Deskribapena

Jon Mirena Landa UPV/EHUko Zuzenbide Penaleko katedraduna eta Giza Eskubideen eta Botere Publikoen zuzendariak eta Fabián Salvioli, NBE-ko Egiaren kontalariak parte hartuko dute Donostiako Memoria Historikoari buruzko Jardunaldian. Ekitaldia Aranzadik antolatu du eta ostegunean, martxoren 16an, 9.15etan, Miramar Jauregian, Donostian, izango da.

Landa katedradunaren hitzaldiak, oro har, frankismoaren eta bereziki Euskal Herrikoen biktimen ikusezintasuna ahanztura aztertuko ditu.

Oroimen-legeak biktimen errealitatea eta eskubideak herabeki aitortzen hasi ziren denboraren poderioz bakarrik. Memoria demokratikoari buruzko lege berriak ikuspegi berriak irekitzen ditu, eta autonomia-erkidegoen ahaleginei gehitzen zaizkie, biktimen birgaitzea dela eta. Gainera, goi-auzitegien jurisprudentziak biktimak dituzten eskubideak ukatzearen joera, salbuespen gisa espazio berriak irekitzearekin elkartzen dira. Bere hitzaldian Landa irakasleak egiaren eta justiziaren aldeko borroka honen itzalak eta argiak aztertuko ditu.

Liburuaren aurkezpena

Hitzaldiaren amaieran, UPV/EHUko Giza Eskubideen eta Botere Publikoen Katedrako zuzendariak bere argitalpen berriari buruz hitz egingo du. VÍCTIMAS INVISIBLES.  Usos y abusos de la verdad, la justicia y la reparación de las víctimas de la violencia política a la luz de la lucha antiterrorista contra ETA.

Liburua Landa irakaslearen bi hamarkadatako lanaren eta hausnarketaren azken emaitza da, hainbeste denboran zehar euskal auzia deitu izan denaren inguruan.

Espainian, Estatuaren biktimei, oro har, zigor-arloko justizia kendu zaie, eta hein batean baino ez dira memoriaren legeetara alboratu.

Euskal auziari dagokionez, trantsiziotik askoz harago luzatu zen indarkeria hori, eta itzal luze baten antzera lagundu zuen ETAren aurkako terrorismoaren aurkako politikak. Baina diktaduratik kanpo, trantsizioan edo hura igarota, biktima horiek ukatu eta/edo egoera okerragoan tratatu dira ETAren biktimen aurrean: biktima ikusezinak dirudite.

Liburu honetan asimetria erradikal hori aztertzen da eta ETAren aurkako politika kriminalaren erabileren eta abusuen balantze oso baten testuinguruan kokatzen da. Etorkizunari begira, sakon aztertzen dira Estatuaren biktimekiko aitorpen- eta egia-mekanismo estra judizialak, gai horri buruzko legeria autonomiko berritzailearen eta Memoria Demokratikoari buruzko 20/2022 Lege berriak irekitako ikuspegien argitan; horri buruzko lehen azterketa aurkezten da. Justizia penalaren, biktima-justiziaren eta justizia errestauratiboaren arteko inplikazioak ere arakatzen dira, bidegurutze-erreiak bailiran, biktimen kategorien arteko asimetriak eta diskriminazioak berdinduko dituen etorkizun bidezkoago baterako.