Simón Peña-Fernández
Aurkezpena
Simón Peña-Fernández Euskal Herriko Unibertsitateko (UPV/EHU) Kazetaritza Saileko irakasle osoa da.
Haren ikerketa-ildo nagusiak adimen artifizialaren eta kazetaritzaren, ziberkazetaritzaren eta hedabide digitalen, desinformazioaren, sare sozialen, polarizazio algoritmikoaren eta audientzien ingurukoak dira. Gaur egun, bere ikerketak arreta berezia jartzen du adimen artifizialak eta algoritmoek hedabideetan, kazetaritzako profesionalengan eta audientzietan duten eraginean, baita informazio-ekosistema digitalen eraldaketetan ere.
Kazetaritzan eta Ikus-entzunezko Komunikazioan lizentziaduna da Nafarroako Unibertsitatean, eta Informazio Zientzietan doktorea UPV/EHUn. Unibertsitatean hasi aurretik, kazetari gisa jardun zuen Euskaldunon Egunkarian eta Berrian.
1999tik UPV/EHUko irakaslea da, eta batez ere kazetaritza-idazketarekin, ziberkazetaritzarekin eta kazetaritza-diseinuarekin lotutako irakasgaiak eman ditu.
2004az geroztik, ehun artikulu inguru argitaratu ditu aldizkari akademikoetan, eta ponentziak eta komunikazioak aurkeztu ditu estatuko eta nazioarteko kongresuetan. Ikerketa-jarduera hori deialdi publiko lehiakorren bidez finantzatutako hogeita hamar bat ikerketa-proiektutan etengabe parte hartuz garatu du. Horien artean daude Europako zortzi proiektu —Horizon 2020 eta Erasmus+ programen barruan— eta Espainiako Plan Nazionaleko bost proiektu, baita UPV/EHUk eta Eusko Ikaskuntza–Sociedad de Estudios Vascos erakundeak, besteak beste, finantzatutako proiektuak ere.
Ikerketa-jarduerarekin batera, ezagutzaren transferentzian ere ibilbide jarraitua egin du. Ikerketa eta transferentziako hamar kontratu zuzendu ditu erakunde publikoekin eta hedabideekin, besteak beste Eusko Legebiltzarrarekin, Euskal Irrati Telebistarekin (EITB) eta Emakunde–Emakumearen Euskal Erakundearekin. Horrez gain, hezkuntza-berrikuntzako bost proiektutan parte hartu du.
Gaur egun, Gureiker ikerketa-taldeko ikertzaile nagusi kidea da, Ainara Larrondo-Uretarekin batera.
- ORCID: 0000-0003-2080-3241
- Scopus Author ID: 55580980400
- Web of Science Researcher ID: C-4850-2013
- Profil akademikoa: Github
- UPV/EHU: Ekoizpen zientifikoaren ataria
Ikerketa lerroak
- Ziberkazetaritza, adimen artifiziala, desinformazioa, sare sozialak, audientziak, kazetaritza-berrikuntza, komunikazio digitala.
Argitalpen aipagarrienak (azken 5 urteak)
- Eizmendi Iraola, M., & Peña-Fernandez, S. (2026). From visibility to vulnerability: how women scientists face gendered hostility in science communication. Journal of Science Communication, 25(4), C07. DOI: 10.22323/364620260508084810
- Peña-Fernández, S., Larrondo-Ureta, A., & Morales-i-Gras, J. (2026). Journalists, media and influencers: An analysis of the conversation in the digital public sphere during the Qatar 2022 World Cup. Sapienza: International Journal of Interdisciplinary Studies, 7(2), e26008. DOI: 10.51798/sijis.v7i2.1482
- Eizmendi-Iraola, M., Peña-Fernández, S., & Morales i-Gras, J. (2025). The Gender Gap in Science Communication on TikTok and YouTube: How Platform Dynamics Shape the Visibility of Female Science Communicators. Journalism and Media, 6, 108. DOI: 10.3390/journalmedia6030108
- Orbegozo-Terradillos, J., Larrondo-Ureta, A., & Peña-Fernández, S. (2025). Noticias con inteligencia artificial: percepción e impacto de audiencias y profesionales tras un experimento radiofónico. Revista de Comunicación, 24, 2. DOI: 10.26441/RC24.2-2025-3891
- Peña-Alonso, U., Peña-Fernández, S., & Meso-Ayerdi, K. (2025). Journalists’ Perceptions of Artificial Intelligence and Disinformation Risks. Journalism and Media, 6(3), 133. DOI: 10.3390/journalmedia6030133
- Peña-Fernández, S., Larrondo-Ureta, A., & Morales-i-Gras, J. (2025). Straddling Two Platforms: From Twitter to Mastodon, an Analysis of the Evolution of an Unfinished Social Media Migration. Social Sciences, 14(7), 402. DOI: 10.3390/socsci14070402
- Peña-Fernández, S., Peña-Alonso, U., Larrondo-Ureta, A., & Morales-i-Gras, J. (2025). Shooting the Messenger? Harassment and Hate Speech Directed at Journalists on Social Media. Societies, 15, 130. DOI: 10.3390/soc15050130
- Santos-Albardía, M., Peña-Fernández, S., & Agirreazkuenaga, I. (2025). Technology, education and critical media literacy: potential, challenges, and opportunities. Frontiers in Human Dynamics, 7. DOI: 10.3389/fhumd.2025.1608911
- Sarrionandia, B., Peña-Fernández, S., & Pérez-Dasilva, J. Á. (2025). La inteligencia artificial como motor de innovación en los medios: apropiación técnica, cautela informativa. Estudios sobre el mensaje periodístico, 31(3), 603-613. DOI: 10.5209/EMP.102961
- Sarrionandia, B., Peña-Fernández, S., & Pérez-Dasilva, J. Á. (2025). Inteligencia artificial generativa y medios locales: análisis del sesgo territorial en cinco modelos de lenguaje. Hipertext.net, 31, 201-213. DOI: 10.31009/hipertext.net.2025.i31.15.
