Bilaketa aurreratua

Ogi apurrak

Hizkuntzen arteko Corpusa (HAC)


Moralaren genealogia, Friedrich Nietzsche / Xabier Mendiguren Bereziartu (Klasikoak, 1997 )
aurrekoa | 41 / 39 orrialdea | hurrengoa
eu
zer esan nahi du zientziak?
es
?qu? significa ciencia?
fr
que signifie la science ?
en
what is the meaning of science?
eu
-ikus bedi honetaz Tragediaren jaiotzaren hitzaurrea).
es
-v?ase sobre esto el pr?logo a El nacimiento de la tragedia).
fr
? ce sujet l'Avant-propos de La Naissance de la trag?die.)-Non !
en
-upon this point the Preface to the Birth of Tragedy.) No!
eu
-Ez!, "zientzia moderno" hau-aski da begiak irekitzea!
es
-?No!, esta "ciencia moderna"-?basta abrir los ojos!-es por el momento la mejor aliada del ideal asc?tico, ?y lo es justo por ser la ciencia m?s inconsciente, m?s involuntaria, m?s secreta y m?s subterr?nea!
fr
Cette " science moderne "-mais ouvrez donc les yeux ! -est pour l'instant la meilleure alli?e de l'id?al asc?tique et cela justement parce qu'elle en est l'alli?e la plus inconsciente, la plus spontan?e, la plus clandestine et la plus souterraine !
en
this "modern science"-mark you this well-is at times the best ally for the ascetic ideal, and for the very reason that it is the ally which is most unconscious, most automatic, most secret, and most subterranean!
eu
-oraingoz ideal aszetikoaren aliaturik hoberena da, eta zientzia inkontzienteena, nahigabeena, sekretuena eta lurpekoena izategatik da hain zuzen ere!
es
Hasta ahora han jugado un mismo juego los "pobres de esp?ritu" y los adversarios cient?ficos de aquel ideal (guard?monos de pensar, dicho sea de paso, que ?stos sean la ant?tesis de aqu?llos, algo as? como los ricos de esp?ritu:
fr
Ils ont jusqu'? maintenant men? la partie, les " pauvres en esprit " et les z?lateurs scientifiques de cet id?al (que l'on se garde, soit dit en passant, de croire qu'ils en sont l'oppos?, en quelque sorte les riches en esprit :
en
They have been playing into each other's hands up to the present, have these "poor in spirit" and the scientific opponents of that ideal (take care, by the bye, not to think that these opponents are the antithesis of this ideal, that they are the rich in spirit-that they are not;
eu
Orain arte joko bera jokatu dute "izpirituz pobre"ek eta ideal haren arerio zientifikoek (gorde dezagun geure burua, bidenabar esanik, horiek haien antitesi direla, izpirituaren aberats gisako zerbait pentsatzetik-ez dira horrelako, nik izpirituaren hektiko izendatu ditut).
es
-no lo son, yo los he denominado h?cticos del esp?ritu).
fr
-ils ne le sont certes pas, je les ai appel?s les hectiques de l'esprit).
en
I have called them the hectic in spirit).
eu
Azkenekoen garaitzapen sonatu horiek:
es
Esas famosas victorias de los ?ltimos:
fr
Ces fameuses victoires qu'on leur pr?te :
en
As for these celebrated victories of science;
eu
zalantzarik gabe garaitzapenak dira,-baina zeren gainekoak?
es
indudablemente son victorias,-?pero sobre qu??
fr
? coup s?r, ce sont des victoires-mais sur quoi ?
en
there is no doubt that they are victories-but victories over what?
eu
Ideal aszetikoa ez zen haietan inola ere menperatua izan, aitzitik, sendoagotu egin zen, hau da, atzemanezinago, izpiritualago, amarrutsuago, zientziak gupida gabe murru bat, hari itsatsiriko eta itxura zantarragotu zion gotorleku bat behin eta berriz eraitsi izanagatik.
es
El ideal asc?tico no fue vencido de ning?n modo en ellas, antes bien se volvi? m?s fuerte, es decir, m?s inaprensible, m?s espiritual, m?s capcioso, por el hecho de que, una y otra vez, la ciencia elimin?, derrib? sin compasi?n un muro, un basti?n que se hab?a adosado a aqu?l y que hab?a vuelto m?s grosero su aspecto.
fr
L'id?al asc?tique n'a pas du tout ?t? vaincu en eux, il s'est plut?t renforc?, en effet, il a ?t? rendu plus insaisissable, plus spirituel, plus insidieux, chaque fois qu'un rempart, une fortification qui s'y ?taient arc-bout?s et qui enlaidissaient son aspect, ?taient impitoyablement d?faits, bris?s par la science.
