Artikulu hau jatorriz The Conversation argitalpenean aurki daiteke.

Musikarekiko interesa gizakion ezaugarri biologiko bat da. Musikala izatea gure diseinuaren parte da, garapen musikala jaio aurretik hasten baita.

Pertsona gehienok musika entzuten dugu egunero; dela modu kontzientean, YouTuben, Spotify eta beste plataforma batzuen bidez aukeratzen eta disfrutatzen ditugun abestien bidez, dela modu inkontzientean, supermerkatuetan, dendetan, irratian edo telebistan. Entzuten dugun guztiak eratzen al ditu gure gustu musikalak? Zein adinetatik aurrera gertatzen da hori?

Adituek baieztatzen dutenez, askotan, musika modu aktiboan eta kontzientean entzuten dugunean, sarituak sentitzen gara eta entzuten jarraitzeko joera izaten dugu, baita beste musika jarduera batzuk egiteko ere, hala nola kantatzea edo dantzatzea. Hala ere, gure gustuak eta lehentasunak, haurtzarotik, etengabeko fluxu batean daude.

Zerk zehazten ditu gustuak?

Gaur egun, hainbat egoeratan entzuten dugu musika. Horregatik esan dezakegu musikak funtzio desberdinak dituela gure bizitzan.

Haurren musika gustuak eta lehentasunak aztertzea funtsezko alderdi bat da garapen estetikoari, identitateari eta taldeen eraketari buruz gehiago jakiteko.

Zenbait lanek azaltzen digute musika gustuak eratzeko prozesuak zein diren, musika jarduerak edo esperientziak zein diren edo musika gustuak haurtzaroan nola eratu edo are aldatu daitezkeen.

Haurtzaroko influentziak

Bost urteko haur espainiarren musika gustuak eta lehentasunak ezagutu nahi izan genituen, bai eta zein lekutan ikasten zituzten haien abesti gustukoenak ere: eskolan, etxean, komunikabideen bidez, etab. Horretarako, Espainiako hainbat autonomia-erkidegotako 26 ikastetxetako 286 haurri, haien familietako kide bati eta 49 irakasleri galdetu genien.

Oro har, emaitzarik aipagarriena abestia ikasi zuten testuinguruaren influentzia izan zen.

Eskolan, haurrek abesti tradizionalekiko gustuak adierazten zituzten. Irakasleek errepertorioak aukeratzea faktore erabakigarrienetako bat zen eta, beraz, musika gustua eratzeko prozesuaren ezinbesteko pieza bat da eta, ondorioz, baita ikasleen nortasuna garatzeko prozesuarena ere.

Eskolatik kanpo, nahiago zituzten moda-modako abestiak edo abesti herrikoiak, hala nola diskoa, latindarra, popa..., eta komunikabideen eragin handia zegoen, batez ere pantailekin lotutakoenena (telebista, mugikorrak eta bideojokoak).

Horretaz gain, irakasleek familiek baino hobeto ezagutzen zituzten haurren musika lehentasunak.

Zergatik da garrantzitsua horiek ezagutzea?

Ukaezina da zein garrantzitsua den eskolaren eta familien lana haurtzaroko gustu estetikoaren eraketan. Irakasleek ikasleen musika gustuak hobeto ezagutzen dituzten arren, horrek ez du esan nahi familia errealitate horretatik kanpo dagoenik.

Familia ingurunea funtsezkoa da haurren garapen integralerako, eta komunikazioa hobetzeko diren ekintza guztiak garapen horretarako elementu positiboak eta onuragarriak dira. Gurasoek txikienekin batera abestea eta elkarrekin musika entzuten denbora gehiago igarotzea funtsezko faktoreak dira hori lortzeko.

Kantu tradizionala, belaunaldiz belaunaldi ahoz transmititzen dena, kulturarekin eta ingurunearekin harreman zuzena izateko bitarteko bat da, eta, egoera jakin batzuetan, haurrei helduen mundura sartzeko prestatzen eta horretara sartzen lagun diezaieke.

Baina bide posible asko daude, eta familiak eta eskolak kontuan hartu behar dute komunikabideek haurrengan duten influentzia.

Musikaz haiekin batera gozatzea

Musika ikaskuntzak egitura konplexu bat dira, eta, horretan, haurrek kontsumitzen dituzten estilo eta genero askotarikoek –erraz eskura ditzakete horiek– inguruan duten musika munduaren ikuspegi zabalago bat osatzen doaz.

Musika prestakuntza izan ala ez, gakoa da haurrekin inplikatzea eta askotariko musika aukerak partekatzea: musika eta errima ezberdinak aztertzera, mugitzera edo abesti berriak asmatzera ausartzea.

Abestea, dantzatzea, instrumentuak jotzea eta soinuak esploratzea garrantzitsua da: garapen musikal, sozial eta pertsonala hobetzen delako ez ezik, musika egitea sozialki beharrezkoa den jarduera bat dela islatzen ari garelako ere bai, eta garrantzitsua da hori XXI. mendeko mendebaldeko gizartean ez galtzea.