- Sarrionandia, B., Peña-Fernández, S., Pérez-Dasilva, J. Á., & Larrondo-Ureta, A. (2025). Artificial intelligence training in media: addressing technical and ethical challenges for journalists and media professionals. Frontiers in Communication, 10. DOI: 10.3389/fcomm.2025.1537918
- Larrondo Ureta, A., Peña-Fernández, S., Morales-i-Gras, J. (2024). Política vs. entretenimiento. Análisis del liderazgo conversacional de los medios en las redes sociales. Profesional de la Información, 33(4).
- Peña-Fernández, S., Larrondo-Ureta, A., & Agirreazkuenaga-Onaindia, Irati (2024). Mediatised Participation: Citizen Journalism and the Decline in User-Generated Content in Online News Media. Social Sciences, 13, 266.
- Díaz-Noci, J., Peña-Fernández, S., Meso-Ayerdi, K. & Larrondo-Ureta, Ainara (2024). The Influence of AI in the Media Work Force. How Companies Use an Array of Legal Remedies. Tripodos, 55, 33-54.
- Peña-Fernández, S., Larrondo-Ureta, A., & Morales-i-Gras, J. (2023). Feminism, gender identity and polarization in TikTok and Twitter. Comunicar, 75, 47-58.
- Peña-Fernández, S., Meso-Ayerdi, K., Larrondo-Ureta, A., & Díaz-Noci, J. (2023). Without journalists, there is no journalism: the social dimension of generative artificial intelligence in the media. Profesional De La información, 32(2), 1-15.
- Peña-Fernández, S., Larrondo-Ureta, A., & Morales-i-Gras, J. (2022). Current affairs on TikTok. Virality and entertainment for digital natives. Profesional De La información, 31(1), 1-13.
- Novo-Arbona, A., Peña-Fernández, S., Martínez-Odriozola, L., Jiménez-Martín, E., & Eguskiza-Sesumaga, L. (2022). Media and violence against women in the Basque Country: A self-regulation case study. Feminist Media Studies.
- Peña-Fernández, S., et al. (2021). Online journalism education in the hybrid media system . Bilbao: UPV/EHU. ISBN: 978-84-1319-329-8.
- Peña-Fernández, S., Casado-Del-Río, M. Á., & García-González, D. (2021). From Rigidity to Exuberance: Evolution of News on Online Newspaper Homepages. Future Internet, 13(6):150.
- Peña-Fernández, S., Pérez-Dasilva, J. Á., Meso-Ayerdi, K., & Larrondo-Ureta, A. (2021). Social participation in the media: The dialogue of digital journalists with audiences. European Public & Social Innovation Review, 6(1), 16-28.
- Larrondo-Ureta, A., Peña-Fernández, S., & Morales-i-Gras, J. (2021). Disinformation, vaccines, and Covid-19. Analysis of the infodemic and the digital conversation on Twitter. Revista Latina de Comunicación Social, 19.
- Castellano-Parra, O., Meso-Ayerdi, K., & Peña-Fernández, S. (2020). Behind the Comments Section: The Ethics of Digital Native News Discussions. Media and Communication, 8(2), 86-97.
- Barandiaran-Irastorza, X., Unceta-Satrustegui, A., & Peña-Fernández, S. (2020). Political Communication in times of a New Political Culture. Icono 14, 18(1), 256-281.
- Barandiaran-Irastorza, X., Peña-Fernández, S., & Unceta-Satrustegui, A. (2020). The Archipelago of Cultural and Creative Industries: A Case Study of the Basque Country. Economies 8(1):21.
- Larrondo-Ureta, A., Meso-Ayerdi, K., & Peña-Fernández, S. (2020). Shared Spaces for News Content Production in Spanish Online Media. In: J. Vázquez-Herrero et al. (Ed.), Journalistic Metamorphosis. Media Transformation in the Digital Age (pp. 113-127). Berlín: Springer.