en
There was not for a single minute any victory among their list over the ascetic ideal, rather was it made stronger, that is to say, more elusive, more abstract, more insidious, from the fact that a wall, an outwork, that had got built on to the main fortress and disfigured its appearance, should from time to time be ruthlessly destroyed and broken down by science.
eu
Benetan pentsatzen al da, adibidez, astronomia teologikoaren porrota ideal horren porrota izan zela?...
es
?Se piensa en serio que, por ejemplo, la derrota de la astronom?a teol?gica fue una derrota de tal ideal?...
fr
Croira-t-on vraiment par exemple que l'?chec de l'astronomie th?ologique constitue l'?chec de cet id?al ?...
en
Does any one seriously suggest that the downfall of the theological astronomy signified the downfall of that ideal?
eu
Agian gizakia izatearen enigmaren soluzio harainditar baten behar gutxiagoko bihurtu al da, harrez gero, izate hori gauzen ordena ikuskorrean oraindik doakoago, baztertuago, alferrikoago agertzen delako?
es
?Es que acaso el hombre se ha vuelto menos necesitado de una soluci?n allendista de su enigma del existir, por el hecho de que, a partir de entonces, ese existir aparezca ahora m?s gratuito a?n, m?s arrinconado, m?s superfluo en el orden visible de las cosas?
fr
L'homme a-t-il peut-?tre dor?navant moins soif d'une solution dans l'au-del? du myst?re de son existence du fait que, depuis, cette existence para?t encore plus contingente, plus oisive, plus inutile dans l'ordre des choses visibles ?
en
-Has, perchance, man grown less in need of a transcendental solution of his riddle of existence, because since that time this existence has become more random, casual, and superfluous in the visible order of the universe?
eu
Ez al dago aurreratze geldiezin batean, Kopernikogandik hasita, gizakiak bere burua txikitzea, bere burua txikitzearen nahimena?
es
?No se encuentra en un indetenible avance, a partir de Cop?rnico, precisamente el autoempeque?ecimiento del hombre, su voluntad de autoempeque?ecimiento?
fr
Le rapetissement de l'homme par lui-m?me, sa volont? de se rapetisser ne sont-ils pas irr?sistiblement en progr?s depuis Copernic ?
en
Has there not been since the time of Copernicus an unbroken progress in the self-belittling of man and his will for belittling himself?
eu
Ai, desagertu egin da giza duintasuna, singularitatea, ordeztezintasunarekiko sinesmena izakien eskala hierarkikoaren barruan,-gizakia animalia bihurtu da, metafora, murrizpen eta erreserba gabeko animalia, bera, aurreko bere sinesmenean ia Jainko zena ("Jainkoaren seme", "gizaki Jainko")...
es
Ay, ha desaparecido la fe en la dignidad, singularidad, insustituibilidad humanas dentro de la escala jer?rquica de los seres,-el hombre se ha convertido en un animal, animal sin met?foras, restricciones ni reservas, ?l, que en su fe anterior era casi Dios ("hijo de Dios", "hombre Dios")...
fr
H?las ! c'en est fini de la croyance en sa dignit?, en sa singularit?, en son caract?re irrempla?able dans l'?chelle des ?tres,-il est devenu une b?te, une b?te au sens propre, sans r?ticence ni r?serve, lui qui, dans sa croyance ancienne, ?tait quasiment Dieu (" enfant de Dieu ", " Dieu fait homme ")...
en
Alas, his belief in his dignity, his uniquenesses irreplaceableness in the scheme of existence, is gone-he has become animal, literal, unqualified, and unmitigated animal, he who in his earlier belief was almost God ("child of God," "demi-God").
eu
Kopernikogandik hasita, badirudi gizakia plano inklinatu batean erori dela,-gero eta bizkorrago doa piririka, erdigunetik urrunduz-norantz? ezerezerantz?, "ezerezaren sentimendu zulatzailerantz"?...
es
A partir de Cop?rnico el hombre parece haber ca?do en un plano inclinado,-rueda cada vez m?s r?pido, alej?ndose del punto central-?hacia d?nde?, ?hacia la nada?, ?hacia el "horadante sentimiento de su nada"?...
fr
Depuis Copernic, l'homme semble sur la mauvaise pente,-il roule d?sormais de plus en plus vite loin du centre-jusqu'o? ? jusqu'au n?ant ? jusqu'au " sentiment taraudant de son n?ant " ?... Soit !
