Dinamizazio komunitarioa Altza auzoan ahozko historien bitartez

Errotetako Jaiak 1978 (Iturria: altza.info)

Proiektu honek ez du aldez aurretik ezarritako helburu finkorik, ideia da Donostiako Altza auzoan zehar topatzen dugun jende eta kolektiboekin eraikitzen joatea, eta auzotar izan gabe ere, beren bizi eta lan esperientziak eskaini nahi dituzten pertsonekin batera egitea. Horretarako, auzoko pertsona eta kolektiboekin elkartzen ari gara, hainbat elkarrizketa egin ditugu, eta eguneroko bizitzako harreman-moduak hobeto ulertzeko, auzoko espazio desberdinetan ibili gara, une desberdinetan.

Elkarrizketa horietatik materialak sortzen hasi gara, koaderno formatuan, eta aldizkako argitalpenak erabiliko ditugu sortzen dugun materiala ahalik eta lasterren jartzeko edonoren esku, Creative Commons lizentziapean. Material hauek anitzak izango dira, adin, etnia, klase sozial/lan-kultura eta genero aniztasuna kontuan hartuta.

 

IKAS-MATERIAL PILOTUAK

Uneotan, lanean ari gara sortutako lehen ikas-materialak proban jartzen, hezkuntza-testuinguru errealetan. Prozesu honen amaieran, zuzenketak eta doikuntzak egingo ditugu eta elkarrizketetan agertu diren beste gai batzuk landuko ditugu. Materialak euskaraz daude, eta fase honen amaieran gaztelaniara itzuliko ditugu.

Material hau begiratu, saltseatu edo erabiltzen baduzu, izugarri eskertuko genuke zuen iritzia ematea: ism.upvehu@gmail.com

Esteka honetan dituzue materialak eskuragarri: https://labur.eus/k21EJ

Exelearning tresna erabiliz egin ditugunez, inork editatu nahiko balitu, eskatu eta bidaliko dizuegu deskarkatzeko esteka.

 

ALDIZKARIA: ALTZAKO AHOZKO HISTORIEN KOADERNO BILDUMA

Aldizkari hau bi hilabetean behin argitaratuko dugu eta lan-koaderno formatua izango du.

Bilduma honen edukiak ahozko eta idatzizko iturrietan oinarritutako eraikitze kolektiboaren emaitza dira, Donostiako Altza auzoan bizi edo ibiltzen den jendeak sortutako jakintza herrikoien isla.

Eskerrak eman nahi dizkiogu Altzako Historia Mintegiari (AHM) koaderno hau egiteko emandako aholku eta laguntzagatik.

1. ZENBAKIA: Altzako ahozko historiak koloreztatzeko lehen koadernoa. 2020ko maiatza-ekaina. DESKARGATU (pdf).  GAIAK: baratzak, garbitokia, jolasak, baserriak, eskolak orain dela 80 urte, migrazioak, gabonetako ohiturak.
2. ZENBAKIA: Altzako ahozko historiak koloreztatzeko bigarren koadernoa. 2020ko uztaila-abuztua. DESKARGATU (pdf). GAIAK: auzoko dendak, Altzako festak, industria, osasuna, alardea, komunikabideak.

PÁJARA EN FUGA. Memorias de una anarquista centroamericana

Argitalpen berri honetan, boterearen eta jabe-gabetzearen inguruko hausnarketa beste era batera sustatu nahi izan dugu: literatura-lan baten bidez. Aukera paregabea sortu zaigu Nora Méndez idazle salvadortarraren narrazio eta poesia lan hau editatu eta hedatzeko, hausnarketak beste zentzumen batzuen bidez pizteko.

PÁJARA EN FUGA liburuaren azala

Liburu honek hiru atal ditu, bizitzarekin elkarloturik daudenak eta Boterearen inguruko hausnarketa pizten dutenak.

Lehen atala, «Clara», nobela autobiografikoa da; bigarren atala, «A Diario Aviario» poema-bilduma; eta hirugarren atala ipuin bat da: «E.T. Phone, home».

