COVID-19, osasuna eta desberdintasun sozialak

COVID-19ren pandemiak eragin handia izan du gure bizitzan. Horregatik, OPIK-tik pandemiaren azterketa ere sartu dugu gure lan-ildoen artean.

COVID-19ren pandemia eta hura kudeatzeko eta kontrolatzeko hartutako neurriak aurretik osasun-arloko desberdintasunak zeuden gizarte-testuinguru batean gertatu dira. Gaixotasunaren garapenak eta haren ondorioek, bai osasunari dagokionez, bai alderdi ekonomiko eta sozialei dagokienez, determinatzaile sozialen banaketa desberdinari erreparatzen dion ikuspegia behar dute, krisi horren eragina ulertzeko, ez bakarrik COVID-19ren gaixotasunari berari dagokionez, baita biztanleriaren osasunari eta bizi-baldintzei dagokienez ere, ikuspegi integralago batetik.

Pandemia kudeatzeko eta kontrolatzeko ezarritako neurriek ezinbestean eragin dute osasunaren mugatzaile sozialetan, eta, beraz, oso garrantzitsua da inpaktu hori aztertzea, gaixotasunak epe labur, ertain eta luzera osasunean izan ditzakeen ondorioak ulertzeko, bai eta gaixotasuna kontrolatzeko eta haren ondorio ekonomiko eta sozialak arintzeko hartu diren politikak ulertzeko ere, etorkizunean krisi horri edo antzeko beste batzuei eman beharreko erantzuna hobetu ahal izateko.

Ikuspegi horretatik, OPIKen hainbat azterlan garatzen ari gara, honako eremu hauetan informazioa eta ebidentzia ematen saiatzeko:

  • Pandemia kudeatzeko eta kontrolatzeko neurriek osasunean eta osasunaren baldintzatzaile sozialetan duten eragina aztertzea:                        
    • Konfinamenduak haurren osasunean dituen ondorioak

      Espainiako haurren osasunean eta osasuneko desberdintasun sozialetan konfinamenduaren eraginari buruzko azterlana. Hemen ezagutu ditzakezu azterlanaren informazio guztia eta argitalpenak.

    • Nafarroan COVID-19 kontrolatzeko eta kudeatzeko hartutako neurriek osasunean duten eraginaren ebaluazioa

      Nafarroan COVID-19ren hedapena geldiarazteko hartutako neurrien osasun-inpaktuak, osasun-desberdintasunak eta horien mugatzaile sozialak esploratzeko azterketa. Nafarroako Gobernuko Osasun Zuzendaritza Nagusiak bultzatu eta finantzatu zuen ikerketa, 2020ko maiatzetik uztailera bitartean. Hemen eskura dezakezu laburpen exekutiboa.

    • Euskadiko eta Akitania Berriko COVID-19ren kudeaketa- eta kontrol-neurriek osasunean duten eraginaren ebaluazioa

      Euskadiko eta Akitania Berriko eskualdeetan COVID-19ren hedapena geldiarazteko hartutako konfinamendu- eta deseskalatze-neurrien multzoak osasunean eta osasun-arloko desberdintasun sozialetan eta horien mugatzaileetan duen eraginari buruzko azterlana. Euskampus Resilience COVID 19 proiektuen deialdiak finantzatua. Proiektuaren informazio guztia hemen eskura dezakezu (poner aquí el link y que vaya a otra segunda página con información del proyecto que se detalla más abajo).

    • Osasun-arreta ez-presentziala COVID-19 aldian

      Aurrez aurrekoa ez den arretaren aldaketak osasun-arretaren eskuragarritasunean izan dezakeen eraginari eta eskuragarritasunean izan ditzakeen desberdintasunei buruzko balorazioa egiteko, azterlan kualitatibo bat egiten ari da Euskadiren esparruan.

  • Genero-desberdintasunak COVID-19an:

COVID-19ren pandemia ez da axolagabea generoari dagokionez, ez kutsadurei, konplikazioei eta hilkortasunari dagokienez, ezta horien kudeaketari dagokionez ere, oso ezagunak diren genero-desberdintasunak areagotuz. Ildo horretan, honako artikulu hauek argitaratu dira:

Bacigalupe a, Cabezas-Rodríguez a, Giné-March a, Jiménez m Invisible de género en la gestión de la COVID-19: nork hartzen ditu erabaki politikoak pandemian zehar? Gaceta Sanitaria, 2021.

Martín U, Bacigalupe A , Jimenez M. Covid-19 eta generoa: Certificezas e incertidumbre en la monitorización de la pandemia Revista Española de Salud Pública, 2021; 1 - 11.

Era berean, zenbait hedapen-forotan parte hartu da.