en
Since Copernicus man seems to have fallen on to a steep plane-he rolls faster and faster away from the centre-whither? into nothingness? into the "thrilling sensation of his own nothingness"-Well!
eu
Ongi!, hori izango litzateke hain zuzen bide zuzena-antzinako idealerantz?...
es
?Bien!, ?ste precisamente ser?a el camino derecho-?hacia el antiguo ideal?...
fr
Voil? qui serait bien le droit chemin-jusqu'? l'ancien id?al ?...
en
this would be the straight way-to the old ideal?
eu
Zientzia orok (eta ez astronomiak soilik, zeinen eragin umiliagarri eta degradatzaileaz egin baitzuen Kantek aitorpen ohargarria, "horrek deuseztu egiten du nire garrantzia..."), zientzia orok, nola naturalak hala ez-naturalak-horrela deitzen diot nik ezagutzaren autokritikari-orain arte bere buruari zion apreziotik disuaditzera jotzen du, aprezio hori uzi aldrebes bat besterik izan ez balitz bezala;
es
Toda ciencia (y no s?lo la astronom?a, sobre cuyo humillante y degradador influjo hizo Kant una notable confesi?n, "ella aniquila mi importancia..."), toda ciencia, tanto la natural como la innatural-as? llamo yo a la autocr?tica del conocimiento-tiende hoy a disuadir al hombre del aprecio en que hasta ahora se ten?a a s? mismo, como si tal aprecio no hubiera sido otra cosa que una extravagante presunci?n;
fr
Toute science (et pas seulement l'astronomie, au sujet de l'effet d?courageant et humiliant de laquelle Kant a fait un aveu remarquable : " elle an?antit mon importance "...), toute science, tant naturelle que non naturelle-c'est ainsi que j'appelle l'autocritique de la connaissance-vise actuellement ? dissuader l'homme du respect qu'il se portait jusque-l?, comme si ce respect n'avait ?t? qu'une pr?somption saugrenue ;
en
-All science (and by no means only astronomy, with regard to the humiliating and deteriorating effect of which Kant has made a remarkable confession, "it annihilates my own importance"), all science, natural as much as unnatural-by unnatural I mean the self-critique of reason-nowadays sets out to talk man out of his present opinion of himself, as though that opinion had been nothing but a bizarre piece of conceit;
eu
zientziak bere harrokeria, jarri ere egiten duela esan liteke, gizakiak nekez lorturiko bere buruarbuio hori bere baitan zutik eutsarazten, bere ataraxia estoikozko era latz propioa ere jartzen duela, bere aprezioaren erreibindikazio azken eta serioena bezala (arrazoiz, izatez: zeren mespreziatzen duena "preziatzea oraindik ahaztu ez duen..." norbait baita).
es
incluso podr?a decirse que la ciencia pone su propio orgullo, su propia ?spera forma de ataraxia estoica en mantener en pie en s? misma ese dif?cilmente conseguido autodesprecio del hombre, como su ?ltima y m?s seria reivindicaci?n de aprecio (con raz?n, de hecho: pues quien desprecia es siempre todav?a alguien que "no ha olvidado el apreciar...").
fr
on pourrait m?me dire que son propre orgueil, sa propre forme grossi?re d'ataraxie sto?cienne, consiste ? maintenir cet irrespectueux m?pris de soi laborieusement acquis de l'homme, son ultime et tr?s s?rieuse exigence de respect (? juste titre, en effet :
en
you might go so far as to say that science finds its peculiar pride, its peculiar bitter form of stoical ataraxia, in preserving man's contempt of himself, that state which it took so much trouble to bring about, as man's final and most serious claim to self-appreciation (rightly so, in point of fact, for he who despises is always "one who has not forgotten how to appreciate").
eu
Egiazki horrela lan egiten al da ideal aszetikoaren aurka?
es
?Se trabaja en verdad as? en contra del ideal asc?tico?
fr
car celui qui m?prise est toujours quelqu'un qui n'a pas encore " oubli? ce qu'est le respect "...).
en
But does all this involve any real effort to counteract the ascetic ideal?
eu
Oraindik pentsatu egiten al da agian, seriotasun osoz (garai batean teologoek imajinatu zutenez), adibidez, kontzeptu teologikoen dogmatikarekiko ("Jainkoa", "arima", "askatasuna", "hilezkortasuna") Kanten garaitzapenak porrokatu egin duela ideal hura? -hori dela-eta ezerk ez digu axola izan behar oraingoz Kantek berak ere izan ote zuen gisa horretako zerbait egiteko asmorik.