Hiru ataletan zehar nabarmena da nola igarotzen den komunismotik eta abanguardia-borrokatik anarkismorantz, ez antolaketa eta ez kontu pertsonak hutsak ardatz izango ez dituen bizitzeko modu berrietarantz joz.

Honela aurkezten du nobela Nora Méndez idazleak berak:

Fui capturada junto a otra compañera de las FAL en una pensión de mala muerte en San Jacinto, donde vivíamos de manera semi clandestina desde hacía dos meses. Éramos comandos urbanos, de esas cipotas que iban a clases y después —a la salida— ponían bombas. Mi novela es un testimonio y una novela basada en aquellos días adolescentes y maduros en los que nos jugamos la vida por cambiar las condiciones sociales y económicas de la mayoría en el país. Nos capturaron un 14 de febrero de 1989 /qué romántico/ y permanecimos desaparecidas en un término de 72 horas para luego pasar una breve temporada en Cárcel de Mujeres. Es un relato alucinante, de 20 capítulos como la baraja del Tarot sin la muerte, que relata esta historia de una mujer de 19 años en la cárcel y además la historia de las nuevas mujeres de la sociedad de clase media. Los anti valores de mujeres nuevas que se hicieron los valores modernos. Mi novela da un vistazo crítico, mordaz, frío a las condiciones de lucha, el papel de los jesuitas y los padres de familia, los militares, Tutela Legal y hasta da un paseo desnudo con coreografía de Flash Dance en una cárcel llena de mujeres y deseos. Esta es mi historia y por fin la he contado. Cuando lean la novela comprenderán el por qué de mi cansancio y el custodio especial a mi persona.

Nobelatik irten eta bigarren atalerantz goaz, poema-bildumarantz. «A Diario Aviario», hegala hautsirik duen hegaztiak bezala, sentitzen du ezin izango duela inoiz berriz ere hegan egin, eta, hala ere, tarte batez gordeta eta ezkutatuta egon ostean, indarra biltzen du hegala pixka bat astintzeko, sasietara hurbiltzeko, hemen eta han janaria bilatzeko... eta horrela, biziberritzen da, bere zauri eta guzti. Orduan, anarkismoak laguntzen dio hegalak zabaltzen askatasunerantz, biziz bizitzera.

Si me centro en mí

camino en círculos.

Si me centro en ellos

camino a la deriva.

Si me centro en lo imposible

camino nuevas vidas

que pueden ser nueve

como los infiernos

o la vida de los gatos.

Hirugarren atala ipuin bat da eta, aldi berean, Botereari buruzko hausnarketa deigarri bat: «E.T. Phone, home». Ipuin honek barne-erritmo bizia du, ipuinean barneratu ahala sentitzen hasten zarena, ipuiak biltzen zaitu eta nahastu egiten zaitu.

Liburuak maitasuna islatzen du. Bere familiaren maitasuna, liburua berarekin batera ibiltzen baitu. Norak berak marraztutako irudiez gain, Camila Carcach eta Andrés Méndez bere seme-alabek eginak dira, eta liburuko atal bakoitza bere seme Castrivánek sentiberatasunez eta intentsitate handiz zabaltzen ditu, bere poesiaz.

Nora Méndez, El Salvador, 1969. Idazlea, anarkista, hippie, melomanoa, peripatetikoa eta filosofoa. San Salvadorren bizi da, bere hildakoen hiria, bere alaba zaintzen eta fruta-arbolak ereiten. Argitaletxe independiente bat zuzentzen du berea egitearen plazer hutsagatik eta politikaren eta zentsuraren amildegien gainetik salto egiteagatik. Etengabe ari da negarrez, hori da euriari laguntzeko duen modua.

