Carlos Santamaría y su obra escrita

Índice

Lan honen asmoa eta edukiak

Solasaldien lehen testuinguru orokorra (1947-1953)

Lehenengo gerraostea (1937-1946)

Nazioartean, bakarrik (1945-1953)

Intelektualen bakartzea (1939-1950)

— Neotomismoa nagusi

— Talde intelektual lehiakideak

— Teologiaren berrikuntza noizko?

Solasaldien erakundetzea

Asmoaren sustatzaileak (1935. 1947)

Erakundetze osagarria (1954-1959)

Ardura ekonomikoak

Solasaldien berariazko nortasuna

Solasaldien lan-prozedura, eta haiekiko iritziak

Arau orokorrak

Solasaldietako hizkuntzak

Solasaldiekiko iradokizun eta kritika

— Lehen kritikak: F. García

— Zenbait lagun atzerritarren usteak

Solasaldien oihartzun politiko-ideologikoak

— Atzerri Ministerioaren iritzia?

— Falangea, La Voz-etik (1951)

— Oposizioen jarrerak eta lekua

— Integrismo katolikoa

Solasaldietara deituak

Aukera zaindua

— Nazioarteko bidaiak

— Maritain baietz, Maritain ezetz

Hautapen-bideak

Solaskideen xehetasun orokorrak

Solaskideen estatistikak

Prentsa eta aldizkarietako oihartzunak

Eguneroko prentsa

Kazetari solaskideak

— Egunerokoak

— Astekari eta hilabetekari orokorrak

— Kultura-aldizkari orokorrak

— Kultura-aldizkari berezituak

Solasaldietako eztabaidagaiak

Gaien hautapena

— Testuinguru ideologiko hurbilean

— Garaiko gai sorta eredugarri bat

Hautatutako gaiak

— Gai-programa osoa (1935-36. 1947-1959)

— Gaien analisia: txosten-banaketa (1954 eta 1959)

– «Obedientzia eta askatasuna Elizan» (1954)

– «Talde-bekatua» (1959)

Argitalpen-bilduma: Documentos (1949-1956)

Xedeak eta eduki orokorrak

Zabalkunde mugatua

Iritziak iritzi: askatasuna eta zentsura

Lankideak

Gai ardatzak

Azken epealdiko arazo aldartetsuak (1953-1959)

Hierarkiaren ardura

— Nuntzio berriaren urruntasuna

— Apezpikuen eta teologoen hurbiltasunak

Erromarekin harremanetan

— Erromara lehen bidaia (1955)

— Erromara bigarren bidaia (1958)

Lanerako arauen arazoa (1955-1959)

— 1955eko oharrak

— Lan-arau berriak (1958)

Solasaldiei segida bilatzen (1959)

— Berriro Erromara, hirugarrenez (1958ko udazkena)

— Erromara azken bidaia (1959ko apirila)

Azken Solasaldiak prestatzen

— Solaskideak

— Arazo praktikoak

— Gotzainekikoak

— Teologoen Batzordearen ibilera aldartetsua (1955-59)

– Batzordea nahi, eta ezin (1956-1958)

– Batzordearen eraketa (1959)

– Batzordekideen iritzia 1959ko Solasaldiez

Bukatu da Solasaldien garaia (1959)

Solasaldien baliospen historikoa

Eranskinak

1. Gotzainen agiriak

1.1. Ikastaroaren sorrera-agiria (1934-1935)

1.2. Solasaldien sorrera-agiriak (1947)

1.3. Solasaldien berreraketa-agiria (1954)

1.4. Solasaldien berreraketa-agiria (1956)

2. Erromako agiriak

2.1. Ofizio Santuaren lehen oharra (1955)

2.2. Gutuna, Aita Santuaren izenean (Dell'Acqua, 1957)

2.3. Ofizio Santuaren bigarren oharra (1958)

3. Zuzendaritza eta Idazkaritzen agiriak

3.1. 1935eko deialdia

3.2. 1947ko deialdiak

3.3. 1948ko deialdia

3.4. 1949ko deialdia

3.5. Juntaren akta: Maritainen kasua (1951-52)

3.6. Ofizio Santuaren oharraren betearazpena (1956)

3.7. Ofizio Santuari deskargua (K. Santamaria, 1958)

3.8. Krisialdiko agiri argigarri bat (Akta, 1959-01-04)

3.9. Solasaldien barne-arautegigaia (1959)

4. Beste zenbait agiri jakingarri

4.1. Eusko Erresistentziak banaturiko testua (1949)

4.2. Elkarrizketaren lan-moldeak (1954)

4.3. A. de Bovis, S.J.: historia eta iritziak (1955)

4.4. J.M. Bochenskiren zalantzak (1957)

4.5. Teologoen Batzordeaz (1956)

4.6. Solasaldien atzerapenaz gutuna (1958)

4.7. Teologoen Batzordearen azken akta (1959)

Iturriak eta oinarrizko bibliografia

Solasaldiekiko iturriak

Oinarrizko bibliografia

 