es
?Acaso se piensa a?n, con toda seriedad (como se imaginaron alg?n tiempo los te?logos), que, por ejemplo, la victoria de Kant sobre la dogm?tica de los conceptos teol?gicos ("Dios", "alma", "libertad", "inmortalidad") ha demolido aquel ideal? -a este respecto nada debe importarnos por el momento si Kant mismo tuvo siquiera el prop?sito de hacer algo de ese tipo.
fr
Est-ce bien l? une fa?on de contrecarrer l'id?al asc?tique ? Croit-on encore s?rieusement (comme l'imagin?rent un temps les th?ologiens) que la victoire de Kant sur la dogmatique des concepts th?ologiques (" Dieu ", " ?me ", " libert? ", " immortalit? ") aurait rompu avec cet id?al ? -peu nous importe ici que Kant lui-m?me ait eu en vue quelque chose de la sorte.
en
Is it really seriously suggested that Kant's victory over the theological dogmatism about "God," "Soul," "Freedom," "Immortality," has damaged that ideal in any way (as the theologians have imagined to be the case for a long time past)?-And in this connection it does not concern us for a single minute, if Kant himself intended any such consummation.
eu
Kontua da, Kantengandik hasita, espezie orotako transzendentalistek berriz ere jokaldia irabazita eduki dutela,-emantzipatu egin dira teologoengandik:
es
Lo cierto es que, a partir de Kant, los trascendentalistas de toda especie han tenido de nuevo ganada la partida,-se han emancipado de los te?logos:
fr
Ce qui est s?r, c'est que les transcendantalistes de tout acabit ont depuis Kant derechef la partie facile,-ils sont affranchis des th?ologiens :
en
It is certain that from the time of Kant every type of transcendentalist is playing a winning game-they are emancipated from the theologians;
eu
a zer zoriontasuna! -Kantek bide sekretu bat aurkitu die, zeinean orain zilegi baitzaie entregatzea, beren bitarteko propioekin eta ohore zientifiko hoberenarekin, beren "bihotzeko gurarietara". Halaber:
es
?qu? felicidad! -Kant les ha descubierto un camino secreto en el que ahora les es l?cito entregarse, con sus propios medios y con el mejor decoro cient?fico, a los "deseos de su coraz?n". Asimismo:
fr
quel bonheur ! -Kant leur a indiqu? un chemin d?tourn? sur lequel ils peuvent maintenant suivre, de leur propre chef et en toute biens?ance scientifique, les " v?ux de leur c?ur ".
en
what luck!-he has revealed to them that secret art, by which they can now pursue their "heart's desire" on their own responsibility, and with all the respectability of science.
eu
nork har liezaieke gaizki agnostikoei, horiek, ezezaguna eta misteriozkoaren gurtzaile diren heinean, orain Jainko bezala adoratzea galde-zeinua bera?
es
?qui?n podr?a tomar a mal ya a los agn?sticos el que ?stos, en cuanto veneradores de lo desconocido y misterioso en s?, adoren ahora como Dios el signo mismo de interrogaci?n?
fr
En m?me temps : qui pourrait dor?navant reprocher aux agnostiques, adorateurs de l'inconnu et du myst?re en soi, de v?n?rer comme Dieu le point d'interrogation en soi ?
en
Similarly, who can grumble at the agnostics, reverers, as they are, of the unknown and the absolute mystery, if they now worship their very query as God?
eu
(Xaver Doudanek aipatzen ditu behin batean l'habitude d'admirer l'inintelligible au lieu de rester tout simplement dans l'inconnu-k [ulertezina mirestearen aztura besterik gabe ezezagunean gelditu ordez] sorturiko ravages-ak [sarraskiak]; berak uste du antzinakoek alde batera utziko zituzketela). Suposatuz gizakiak ezagutzen duen ezerk ez dituela bere "gurariak" asetzen, aitzitik, kontraesan eta uxatu egiten dituela, zeinen ihesbide jainkotiarra zilegi izatea horren errua ez "gura izatean", baizik "ezagutzean" bilatzea!...". Ez da inolako ezagutzerik existitzen:
es
(Xaver Doudan habla en una ocasi?n de los ravages [estragos] producidos por 1'habitude d'admirer 1'inintelligible au lieu de rester tout simplement dans I'inconnu [el h?bito de admirar lo ininteligible en lugar de quedarse simplemente en lo desconocido]; ?l piensa que los antiguos habr?an prescindido de ello). Suponiendo que nada de lo que el hombre "conoce" satisfaga sus deseos, sino que m?s bien los contradiga y espante, ?qu? divina escapatoria el que sea l?cito buscar la culpa de ello no en el "desear", sino en el "conocer"!... "No existe ning?n conocer:
fr
(Xavier Doudan parle quelque part des ravages* qu'a entra?n?s " l'habitude d'admirer l'intelligible au lieu de rester tout simplement dans l'inconnu* " ; il veut dire que les Anciens l'auraient d?conseill?e.) ? supposer que tout ce que l'homme " conna?t " ne satisfasse pas ses d?sirs, les contredise plut?t et les effraie, quelle divine ?chappatoire que de pouvoir chercher la faute non pas dans les " d?sirs ", mais dans la " connaissance " !...
