InnoBoat Bizkaia: Berrikuntza Iraunkorra Proiektuetan Oinarritutako Ikaskuntzaren Bidez

Belén Belmonte, InnoBoat-aren ontxia gidatzen Monacoko lehiaketan

Energia garbi eta iraunkorretara igarotzeko beharraz gero eta kontzienteago den mundu honetan, Bilboko Ingeniaritza Eskolak (UPV/EHU) aurrerapauso bat eman du InnoBoat Bizkaia taldearekin. Ikasle eta irakasle talde honek Monaco Energy Boat Challenge 2025ean egin du debuta, mundu osoko unibertsitateak energia alternatiboek bultzatutako ontzien diseinuan eta eraikuntzan lehiatzeko biltzen dituen nazioarteko lehiaketa ospetsuan. Ekitaldia uztailaren 2tik 5era egin zen Monakoko Yacht Clubeko uretan, eta bertan, ingeniaritza nautikoa probatzeaz gain, unibertsitateko lankidetza sustatzen da berrikuntza eta jasangarritasun ingurune batean. 

2025ean hamabigarren edizioa bete zuen Monaco Energy Boat Challengea lehiaketa bat baino askoz gehiago da: laborategi flotatzaile bat da, non teknologia berriak aztertzen diren, hala nola motor elektrikoak, eraginkortasun handiko bateriak eta material ekologikoak. Monakoko Yacht Klubak antolatuta, lehiaketak 20 nazionalitate baino gehiagoko taldeak erakartzen ditu, eguzki-prototipoetatik hasi eta hidrogenoz bultzatutako diseinuetaraino doazen kategoriekin. "Energy Class" kategorian, non Innoboat Bizkaia lehiatu baitzen, energia-efizientzia eta erresistentzia maximizatzean datza ikuspegia, nabigazio jasangarriko benetako agertokiak simulatuz. Aurten, abiadura eta eraginkortasun errekorrak hausteagatik nabarmendu zen ekitaldia, titulu orokorra eraman zuen Boloniako Unibertsitateko UniBoAT taldea bezalako parte-hartzaileekin, bai eta berrikuntzei buruzko hitzaldiengatik ere, hala nola ontzietan integratutako propultsatzaileei eta AA sistemei buruzkoak.

Lehen kontaktua

Taldea Monacon, lehiaketa hasi baino lehen

InnoBoat Bizkaiarentzat, hauxe izan zen lehiaketan parte hartu zuen lehen aldia, eta emaitzek aurreikuspenak gainditu zituzten. Hainbat titulaziotako bederatzi ikaslek osatutako taldeak — Itsasketako  Gradukoak, Industria Teknologiaren Ingeniaritzakoak, Kudeaketako eta Informazio Sistemetako Informatika Ingeniaritzakoak, Industria Elektronikaren eta Automatikaren Ingeniaritza, besteak beste — sailkapen orokorrean bederatzigarren postua lortu zuen 20 parte-hartzaileren artean. Gainera, seigarren postua lortu zuten erresistentzia proban eta zazpigarrena abiadura errekorrean. David Boullosa, Bilboko Ingeniaritza Eskolako Nautika Irakaskuntzen eta Etengabeko Prestakuntzaren zuzendariorde eta proiektuaren arduraduna, pozik agertu zen: "Aurtengoa izan da gure lehen kontaktua lehiaketarekin, eta gure asmo nagusia ikastea izan da. Hala ere, oso harro gaude bederatzigarren postu horrekin, batez ere ontziarekin proba dinamikoak egiteko izan ditugun mugengatik. Espero genuena baino askoz emaitza hobea da, eta ideia askorekin itzuli gara hurrengo edizioetan hobetzeko". 