Prentsa eta aldizkarietako oihartzunak

 

     Solasaldietako «barnetegia» aipatu dugu: ez dago horrelakorik. Egia da talde mugatu batean lan egiten zela, baina antolatzaileak betidanik arduratu ziren taldean esandakoei komunikabideetara bide egiteko. Bi modutan lortu zen hori: prentsa eta aldizkariak gogoan izanik, urteroko solaskideak aukeratzean lehenengo, eta gero, bilerak egitean prentsarentzat oharrak eta albistari argitaragarriak eskaintzean.

     Horrela, Solasaldiak gertakari mediatiko bilakatu ziren: Mendebaldeko prentsa katolikoak ateak zabalik zituen jardunaldiak hasi aurretik ere, eta prentsa ez-eliztarrarentzat, berriz, erraztasun denak eman ohi ziren prentsa-zerbitzu bat mantenduz. Azkeneko hau eguneroko prentsa da batez ere, eta berorrekin hasiko gara.

 

Eguneroko prentsa

 

     Bi motatako lana ikusten da artxiboan gorde diren prentsa-mozkinetan: agentzia bidez zabaldutako eguneroko ohar laburrak, eta egunkari bakoitzak bere kazetarien eskutik egindako erreportajeak. Kasu batzuetan egunerokoak izan ziren: Donostiako La Voz de España edo El Diario Vasco-n eta Bilboko El Correo Español nahiz La Gaceta del Norte-n, Madrileko Ya-n, etab. Donostian bildutako solaskide lankideren batek bidalitako elkarrizketa eta gogoetak behin baino gehiagotan urrunago eramaten zituen albisteak: Bartzelonako El Correo Catalán-en inoiz dozena-erdi bat artikulu idatzi zen, adibidez, edo Herbeheretako De Nieuwe Gids-ek orrialde ederra eskaini zien Solasaldiei.

     Prentsa-historia horren guztiaren berri ematen ibili gabe, jardunaldi bateko adibide bat hartuko dugu hemen. Artxiboan 1959ko ohar-orri batek dioenez, Espainiako egunkari askotan eta Europako beste zenbaitetan, izan zen Solasaldien berriren bat (artikulu, prentsa-ohar edo agentzia-testuak):

 

ABC

Madril

59-09-08/9/10/12

Diario de Barcelona

Bartzelona

59-09-17

El Adelantado de Segovia

Segovia

59-09-08

El Alcázar

Madril

59-09-15

El Correo Catalán

Bartzelona

59-09-05

El Correo Español

Bilbo

59-09-5/9/10/11/12/13

El Diario Montañés

Santander

59-09-08

El Norte de Castilla

Valladolid

59-09-08

El Noticiero

Zaragoza

59-09-11

Hoy

Badajoz

59-09-12

Ideal

Granada

59-09-08

Imperio

Zamora

59-09-12

Informaciones

Madril

59-09-09

La Gaceta del Norte

Bilbo

59-09-11/12

La Vanguardia

Bartzelona

59-09-09/10

La Verdad

Murtzia

59-09-08

Las Provincias

Valentzia

59-09-12

Madrid

Madril

59-09-08

Noticiero Universal

Bartzelona

59-08-07/8

Nueva Rioja

Logroño

59-09-05

Pueblo

Madril

59-09-08/10/11/15

Solidaridad Nacional

Bartzelona

59-09-08

Ya

Madril

59-9-5/10/11/12/12/13

 

 

 

Le Monde

Paris

59-09-16

De Nieuwe Gids

Amsterdam

59-09-23

La Libre Belgique

Brusela

59-09-25

Le Figaro

Paris

59-09-09/12/13

 

     Laukiok Idazkaritzak eskura izan zituen berriemateen aipuak bakarrik jasotzen dituzte, eta guztiak ere, esan bezala, urte bakar batekoak dira; hala ere, berri-hedapenerako egin ohi zenaren zantzu bat bederen badago hor.