en
(Xaver Doudan talks somewhere of the ravages which l'habitude d'admirer l'inintelligible au lieu de rester tout simplement dans l'inconnu has produced-the ancients, he thinks, must have been exempt from those ravages.) Supposing that everything, "known" to man, fails to satisfy his desires, and on the contrary contradicts and horrifies them, what a divine way out of all this to be able to look for the responsibility, not in the "desiring" but in "knowing"!-"There is no knowledge.
eu
ondorioz-existitzen da Jainkoa":
es
en consecuencia-existe Dios":
fr
" Il n'y a pas de connaissance, donc-il y a un Dieu " :
en
Consequently-there is a God";
eu
bai elegantia syllogismi berria [silogismoaren dotoretasuna]!, ideal aszetikoaren a zer triunfoa! -
es
?qu? nueva elegantia syllogismi [elegancia del silogismo], ?qu? triunfo del ideal asc?tico! -
fr
quelle nouvelle ?l?gance dans le syllogisme ! Quel triomphe de l'id?al asc?tique ! -
en
what a novel elegantia syllogismi! what a triumph for the ascetic ideal!
eu
26
es
26
fr
26
en
26.
eu
Ala agian historiografia modernoak, bere osotasunean, bizitzaren jarrera ziurrago bat, idealaren ziurrago bat erakutsi al du?
es
-?O es que acaso la historiograf?a moderna, en su totalidad, ha mostrado una actitud m?s cierta de vida, m?s cierta de ideal?
fr
-Ou serait-ce peut-?tre que l'historiographie moderne dans son ensemble aurait fait preuve d'une attitude plus confiante dans la vie et dans l'id?al ?
en
Or, perchance, does the whole of modern history show in its demeanour greater confidence in life, greater confidence in its ideals?
eu
Bere uzirik nobleena gaur ispilu izatea besterik ez da:
es
Su pretensi?n m?s noble se reduce hoy a ser espejo:
fr
Son exigence la plus noble vise d?sormais ? se faire miroir ;
en
Its loftiest pretension is now to be a mirror;
eu
arbuiatu egiten du teleologia oro;
es
rechaza toda teleolog?a;
fr
elle r?cuse toute t?l?ologie ;
en
it repudiates all teleology;
eu
jadanik ez du ezer "frogatu" nahi:
es
ya no quiere "demostrar" nada:
fr
elle ne veut plus rien " prouver " ;
en
it will have no more "proving";
eu
uko egiten dio epaile-zeregina betetzeari, eta horretan dauka bere gustu ona,-ez du baieztatzen ez ukatzen, konstarazi egiten du, "deskribatu"...
es
desde?a el desempe?ar el papel de juez, y tiene en ello su buen gusto,-ni afirma ni niega, hace constar, "describe"...
fr
elle r?pugne ? jouer les juges et c'est l? son bon go?t,-elle n'approuve pas plus qu'elle ne nie, elle constate, elle " d?crit "...
en
it disdains to play the judge, and thereby shows its good taste-it asserts as little as it denies, it fixes, it "describes."
eu
Hori guztia aszetikoa goren graduan;
es
Todo esto es asc?tico en alto grado;
fr
Tout cela est hautement asc?tique ;
en
All this is to a high degree ascetic, but at the same time it is to a much greater degree nihilistic;
eu
baina aldi berean, oraindik gradu garaiago batean, nihilista, ez gaitezen engaina puntu horri buruz!
es
pero a la vez es, en un grado m?s alto todav?a, nihilista, ?no nos enga?emos sobre este punto!
fr
mais c'est en m?me temps nihiliste ? un plus haut degr? encore, qu'on ne s'y trompe pas !
en
make no mistake about this!
