Euskal Herriko Unibertsitateko Microfluidics Cluster UPV/EHU taldeko ikertzaileek, Ikerbasqueko Lourdes Basabe Desmonts eta Fernando Benito Lopez irakasleek zuzenduta, estrategia berritzailea garatu dute hiru dimentsioko mikroegiturak zehaztasun mikrometrikoarekin fabrikatzeko, “hutsaren bidezko litografia” (Vacuum Lithography) izenezko teknika batean oinarrituta. ‘Advanced Functional Materials’ aldizkarian 2016an argitaratu zuen lehenengo artikulutik, taldeak bere ikerketa-ildoa finkatu du, 2025ean hiru lan argitaratuz. Aurrerapen hori ‘ACS Applied Materials & Interfaces’ nazioarteko aldizkari ospetsuak aitortu du, eta artikulu horietako bat hautatu du azken aleko azalean argitaratzeko, material aurreratuen eta mikroteknologiaren arloetan lanak duen garrantzia azpimarratuz.

Fabrikazioa osagai anitzeko zehaztasun mikrometrikoarekin

Garatutako teknikari esker, substratu lau batean giza ile bat baino meheagoak diren mikroegiturak sor daitezke, mikrotxip elektronikoak fabrikatzean erabiltzen den fotolitografiaren antzeko bereizmena lortuz. Molde malguak eta presio negatiboa (hutsa) erabiliz, material likido edo gelifikatuak, hala nola nanopartikulak, gel sentikorrak eta polimero funtzionalak, 25 mikra baino txikiagoko zehaztasun batekin molda daitezke, hiru dimentsioko forma konplexuak eta eraginkorrak lortuz, pauso bakar batean kopiatu daitezkeenak.

Gainera, teknika horrek maila funtzionalean ezberdinak diren materialak substratu bakar batean integratzea ahalbidetzen du, bereizmen mikrometrikoarekin, funtzio anitzeko gai pertsonalizatuak diseinatu eta fabrikatzeko aukerak zabalduz, zehaztasuna edo errepikagarritasuna galdu gabe.

Ohiko metodoekin ez bezala, hala nola fotolitografia edo 3D inprimaketa, hutsaren bidezko litografian bereizmen handia, materialen erabileraren moldakortasuna eta eragiketen erraztasuna elkartzen dira, ekipo garesti edo prozesu konplexuen beharrik gabe.

Aplikazio potentzial zabalak

Teknologia berri horrek hainbat sektoretarako aplikazio praktikoen aukera sorta handia zabaltzen du, hala nola:

• Sentsore kimiko eta biologiko miniaturizatuak, hala nola pH sentsore koloremetrikoak, osasunean, ingurumenean eta industria monitorizazioan erabil daitezkeenak.
• Plataformen bidezko kultibo zelular aurreratua, mikroingurune kontrolatuetan proteinen jarrera eta jariatzea ikertu ahal izateko.
• Nanoteknologia biomedikoa, urrezko eta polimero eroalezko nanopartikulen ereduak sortuz, atxikidura zelularra kontrolatzeko, ehunen eta proba farmakologikoen ingeniaritzarako garrantzitsuak baitira.
• Diagnostiko azkarrerako gailu eramangarriak, zehaztasun handiko eta kostu txikiko hainbat material funtzional integratzen dituztenak.

Informazio osagarria

Microfluidics Cluster UPV/EHU Arabako ikertalde finkatua da, Eusko Jaurlaritzak aitortua, eta “lab-on-a-chip” motako (laborategia txip batean) aplikazioetarako mikro eta nanoteknologiak lantzen dituzten ikertaldeen arteko lankidetza estrategikoaren fruitua izan da. Jardueraren ardatza ikerketa aplikatua eta traslazionala da, mikrofluidika, sentsoreak eta eragileak konbinatuz, diagnostiko biomedikoan, ingurumen analisian, kimikan, kirol zientzietan, biologian eta medikuntzan aplikazioak dituzten mikrosistema integratuak garatzeko.

Azpimarratutako artikulua Juncal Alonso Cabrerak lideratu du, lanaren lehenengo egilea eta doktorego ikaslea Microfluidics Cluster UPV/EHU taldean. Nazioarteko aintzatespen hori mugarri nabarmena izan da bere ibilbide zientifikoan eta taldeak ikerlari gazteen prestakuntzaren alde egin duen apustuan.