     Gehienbat kazetari profesionalen eskutik zetozen eguneroko albistari hegalarien ondoan egon zen bestelako jardunik ere: kazetari izanik, solaskide bezala deituena, alegia.

 

Kazetari solaskideak

 

     Idazkaritzak solaskide gisa deitutako kazetari asko izan zen Donostian; normalean, prentsa katolikoko lankideak izan ohi ziren, sarritan etxe horietako zuzendariak. Solasaldiei eman zekiekeen zabalkundearen mesedetan egiten ziren dei horiek.

     Hona, lehenengo begiratu batean, artxiboko paperetan aurkitu ditugun argitalpenen bati lotutako kazetari eta idazleak. Aldizkari eta argitalpen guztiok banan-banan ikusterik izan ez dugunez, aurkezten dugun sailkapena ez da erabat segurua, baina, sailkapena sailkapen, aipuek beren osoan balio dute. Lau multzotan banatu ditugu: egunerokoak, informazio orokorreko astekari eta hilabetekariak, kultura-aldizkari orokorrak eta kultura-aldizkari berezituak.

 

Egunerokoak

 

     Agentzia, irrati eta egunkariak ditugu sail honetan. Zalantzarik gabe irrati edo agentzia gehiagok ere izan zuen lekurik solaskide bezala, baina hauek dira lehenengo batean bildu ahal izan ditugunak (lankideak, eta ez «medioak», aipatzen ditugunez; Solasaldietan ohiko agentzia izan zen Logos, esate baterako, ez da ageri):

 

Agence France Presse

R. Juffé

Paris

Radio Vaticana

F. Bolgiani

Erroma

BBC

A.C.F. Beales

 

ABC

J. Zaragueta

Madril

 

R. Calvo Serer

 

El Diario Vasco

J. Fernández Figueroa

Donostia

 

E. Marini

 

El Correo Catalán

F. Condomines

Bartzelona

El Diario de Burgos

M. Vigil

Burgos

El Noticiero

M. Vigil

Zaragoza

L'Aurore

A. Frossard

Paris

L'Osservatore Romano

L. Bernucci

Erroma

 

G.T. Salvemini

 

La Croix

L. Guissard

Paris

 

E. Gabel

 

 

J. Guitton

 

La Gaceta del Norte

J.M. Cirarda

Bilbo

La Libre Belgique

M. de Corte

Lieja

Le Courrier de Génève

W.A. Kiebeskind

Geneva

Le Figaro

Ch. Pichon

Paris

Le Monde

H. Fesquet

Paris

Novidades. Jornal da manhã

A. Gonçalves

Lisboa

Ya

P. Cantero

Madril

 

Astekari eta hilabetekari orokorrak

 

     Jeneralean, kazeta hauek gizartearen eta mundu katolikoaren berriemaileak dira, eta zernahi albiste heda dezakete; hain zuzen, zabaltasun informatibo horregatik Idazkaritzak bilatzen zuen oihartzun irekia lortzeko balio izan zuten.

 

Catholic Herald

A. Boyle

Londres

Ecclesia

J.M. Cirarda

Madril

El Pilar

M. Siguán

Madril

Idade Nova

P. Salgado

Rio de Janeiro

Il nostro Tempo

E. Marini

Turin

 

E. Minoli

 

Informations Cath. Int.

J. de Broucker

Paris

La France Catholique

J. de Fabrègues

Paris

Le Courrier Ibéro-Am.

Ch. Pichon, P. Jobit

Paris

Orientaciones

G. Rovirosa

Madril

Signo

M. Vigil

Madril

Témoignage Chrétien

G. Suffert

Paris

The Tablet

D. Woodruff

Londres

 

T.F. Burns, C. Hollis

 

 

M. Derrick

 

Kultura-aldizkari orokorrak

 

     Aurreko multzoa baino kultura-maila jasoago batean ziharduten argitalpenak dira: informaziotik harago, gogoeta eta ikuspegi katoliko sakonduago batera iristeko aldizkariak ditugu, baina betiere irakurleria ez-berezitu bati begira egindakoak dira:

 

Arbor

R. Paniker

Madril

Catholic Worker

R. Walsh

Londres

Civiltà Cattolica

A. Messineo

Erroma

 

D. Mondrone

 

Der Linie

Mertens

Amsterdam

Economie et Humanisme

L.-J. Lebret

Lyon

Église Vivante

J. Bruls

Lovaina

El Ciervo

J. Gomis

Bartzelona

 

L. Gomis

 

Esprit

R. Juffé

Paris

Études

R. Bosc

Paris

 

A. Bonnichon

 

 