eu
Begirada triste, gogor baina deliberatu bat ikusten dugu,-urrunera begiratzen ari den begi bat, bakarturik gelditu den Ipar Poloko bidaiari batek urrunera begiratzen duen bezala (agian barrura ez begiratzeko?, agian atzera ez begiratzeko?...) Hemen elurra dago, hemen bizitza mututu egin da; ahotsa entzuten zaien azken belatxingek diote:
es
Vemos una mirada triste, dura, pero resuelta,-un ojo que Mira a lo lejos, como mira a lo lejos un viajero del Polo Norte que se ha quedado aislado (?tal vez para no mirar adentro?, ?tal vez para no mirar atr?s?...) Aqu? hay nieve, aqu? la vida ha enmudecido; las ?ltimas cornejas cuya voz aqu? se oye dicen:
fr
On voit des yeux tristes, durs, mais volontaires,-un regard scrutateur, tel celui de l'explorateur polaire solitaire (peut-?tre pour ?viter de regarder en soi, de regarder en arri?re ?...). Voici la neige, toute vie se tait ; les derniers corbeaux se font entendre, croassant : " ? quoi bon ? ", " ? rien ! ", " Nada !
en
You see in the historian a gloomy, hard, but determined gaze,-an eye that looks out as an isolated North Pole explorer looks out (perhaps so as not to look within, so as not to look back?)-there is snow-here is life silenced, the last crows which caw here are called "whither?" "Vanity," "Nada"-here nothing more flourishes and grows, at the most the metapolitics of St.
eu
"Zertarako?", "Alferrik!", "Nada !"-hemen jadanik ez da loratzen ez hazten ezer, gehienera ere metapolitika petersburgarra eta "erruki" tolstoiarra.
es
"?Para qu??" "?En vano!", "?Nada!"-aqu? ya no florece ni crece nada, a lo sumo metapol?tica petersburguesa y "compasi?n" tolstoiana.
fr
"-rien ne prosp?re ni ne pousse, tout au plus la m?tapolitique p?tersbourgeoise et la " piti? " ? la Tolsto?.
en
Petersburg and the "pity" of Tolstoi.
eu
Baina beste historialari-espezie horri dagokionez, agian oraindik espezie modernoago bat den horri, espezie gozatzaile, atseginkoi, bizitzarekin adina ideal aszetikoarekin koketeatzen duena, goante gisa "artista" hitza erabiltzen duena eta gaur egun kontenplazioaren laudorioa erabat monopolizatzen duena:
es
Mas en lo que se refiere a esa otra especie de historiadores, una especie acaso "m?s moderna" a?n, una especie gozadora, voluptuosa, que coquetea tanto con la vida como con el ideal asc?tico, que usa como guante la palabra "artista" y que hoy monopoliza totalmente la loa de la contemplaci?n:
fr
Mais quant ? cette autre esp?ce d'historiens, esp?ce peut-?tre plus " moderne " encore, jouisseuse, voluptueuse, faisant les yeux doux aussi bien ? la vie qu'? l'id?al asc?tique, esp?ce qui se sert du mot " artiste " comme d'un gant, qui s'est aujourd'hui enti?rement accapar? l'?loge de la contemplation :
en
But as for that other school of historians, a perhaps still more "modern" school, a voluptuous and lascivious school which ogles life and the ascetic ideal with equal fervour, which uses the word "artist" as a glove, and has nowadays established a "corner" for itself, in all the praise given to contemplation;
eu
oi, buruargi ezti horiek zeinen aszeta negu-paisaien egarri handia eragiten duten!
es
?oh, qu? sed tan grande de ascetas y de paisajes invernales provocan esos dulces ingeniosos!
fr
quelle nostalgie d'asc?tes et de paysages hivernaux ?veillent ces suaves personnages riches en esprit !
en
oh, what a thirst do these sweet intellectuals excite even for ascetics and winter landscapes!
eu
Ez!
es
?No!
fr
Non !
en
Nay!
eu
Daramala deabruak herri kontenplatzaile hori!" Askoz nahiago dut nihilista historiko haiekin batera bide egin laino ilun, gris eta hotzenetan barrena!
es
?Que el diablo se lleve a ese pueblo "contemplativo"! ?Prefiero con mucho caminar junto con aquellos nihilistas hist?ricos a trav?s de las m?s sombr?as, grises y fr?as brumas!
fr
que le diable emporte cette tourbe " pensive " !
en
The devil take these "contemplative" folk!
