Leioa, 2015ko urtarrilaren 9a. Urtarrilaren 13etik 22ra, "Física e Ingeniería Electrónica en Acción/Fisikaz eta Ingeniaritza Elektronikoaz Blai" programa egingo da UPV/EHUren Zientzia eta Teknologia Fakultatean. Jarduera ludiko eta hezigarri hori hiru euskal probintzietako Batxilergoko ikasleei zuzenduta egongo da, eta Fakultateak bertako irakaskuntza laborategiak erabiltzen utziko die. Ekimen honen helburua ikasleengan zientzia honenganako arreta piztea da, baita bertako instalazioak eskaintzea ere, belaunaldi berriak fisikak egungo munduan duen oihartzunaz jabetu daitezen.

Batxilergoko 116 ikaslek hartuko dute parte Nerea Zabala Unzalu eta Ibon Sagastabeitia Buruaga irakasleek koordinatutako deialdi honetan. Ikasle horiek 28 ikastetxetatik etorriko dira. Guztira 67 ikaslek egingo dute jarduera euskaraz, eta gainerakoek gaztelaniaz. Goizeko eta arratsaldeko taldetan banatuta egongo dira, eta binaka egingo dute lan laborategiko bost praktiketan.

Fisika mikrouhin labean moduluan, ikasleek fisika pixka bat "prestatuko" dute mikrouhin labean. Lehen errezetaren edo esperimentuaren bidez, mikrouhin labeen segurtasuna egiaztatu ahal izango dute, uhinek labetik "ihes" egiten duten aztertuz. Bigarren errezetan, mikrouhinean objektu metalikoak erabiltzeak dituen ondorioak behatuko dituzte. Azkenik, gomazko gozokien errezeta erraz baten bidez argiaren abiadura zehatz dezaketela ikusiko dute. Lanean hasi aurretik, komenigarria izango da ikasleek zenbait galderari erantzutea: Zer dira mikrouhinak? Nola berotzen dute mikrouhin labeek? Ura duten elikagaiak bakarrik berotzen al dituzte?

Difrakzioa, CDak eta espektroak izeneko praktikan, ikasleek argiaren uhin izaeraren alderdi interesgarri bat aztertuko dute, eta ezagutza hori etxeko materialekin (CDak edo DVDak) espektroskopio bat sortzeko erabiliko dute. Hala, mundu mikroskopikoaren propietate batzuetara gerturatu ahal izango dute.

Motor elektrikoa kapituluan, elektromagnetismoaren funtsezko lege bat landuko dute, hain zuzen ere, egungo teknologiaren motorretako bat bihurtu dena: indukzio elektromagnetikoa. Gure inguruko teknologiaren % 70 indukzio elektromagnetikoaren legean oinarrituta dagoela esan ohi da. Lege horrek aplikazio ugari ditu. Indukzio elektromagnetikoaren legea ulertzeko zenbait esperimentu aurkeztuko dizkiete ikasleei, baita garrantzi teknologiko handia duen indukzioaren aplikazioetako bat ere: motor elektrikoak. Korronte zuzeneko motorrak (edonork egin ditzake etxean, esfortzu handirik gabe) eta indukzio motorrak (esaterako, garbigailuen barnean aurki daitezkeenak; bertako ura ponpatzea dute helburu) aurkeztuko dizkiete.

Fisika hutsean moduluan, ikasleek presio atmosferikoak eguneroko objektuen portaeran duen eragina aztertuko dute. Horretarako, objektu horiek presiorik gabe, huts egoeran, duten portaera behatuko dute. Besteak beste, hutsean paper zatitxo bat metalezko bola baten abiadura berean erortzen dela ikusiko dute; baita hutsean soinua ez dela hedatzen ere (argia bai ordea). Horrez gain, airean pisu bera dutela diruditen gorputzek hutsean pisu desberdina dutela eta giro tenperaturan ura irakin daitekeela ikusiko dute.

Irratia praktikan irrati-igorle komertzial baten irrati-maiztasuneko seinale bat jaso eta haren edukia entzuteko gai izango gara, daraman informazioa atera ondoren. Beste hitzetan, "irratia entzungo dugu". Horretarako geuk eraikiko dugun zirkuitu oso sinplea, osagai gutxikoa, baliatuko dugu.

Ikasleek 5 proposamenetatik 3 gauzatuko dituzte, eta, ondoren, Zientzia eta Teknologia Fakultateko fisikako ikerketa laborategi bat eta ingeniaritza elektronikoko beste bat bisitatuko dituzte.

DEIALDI HONETAN PARTE HARTUKO DUTEN IKASTETXEAK
CPEIPS ANDER DEUNA IKASTOLA HLBHIP, IEFPS ARMERIA ESKOLA GLHBI, IES I. AROZENA-BARRUETA-TAR BENITO BHI, IES ARTAZA-ROMO BHI, CPES NTRA. SRA. DE AZITAIN BHIP, CPES J.M. BARANDIARAN LIZEOA BHIP, IES BARRUTIALDE BHI, CPEPS NTRA. SRA. DE BEGOÑA LBHIP, CPEIPS BERRIO-OTXOA HLBHIP, IES BOTIKAZAR BHI, CPEIPS NTRA. SRA. DEL CARMEN HLBHIP, IES CRUCES BHI, IES DERIO BHI, IES ELEXALDE BHI, IES HERNANI BHI, IES IBARREKOLANDA BHI, IES JULIO CARO BAROJA BHI, IES KANTAURI BHI, CPES OTEITZA LIZEO POLITEKNIKOA BHIP, IES MUNGIA BHI, CPEIPS LA SALLE BILBAO HLBHIP, CPEIPS SAN VIATOR HLBHIP, CPEIPS STA. MARÍA HLBHIP, CPEIPS SUMMA ALDAPETA HLBHIP, IES UROLA IKASTOLA AZKOITIA- AZPEITIA BHI, IES TALAIA BHI, CPEIPS TXANTXIKU IKASTOLA HLBHIP, IES ZORROZA BHI, ,

Jarduerari buruzko informazio gehiago: http://fisica.ehu.es/fisicaenaccion/