Nora Méndezen webgunea: https://laspuertasdenora.blogspot.com/

Twitter: https://twitter.com/pajaraenfuga

Nora Méndez wikipedian: https://eu.wikipedia.org/wiki/Nora_M%C3%A9ndez

Ilusionista Sozialen Mintegia - UNILCO-espacio nómada
Vitoria-Gasteiz, 2019ko urria
250 orrialde, 21x14,8 cm
ISBN: 978-84-947515-6-1
Salneurria: 9 euro
Eskariak: ismupvehu@gmail.com edo volapukediciones@gmail.com

TRABAJANDO LA LENGUA DESDE UNA PERSPECTIVA DIALÉCTICA

Hizkuntzen irakaskuntzaren inguruan dugun proposamenaren lehen zirriborroa da honako liburua, eta horretarako, hainbat autorerekin egindako bilduma osatu dugu, hizkuntza ikuspegi dialektikotik lantzeak zer esan nahi duen argitu nahian.

TRABAJANDO LA LENGUA DESDE UNA PERSPECTIVA DIALÉCTICA (liburuaren azala)

Hizkuntzen didaktikaren inguruan izandako urteetako bizipen, esperientzia eta ikerketen ostean, 2014an beste modu batzuetara lan egiteari ekin genion, Ilusionista Sozialen Mintegiaren sorrerarekin batera. Urte hartan, UNILCO-espacio nómada eta Ilusionista Sozialen Kolektiboarekin bat egin eta ikerketa-formakzio talde hau sortu genuen.

Hala ere, orain arte ez gara gai izan hizkuntzen didaktikaren inguruan garatzen ari ginen ikuspegia paperean adierazteko, zirriborratzeko eta hari nagusiak elkarren artean lotzeko. Lan honetan, lagun izan ditugu liburu honetan bildutako lanen autoreak, batzuk aspaldidanik eta beste zenbait azken unean, liburuari ekin genionean.

Ikuspegi estrukturaletik ikuspegi dialektikora jauzi egitea ez da erraza. Hizkuntza zerbait egituratua eta nahiko finkoa den ideia oso sartuta dugu, eta ondorioz, hizkuntza irakasten dugunean, oso kezkatuta egoten gara gauzak "diren bezala" ikasaraztearekin. Izan esaldiaren gramatikan, izan testuaren gramatikan oinarriturik, egiturari lehentasuna ematen diogu, aldamiajearen eta modelajearen kontzeptuetan oinarrituz. Baina hizkuntza jendearena da eta ez da inorena, komuna delako, eta elkarren arteko elkarreraginean lehertu egiten da, sentipenak, pentsatzeak eta egintzak aldiberekotasunean pizten direnean. Horregatik, konplexutasunaren teoriatik abiatuz landu behar dela proposatzen dugu, inperfekzioan, osagabetasunean, ziurgabetasunean. Ikuspegi horretan, bigarren ordenako dialektikaren ildoa hartu dugu, kultura herrikoiek hizkuntzak sortu, aldatu eta suntsitzeko dituzten moduak ulertu nahian.

Ikuspegi honekin batera, liburuan bestelako ikuspegi eta esperientziak jaso nahi izan ditugu, gure ustez ikuspegi honen garapenean kontraste, eztabaida eta tentsio gisa presente egon behar dutelakoan. Planteatzen ari garen ikuspegia ez da integrista, eta disentsuaren dinamikotasunean jarraitu nahi genuke garatzen eta gauzatzen. Horregatik, aurreko liburuekin egin dugun bezala, hau ere lan kolektiboa da eta ikuspegi teorikoak, hausnarketak eta esperientziak elkarlotzen ditu.

Ainhoa EZEIZA eta Javier ENCINA (2019) Trabajando la lengua desde una perspectiva dialéctica. Algunos apuntes sobre lengua y complejidad. ISM-UPV/EHU, UNILCO-espacio nómada, Ilusionista Sozialen Kolektiboa. Vitoria-Gasteiz (Araba). ISBN: 978-84-947515-5-4

Salneurria: 15 €
Eskariak: ilusionistasozialak@gmail.com edo volapukediciones@gmail.com

Koordinatzaileak: Ainhoa Ezeiza eta Javier Encina

Argitaratzaileak:
Ilusionista Sozialen Mintegia (ISM-UPV/EHU)
www.ehu.eus/ism
UNILCO-espacio nómada
Universidad Libre para la Construcción Colectiva
www.ilusionismosocial.org