eu
-areago oraindik, hautatu behar izatearen supostuan, ez lidake axola izango belarriak ematea norbait erabat eta egiazki ahistorikoari, antihistorikoari (D?hring horri bezalakoari, zeinen azentuekin horditzen baita, egungo Alemanian, orain arte herabetia, oraindik aitortu gabea izan den "arima ederren" espezie bat, species anarchistica proletalgo kultoaren barruan). Ehun bider txarragoak dira "kontenplatzaileak"-:
es
-m?s a?n, en el supuesto de que tuviera que elegir, no me habr?a de importar prestar o?dos incluso a alguien del todo y en verdad ahist?rico, anti-hist?rico (como ese D?hring, con cuyos acentos se embriaga, en la Alemania actual, una especie hasta hoy todav?a t?mida, todav?a inconfesada de "almas bellas", la species anarchistica dentro del proletariado culto). Cien veces peores son los "contemplativos"-:
fr
Comme je pr?f?rerais errer ? travers les brouillards sinistres, gris et froids en compagnie de ces nihilistes historisants ! -vraiment il m'importe peu, duss?-je choisir, de pr?ter l'oreille ? quelqu'un de v?ritablement anhistorique et antihistorique (comme ce D?hring, dont les accents dans l'Allemagne d'aujourd'hui enivrent une esp?ce jusqu'ici encore pusillanime, inavou?e de " belles ?mes ", la species anarchistica, sous-cat?gorie du prol?tariat de la culture).
en
How much liefer would I wander with those historical Nihilists through the gloomiest, grey, cold mist!-nay, I shall not mind listening (supposing I have to choose) to one who is completely unhistorical and anti-historical (a man, like D?hring for instance, over whose periods a hitherto shy and unavowed species of "beautiful souls" has grown intoxicated in contemporary Germany, the species anarchistica within the educated proletariate).
eu
nik ez dut ezagutzen ezer goralarri handiago eragiten didanik besaulki "objektibo" horietako bat baino, historiaren gozatzaile perfumatu horietako bat baino, erdi-apaiza, erdi-satiroa, parfum Renan, zeinek salatzen baitute, beren txaloaren faltsete zorrotzarekin, zer den falta zaiena, non falta zaien, non maneiatu duen Parkak bere guraize krudela, modu, ai! kirurgikoegian!
es
?yo no conozco nada que me cause m?s n?usea que una de esas poltronas "objetivas", que uno de esos perfumados gozadores de la historia, medio curas, medio s?tiros, parfum Renan, los cuales delatan ya, con el falsete agudo de su aplauso, qu? es lo que les falta, en qu? lugar les falta, en qu? sitio ha manejado en este caso la Parca su cruel tijera, de un modo, ?ay!, demasiado quir?rgico!
fr
Les " pensifs " sont cent fois " pires "-: je ne sache rien d'aussi r?pugnant qu'un tel confort " objectif ", que ce mirliflore de l'histoire, moiti? calotin, moiti? satyre, parfum Renan, dont les applaudissements de fausset trahissent ce qui lui manque et ? quel endroit il lui manque quelque chose, ? quel endroit en l'occurrence la Parque a mani? trop chirurgicalement, h?las ! ses cruels ciseaux !
en
The "contemplative" are a hundred times worse-I never knew anything which produced such intense nausea as one of those "objective" chairs, one of those scented mannikins-about-town of history, a thing half-priest, half-satyr (Renan parfum), which betrays by the high, shrill falsetto of his applause what he lacks and where he lacks it, who betrays where in this case the Fates have plied their ghastly shears, alas! in too surgeon-like a fashion!
eu
Horrek asaldarazi egiten du nire gustua eta nire egonarria ere bai:
es
Esto subleva mi gusto y tambi?n mi paciencia:
fr
Cela r?pugne ? mon go?t ainsi qu'? ma patience :
en
This is distasteful to me, and irritates my patience;
eu
gorde beza bere egonarria horrelako ikuspenen aurrean horrekin zer galdurik ez daukanak,-ni ikuspen horrek sumindu egiten nau, "ikusle" horiek amorrarazi egiten naute "ikuskizun"aren aurrean horrek (historiak berak, uler bekit) baino ere gehiago, nahi izan gabe datozkit burura, kontenplatzean, txantxa anakreontikoak.
es
conserve su paciencia ante tales visiones quien nada tenga que perder con ella,-a m? tal visi?n me exaspera, esos "espectadores" me enfurecen contra el "espect?culo" m?s a?n que ?ste (la historia misma, enti?ndaseme), sin querer me vienen a la mente, al contemplarlo, bromas anacre?nticas.