InnoBoat Bizkaia proiektua Bilboko Ingeniaritza Eskolan finkatutako tradizio baten parte da: proiektuetan oinarritutako ikaskuntza (PBL, ingelesezko siglengatik). Ikuspegi pedagogiko horrek ikasleak beren hezkuntzaren protagonista aktibo bihurtzen ditu, eta benetako enpresen antzeko egituretan antolatzen ditu, erronka praktikoak konpontzeko. PBL ez da berria Bilboko Ingeniaritza Eskolan. 2006an hasi zen Formula Student Bizkaia taldea da ezagunena, eta ibilbide arrakastatsua izan du mundu mailako automobilgintza-lehiaketa unibertsitarioetan. Eredu horretan oinarrituta, eskolak hainbat esparrutara zabaldu du ikuspegi hori, eta ekimen ugari bultzatu ditu, hala nola Moto Student motoziklismoan, BiSKY Team suzirien diseinuan eta fabrikazioan, edo Guitar STREAM gitarra elektrikoen sorkuntzan, eta, orain, InnoBoat Bizkaia, propultsio jasangarria duten ontzien diseinuan eta eraikuntzan zentratua.

Monakorako bidea ere ez zen inprobisatua izan. 2024ko uztailean, David Boullosa eta Alfonso Isasi, taldeko ikasleetako bat, lehiaketara joan ziren behatzaile gisa. Talde aurkarien estrategiak aztertzea, funtsezko teknologiak identifikatzea eta kontaktuak ezartzea zuten helburu. “Esperientzia horri esker, bertatik bertara ezagutu ahal izan genituen parte hartzen duten ontziak, haien propultsio jasangarriko sistemak eta nazioarteko taldeek erabiltzen dituzten diseinu eta integrazio teknologikoko estrategiak. Behaketa horiei esker, aurtengo edizioan lehiatzeko geure ontzia diseinatzeko eta eraikitzeko prozesuan funtsezkoak izan diren jardunbide egokiak eta funtsezko ideiak identifikatu ahal izan genituen", azaldu du David Boullosak. 

InnoBoaten egoitza, Nautika eraikin berritu berrian, Portugaleten

2024-2025 ikasturtean, taldea astero bildu zen InnoBoat gelan, Bilboko Ingeniaritza Eskolako Nautika eraikinean. Tailer hori Portugaleteko itsas pasealeku berritik ikus daiteke, eta bilera-gela, laborategi eta kuartel nagusi gisa erabiltzen da. Han, ikasleek zerotik diseinatu eta eraiki zuten beren ontzia. Beste lan osagarri batzuk izan ziren proiektua ikusarazteko web-orri bat sortzea eta babesleak aktiboki bilatzea. Taldekoen profil-aniztasunak — Marina eta Nautikako graduatuetatik Industria Teknologiako edo Informatikako ingeniaritzetara — prozesua aberastu zuen, zeharkako trebetasunak sustatuz, hala nola talde-lana, proiektuen kudeaketa eta arazoak presiopean konpontzea. Bidean, InnoBoatek azoka sektorialetan parte hartu du, hala nola Ababor 2025ean, bere proiektua azalduz eta sektoreko enpresekin harremanetan jarriz. Halaber, Sail InnPro izeneko ekitaldian ere egon ziren, besteak beste kirol-belaren, aisialdiko nautikaren, itsas mugikortasunaren eta ozeanoko zientzien industriaren berrikuntzari buruzko erreferentziazko ekitaldian.

Taldearen babesleak 

Nautika eraikinaren ondoko igerilekuan proba dinamikoak

Kanpoko laguntza funtsezkoa izan zen. Bizkaiko Foru Aldundiak hasierako kapitala eman zuen, eskolako beste PBL batzuetan bezala, ekimena abiarazteko "traktore" gisa jardunez.

ePropulsion eta Solék abangoardiako teknologiarekin lagundu zuten, Ingeteam eta Zineti enpresek laguntza ekonomikoarekin, eta Loctite (Henkel) bezalako enpresek material eta ezagutza espezializatuak eman zituzten. Enpresa horiek guztiek, eta beste batzuek, hala nola Lasaik, Silennis Electricboatsek eta Boat Trackek, laguntza teknikoa eman zuten beren espezialitateetan.

