Entzun podcasta

Atalak landutako alderdi nagusietako bat adingabeek sare sozialetan ematen duten denbora da. Zifrak handiak badira ere, Juan Manuel Machimbarrena ikertzaileak azpimarratzen du denborak berak bakarrik ez duela arazoaren existentzia azaltzen. Hala, bereizi egiten ditu erabilera intentsiboa (ohikoa sozializazioan eta nerabeen aisialdian) eta erabilera problematikoa (kontrola galtzen denean eta eguneroko bizitzan interferentzia gertatzen denean sortzen dena). Azken hori ez dator beti bat adikzioaren ideiarekin; hori beharrean, ongizateari eragiten dion jokabide nahasmenduarekin lotuta dago.

Oreka teknologiaren erabileran

Testuinguru horretan, “Urre Kizkurren hipotesia” deritzona gehitu du. Horren arabera, erabilerari dagokionez puntu egokiena ez da zero erabilera edo gehiegizko erabilera. Hori beharrean, puntu egokia oreka da, teknologia modu erregulatuan eta kontzientean erabiltzen dena. Hain zuzen ere, “oreka hori hausten denean eta sareen erabilerak egunerokoan funtsezkoak diren beste jarduera batzuk alboratzen dituenean sortzen da arazoa”, azaldu du, eta tarteko puntu horren garrantzia azpimarratu.

Ingurune digitalari lotutako arrisku nagusiak ere jorratzen ditu atalak, hala nola ziberjazarpena, sextinga eta groominga. Ziberjazarpenak behin eta berriz bitarteko digitalen bidez egindako erasoak dakartza berekin; sextingak irudi edo eduki intimoak bidaltzeari egiten dio erreferentzia; eta groomingak, berriz, heldu batek adingabe bati egiten dion manipulazioa deskribatzen du. “Arrisku horiek batera gertatzen direnean, inpaktua biderkatu egiten da”, ohartarazi du ikertzaileak. Bere hitzetan, horrek eragin izan dezake autoestimuan, egoera emozionalean eta jokabidean.

Familien zeregina: prebentzioa eta laguntza

Machimbarrenaren ustez, garrantzitsua da prebentziotik jardutea, arazo larria azaldu aurretik hasita. “Garrantzitsua da etxean beldurrik gabe eta teknologia deabrutu gabe hitz egin ahal izatea”, adierazi du. Zigor automatikoak saihestea gomendatzen du (mugikorra kentzea adibidez), eta arazoa garaiz detektatzeko aukera emango duten elkarrizketarako espazioak irekitzearen alde egiten du.

Gurasoen bitartekaritza eraginkorragoa da gainbegiratze teknikoa eta elkarrizketa konbinatzen dituenean, adingabeen ingurune digitalarekiko interesa erakusten dutenean, mugak eta akordioak ezartzen dituztenean eta erabilera arduratsuaren adibide koherente bat eskaintzen dutenean.

Era berean, adingabeen etapa ebolutiboaren arabera arauetan malgutasunaren beharra defendatzen du, emandako laguntza haien autonomia eta heldutasun mailara egokituz.

Sare sozialen erregulazioa eta plataformen erantzukizuna

Adingabeei sare sozialetan sartzeko debekuaren inguruko eztabaida ere jasotzen du atalak. Machimbarrenaren ustez, neurri horiek positiboak izan daitezke, teknologia enpresen zuzeneko erantzukizuna indartzen baitute. “Plataformek ezagutzen dituzte arriskuak eta ardura hori hartu behar dute”, dio. Hala ere, ohartarazi du erregulazioak ez lukeela soilik adinean zentratu behar, baita sareen beraien diseinuan ere, arreta erakartzera eta erabilera denbora luzatzera bideratua.

Azkenik, ikastetxeetan sakelakoaren erabilera landu du ikertzaileak. Etapen arteko ezberdintasuna: bigarren hezkuntzan, smartphonearen erabilera librea mugatzea zentzuzko neurria da, ez baita eskolako material neutroa eta arretan eta elkarbizitzan eragin dezake. Goi mailako hezkuntzan, aldiz, erabilera arautua eta helburu pedagogikoak dituena defendatzen du. “Teknologiak zentzua du helburu argiekin integratuta dagoenean”, azaldu du. Horrekin lotuta, erabilera kontzientearen garrantzia azpimarratu du, kontzentrazioan eta ikaskuntzan duen eragina ahaztu gabe.

EHUpodcast: entzuten den zientzia

“Entzun ta zabal zazu” lelopean, EHUpodcast Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatearen (EHU) plataforma da, ezagutza zientifikoa gizartera modu atsegin eta ulergarrian hurbiltzea, pentsamendu kritikoa sustatzea eta publiko orokorraren jakin-mina piztea helburu duena.

Hileroko proiektu hau Ikerketaren Gizarte Zabalkundeko Zuzendaritzak bultzatzen du, Gizarte eta Komunikazio Zientzien Fakultatearen laguntzarekin, eta bertan grabatzen dira kapituluak. Elkarrizketak Tania Arriaga irakasleak eta Bitartez ikerketa taldeak koordinatu eta aurkeztu dituzte, eta euskarazko, gaztelaniazko eta ingelesezko transkripzioak dituzte.

Podcasta entzungai dago plataforma nagusietan, EHUpodcasten, eta Ikerketa Gizartean Zabaltzeko Zuzendaritzaren webgunean.