ay, si yo fuese oscuro y nocturno!

que ne suis-je ombre et t?n?bres!

Ah, that I were dark and nightly!