G. Fessard

 

 

A. Rétif

 

Hechos y Dichos

Ã. de Arín

Zaragoza

Herder Korrespondenz

Friburgo

Incunable

L. Echeverría

Madril

 

J.M. Cirarda

 

Ãndice

J. Fernández Figueroa

Madril

L'Actualité Religieuse

A. Léonard

La Sarte-Huy

La Pensée Catholique

L.J. Lefèvre

Paris

La Relève

F. Coupé

Brusela

Le Courrier Ibéro-Américain

Ch. Pichon

Paris

Orbis Catholicus

J.M. Azaola

Bartzelona

Razón y Fe

J. Iturrioz

Madril

 

E. Guerrero

 

Temps Nouveaux

A. Louis

Brusela

The Christian Democrat

P. Crane

Oxford

The Month

J. Murray

Londres

 

Kultura-aldizkari berezituak

 

     Modu batera nahiz bestera, erlijio-zientzietan berezitutako aldizkariak ditugu hauek (eklesiologia, Eliza-historia, erlijio-soziologia, filosofia kristaua, etab.). Oro har, berezilarien aldizkariak dira, beraz.

 

Cahiers de l'Actualité Relig.

A. Léonard

La Sarte-Huy

Chronique Sociale de France

J. Folliet

Lyon

Dokumente/Documents

G. Smolka

Offenburg

 

J. du Rivau

Estrasburgo

Frankfurter Hefte

W. Dirks

Frankfurt

Giornale di Metafisica

M. F. Sciacca

Genova

L'Homme Nouveau

Luc Bardy

Paris

 

L. Baresta

 

La Ciencia Tomista

T. Urdanoz

Salamanca

La Vie Intellectuelle

D. Dubarle

Paris

 

Travers

 

La Vie Spirituelle

Camelot

Paris

La Revue Nouvelle

A. Molitor

Brusela

 

J. Delfosse

 

Lumen Vitae

J. Gérard-Libois

Brusela

Lumière et Vie

M.-J. Gerlaud

Lyon

Nouvelle Revue Théologique

A. de Bovis

Lovaina

 

G. Dejaifve

 

Parole et Mission

A.M. Henry

Paris

Pirineos

J.M. Casas Torres

Jaka

Pensamiento

R. Ceñal

Madril

 

E. Guerrero

 

Religión y Cultura

C. Vaca

Madril

Rev. Fac. Cath. de l'Ouest

M.-J. Gerlaud

Angers

Studi Politici Internazionali

G. Vedovato

Florentzia

Studia et Doc. Hist./Juris

G. Lombardi

Erroma

Studia Patavina

L. Sartori

Padua

 

     Argitalpen hauetako bakoitzean Solasaldiek izan zuten oihartzuna zenbatekoa eta nolakoa izan zen jakiteke geratzen zaigu orain. Hainbat kasutan, Idazkaritzak berak bildutako prentsa-mozkinetan begira liteke hori, baina hainbat hemerotekatara joan beharra ere egongo litzateke berri zehatzik biltzeko.

     Uste dugunez, grosso modo, bi alde ezberdin ditugu begiratu beharko liratekeenak: a) Gizarte osora eman zen irudia (prentsa ez-berezituan), eta b) Berezilarien artean, ideia-berrikuntzan, Solasaldiek izan zuten presentzia (Solasaldien ondoko partaideen aldizkari berezituetan). Badut susmorik, ez ote den, hain zuzen, bigarren hau jakinkizun dugun esparru interesgarriena.

     Solasaldietara bildutako lagun modu hauekin, eta ideiak tresna hauen bidez hedatuz egin zen lan. Baina zer izan zen jardunaldietan aztertu eta bertatik zabaldu zena? Ezagutzekoa da, noski, Solasaldien mezuaren edukia, aniztasunez beteriko mezu ireki eta liberala.

 

  • El sistema de búsqueda busca una sucesión de letras dada (no funciona con lematizador y no realiza análisis lingüístico).

  • Busca las formas que comienzan con la sucesión de letras dada, y no contempla dicha búsqueda en interior de palabra (el resultado de la búsqueda barc será barca, barcos, Barcala, Barcelona, barcelonesa..., pero no embarcación, embarcarse...).

  • Se pueden buscar sucesiones de palabras (pacifismo cristiano, por ejemplo, o partido comunista francés).

  • Es posible especificar el corpus: solo en textos en castellano / solo en textos en euskera / en todos los idiomas (euskera, castellano y francés).

Nodo: liferay2.lgp.ehu.es