ePropulsionek eta Solék abangoardiako teknologiarekin lagundu zuen, Ingeteam, eta Zineti enpresek laguntza ekonomikoarekin, eta Loctite (Henkel) bezalako enpresek material eta ezagutza espezializatuak eman zituzten. Enpresa horiek guztiek, eta beste batzuek, hala nola Lasaik, Silennis Electricboatsek eta Boat Trackek, laguntza teknikoa eman zuten beren espezialitateetan. Gainera, babes formaltzat hartzen ez den arren,  Formula Student Bizkaiarekin izandako lankidetza erabakigarria izan zen: beren lasterketa-auto baten karbono-zuntzezko kroskobakar zahar bat eman zuten, taldeak ontziaren kabinarako egokitu zuena. "Egiturarako aukerak ebaluatzen ari ginen, baina bat bera ere ez zen hain arina eta erresistentea", dio David Boullosak. "Haiekin harremanetan jarri ginen, eta osagai horrek aukera eman zigun prototipo optimizatu bat sortzeko, pisu osoa murriztuz eta motorraren eraginkortasuna maximizatuz". 

Administratiboki, Euskoiker Fundazioaren bidez kudeatzen da InnoBoat Bizkaia, transferentzia konbentzionaleko proiektu gisa. Funtsak lehiaketarako prototipoa eraikitzeko, bidaietarako eta logistikarako erabiltzen dira, joan-etorriak eta Monakon ostatu hartzea barne. Ikasleak lan-merkatuarekin harremanetan jartzen dira beren diseinuak gauzatzeko funtsak, teknologia edo ezagutzak emango dizkieten babesleen bila ari direnean.

Proiektuaren balio hezitzailea

Taldea prototipoa eraikitzen Nautika eraikinean (Portugalete)

Lehiaketa-emaitzetatik haratago, InnoBoaten balio hezitzailea jasangarritasun-testuinguru batean funtsezko konpetentziak garatzeko gaitasunean datza. Parte-hartzaileek modu autonomoan lan egiten, hornitzaileekin negoziatzen eta proba errealetan oinarritutako diseinuen kopiak egiten ikasten dute. Trantsizio energetikoa aginduzkoa den mundu honetan, horrelako proiektuek aldaketa gidatzeko gai diren ingeniariak prestatzen dituzte. "PBLek hezkuntza eraldatzen dute: teoriak buruz ikastetik benetako arazoetan aplikatzera igarotzen zara, inpaktu nabarmenarekin", hausnartu du Alfonso Isasik. 

Etorkizunari begira, 2026ko ediziorako hobekuntzak egiteko asmoa du taldeak. Gainera, taldea dibertsifikatzeko ikasle gehiago erakarri nahi dituzte. InnoBoat ez da lehiaketa bat bakarrik, euskal berrikuntzarako katalizatzaile bat da nautika jasangarrian, NBEren garapen jasangarriko helburuekin eta UPV/EHUk hezkuntza-bikaintasunarekin duen konpromisoarekin bat datorrena.

Laburbilduz, Innoboat Bizkaiak Monaco Energy Boat Challenge 2025ean egindako debutak ibilbide oparoaren hasiera markatu du. Proiektuetan oinarritutako ikaskuntzaren ikuspegiarekin, ekimen honek posizio nabarmenak lortzeaz gain, etorkizuneko ingeniarien prestakuntza indartu du, akademiaren, industriaren eta gizartearen arteko lankidetza sustatuz. Antzeko proiektuak nola lagundu jakiteko, bisitatu Bilboko Ingeniaritza Eskolaren webgunea edo jarri harremanetan Euskoiker Fundazioarekin.

Lehiaketaren emaitzak:

Energy Boat Challenge Monaco 2025 webgunean InnoBoat Bizkaia taldearen markak kontsulta daitezke eta beste talde batzuen emaitzekin alderatu (esteka):

• Erresistentzia: 21,78 milia 2 ordu eta 56 minutuan (7,39 korapilo batez beste)
• Abiadura: 11,64 korapilo (bi itzuliak, 1 km, 2:47 minututan)
• Slaloma: 53 minutu eta 27 segundo.

Taldearen azken puntuazioa 245,5 puntukoa izan zen sailkapen orokorrean, bederatzigarren postuan eta hurrengo sailkatuengandik ia 150 puntura. Proba bakoitzaren bideoak ikus daitezke honako lehio hauetan:

Endurace

Speed Record

Slalom

Championship race