- Peña-Fernández, S., Meso-Ayerdi, K., & Larrondo-Ureta, A. (2020). Active audiences: Empowering citizens’ discourse in the hybrid media system . Madrid: McGraw-Hill. ISBN: 978-84-4862-003-5
- Larrondo-Ureta, A., Peña-Fernández, S., Agirreazkuenaga-Onaindia, I., & Meso-Ayerdi, K. (2020). Comments, What For? User Participation and Quality of the Debate in Four European Newspapers Political J-blogs. Media Watch, 11(2), 247-262.
- Peña-Fernández, S., Larrondo-Ureta, A., & Agirreazkuenaga-Onaindia, I. (2020). Etiquetar el feminismo. Análisis de los cibermedios iberoamericanos. Cuadernos.info, 46, 45-67.
- Larrondo-Ureta, A., Peña-Fernández, S., & Fernandes-Teixeira, J. (2020). Online Journalism Teaching and Learning Processes Beyond the Classroom and the University: Experiences in International Virtual Collaboration on Multimedia Projects. Journalism & Mass Communication Educator, 76(1), 5-28.
Ikerketa proiektu aipagarrienak (azken 5 urteak)
- Gureiker (IN Ainara Larrondo-Ureta & Simón Peña Fernández), research group of the basque university system, 2026-2029.
- Impacto de la inteligencia artificial y los algoritmos en los cibermedios, los profesionales y las audiencias (IN Simón Peña-Fernández & Koldobika Meso-Ayerdi), Zientzia eta Berrikuntza Ministerioa, 2023-2027.
- Social Media, Disinformation and AI: Strategies and tools to prevent polarisation and foster democratic values (IN Simón Peña-Fernández & Ainhoa Novo-Arbona), UPV/EHU, 2026-2027.
- Salud mental de los/las profesionales del periodismo de la CAV: presiones, precariedad e implementación de la IA como posibles factores crecientes de estrés y riesgo para el bienestar emocional (IN Terese Mendiguren-Galdospin), UPV/EHU, 2025-2027.
- El impacto de la inteligencia artificial en los medios de comunicación vascos y en sus profesionales (IN Jesús Ángel Pérez-Dasilva), UPV/EHU, 2023-2025.
- Los cibermedios y la comunicación digital en un ecosistema informativo en transformación (IN Simón Peña-Fernández), Zientzia eta Berrikuntza Ministerioa, 2023-2024.
- Communication, emotions and political action. Strategies to combat disinformation and polarization in the digital public sphere (IN Simón Peña-Fernández & Ainhoa Novo-Arbona), UPV/EHU, 2023-2024.
- Automated counter narratives against misinformation and hate speech for journalists and social media (IN Simón Peña-Fernández), Zientzia eta Berrikuntza Ministerioa, 2022-2024.
- Gureiker (IN Ainara Larrondo-Ureta), euskal unibertsitate sistemako ikerketa taldea, 2022-2025.
- Tools for the analysis of parliamentary discourses: polarization, subjectivity and affectivity in the post-truth era (IN Simón Peña-Fernández & Rodrigo Agerri-Gascón), UPV/EHU, 2020-2021.
- AQET - Assessment of Quality of Erasmus Trainerships (IN Josef Vochozka), Comisión Europea – Erasmus +, 2019-2022.
- FORESIGHT - Future Oriented Education for Students Incorporating GSC in High-paced Times (IN Oguz Demir), Europako Batzordea – Erasmus +, 2018-2021.
- Noticias, redes y usuarios en el sistema híbrido de medios (IN Simón Peña-Fernández & Koldobika Meso-Ayerdi), Zientzia, Berrikuntza eta Unibertsitate Ministerioa, 2018-2021.
- Inclusive Futures for Europe BEYOND the impacts of Industrie 4.0 and Digital Disruption (IN Steven Dhont), Europako Batzordea – Horizon 2020, 2019-2022.
- Gureiker (IN Ainara Larrondo-Ureta & Simón Peña Fernández), research group of the basque university system, 2016-2021.
Beste jarduera eta aitortza batzuk
- Gizarte Komunikazioa masterraren koordinatzailea.
- Mediatika aldizkariaren zuzendaria (ISSN 1988-3935).
- Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatearen dekanoa (2013-2021).
Ikerketa taldea
- Gureiker (IT1496-22). Euskal unibertsitate-sistemako ikerketa-talde kosolidatua (A mota).
- Ikerketa-ildoak:
- Adimen artifiziala eta teknologia berriak.
- Hedabideen berrikuntza eta kalitatezko kazetaritza.
- Informazio desordenak eta desmediazioa.
- Osasuna, zientzia eta dibulgazioa.
- Komunikazio politikoa, aktibismoak eta gizarte-aldaketa.
- Hedabide eta informazio alfabetatzea.
- Berdintasuna, generoa eta feminismoak esparru publiko digitalean.
- Euskara eta lurraldea.