fr
ne peut garder sa patience ? de tels spectacles que celui qui n'a rien ? y perdre,-moi, cette vision me chagrine, de tels " spectateurs " m'aigrissent contre le " spectacle " plus encore que le spectacle (l'histoire elle-m?me, on m'entend), il me vient inopin?ment des humeurs anacr?ontiques.
en
let him keep patient at such sights who has nothing to lose thereby,-such a sight enrages me, such spectators embitter me against the "play," even more than does the play itself (history itself, you understand); Anacreontic moods imperceptibly come over me.
eu
Zezenari adarrak eta lehoiari (---) [hortzetako irekidura] eman dien naturak, zergatik eman dit niri oina?...
es
La naturaleza que dio al toro sus cuernos y al le?n el ??s? ?d??t?? [abertura de los dientes], ?para qu? me dio a m? el pie?...
fr
Cette nature qui a donn? la corne au taureau, le chasm'odont?n au lion, pourquoi m'a-t-elle donn? un pied ?...
en
This Nature, who gave to the steer its horn, to the lion its ??s? ?d??t??, for what purpose did Nature give me my foot?-To kick, by St.
eu
Zapaltzeko, ala Anakreonte Santua!, eta ez ihes egiteko bakarrik:
es
Para pisotear, ?por San Anacreonte!, y no s?lo para huir:
fr
Pour frapper, par saint Anacr?on !
en
Anacreon, and not merely to run away!
eu
besaulki pipituak kontenplazio koldarra, historiarekiko eunukismo likitsa, ideal aszetikoekiko koketeoa, ezintasunak erabilitako justiziaren tartufokeria zapaltzeko!
es
?para pisotear las poltronas apolilladas, la contemplaci?n cobarde, el lascivo eunuquismo ante la historia, el coqueteo con ideales asc?ticos, la tartufer?a de justicia, usada por la impotencia!
fr
Et pas seulement pour d?guerpir : pour pi?tiner le confort vermoulu, la poltronnerie pensive, la lubricit? d'eunuques devant l'histoire, les yeux doux ? l'id?al asc?tique, la justice des tartufes impuissants !
en
To trample on all the worm-eaten "chairs," the cowardly contemplators, the lascivious eunuchs of history, the flirters with ascetic ideals, the righteous hypocrites of impotence!
eu
Nire errespetu guztia ideal aszetikoarentzat, jatorra den heinean!, bere buruan sinetsi eta ezustekoa ematen ez digun bitartean!
es
?Todo mi respeto para el ideal asc?tico, en la medida en que sea honesto!, ?mientras crea en s? mismo y no nos d? el chasco!
fr
Tous mes respects ? l'id?al asc?tique, tant qu'il est honn?te ! tant qu'il croit en lui-m?me et ne nous joue pas la com?die.
en
All reverence on my part to the ascetic ideal, in so far as it is honourable! So long as it believes in itself and plays no pranks on us!
eu
Baina ez ditut jasaten tximitx koketo horiek guztiak, zeinen askogura aseezina baita infinitu-usaina izateari dagokionez, harik eta azkenean infinituak tximitx-usaina hartzen duen arte;
es
Pero no soporto a todas esas chinches coquetas, cuya ambici?n es insaciable en punto a oler a infinito, hasta que por fin lo infinito acaba por oler a chinches;
fr
Mais je n'aime pas ces punaises coquettes, dont l'ambition insatiable est de sentir l'infini jusqu'? ce que l'infini sente la punaise ;
en
But I like not all these coquettish bugs who have an insatiate ambition to smell of the infinite, until eventually the infinite smells of bugs;
eu
ez ditut jasaten bizitza parodiatzen duten hilobi zurituak:
es
no soporto los sepulcros blanqueados que parodian la vida;
fr
je n'aime pas les s?pulcres blanchis, histrions de la vie ;
en
I like not the whited sepulchres with their stagey reproduction of life;
eu
ez ditut jasaten nekatu eta ahituak, jakituriaz beren burua bildu eta "objektiboki" begiratzen dutenak;
es
no soporto a los agitadores ataviados de h?roes, que colocan el manto de invisibilidad del ideal en torno a ese manojo de paja que es su cabeza;
fr
je n'aime pas les agitateurs travestis en h?ros, qui enrobent du masque de l'id?al le f?tu qui leur sert de t?te ;
en
I like not the agitators dressed up as heroes, who hide their dummy-heads behind the stalking-horse of an ideal;
aurrekoa | 41 / 39 orrialdea | hurrengoa

Nodoa: liferay1.lgp.ehu.eus