Laguntzailea eta banatzailea:
Volapük Ediciones. A.C. Libros Volapük
www.volapukediciones.blogspot.com.es

Azalaren diseinua: Nahia Delgado de Frutos
Preámbulo, Ambulando, Nomadeando eta Epiámbulo ataletako ilustrazioak:
María Solana Rubio (mariasolanarubio.wordpress.com)
Maketazioa: Ainhoa Ezeiza
Zuzenketak: Ainhoa Ezeiza y Javier Encina

Lehen argitalpena: 2019ko otsaila, Vitoria-Gasteiz (Araba).
 

AURKIBIDEA

Zaguán. Desempoderamiento lingüístico y perspectiva dialéctica. Ainhoa EZEIZA.

PREÁMBULO

La lengua, señores… Agustín GARCÍA CALVO.

Oralidad, escritura y complejidad. Ainhoa EZEIZA y Javier ENCINA.

Elogio del analfabeto. Hans Magnus ENZENSBERGER.

AMBULANDO

Repetición repetitiva y repetición creativa como formas de juego. Mediaciones sociales y culturas populares. Javier ENCINA y Ainhoa EZEIZA.

Diversidad lingüística y matriz sociocultural. Javier ENCINA, Ainhoa EZEIZA y Nahia DELGADO.

Análisis desde los discursos. Javier ENCINA.

La refinada hipocresía del interculturalismo (Acoso colonial-escolar a la diferencia). Pedro GARCÍA OLIVO.

En educación nada es inocente: emancipación comunicativa y ética de la comunicación. Carlos LOMAS.

Algunos apuntes sobre la adquisición de la lectoescritura. Ainhoa EZEIZA, Javier ENCINA y Sinaí RIVERA MARTÍNEZ.

Historias orales en Educación Infantil y Primaria. Nahia DELGADO, Ione URANGA, Javier ENCINA y Ainhoa EZEIZA.

NOMADEANDO

Oralidad perseguida, pueblos borrados (El exponente romaní). Pedro GARCÍA OLIVO.

De la comunidad a la escuela y de la escuela a la comunidad. Nora BARROSO y Nekane MARTIARENA.

Perspectiva de género en el juego. Ainhoa FERRO.

La escuela del bosque: un lugar para jugar, aprender y disfrutar en la naturaleza. La vivencia de dos maestras de infantil. Irati LASKIBAR, Itsaso MANSO y Josu SANZ.

Una mirada vivida a la escuela rural. Nina FERNÁNDEZ.

La lectoescritura desde el autoaprendizaje conectado con la naturaleza, la experiencia de Raíces y Flores: Un espacio de educación libre y crianza en comunidad. Jorge RUIZ-MORALES y Estefanía TEBAN GÓMEZ.

Leer y escribir literatura más allá de la escuela. Sergio FRUGONI.

EPIÁMBULO

Un ejemplo de ejercicio para una Pedagogía contra tiempo. Elogio de la caligrafía. Isabel ESCUDERO.

Cómo ser madre y no morir bajo el peso de los ladrillos de la escuela. Ainhoa EZEIZA, Carmen PÉREZ ARAUJO, Estefanía ZARDOYA, Vanessa GALÁN, Marta SALIDO, Mª Ángeles ÁVILA, Itziar RODRÍGUEZ, Patricia OCA y Martina ALBA.

A modo de epílogo. Pedagogía del revés... Isabel ESCUDERO.


Esteka honetan deskarga daitezke liburuaren aurkibidea eta sarrera (zaguán).

Beste esteka honetan, Alegría Libertaria irratsaioan liburuaren inguruan egindako saioa (gaztelaniaz): https://www.ivoox.com/32934091

Erreferentziazko webguneak

Ilusionismo Sozialaren inguruko webgune nagusia:

Ilusionismo Social

Jabegabetzearen inguruko blogak:

Jabegabetzea (eu)

Desempoderamiento (es)

Hezkuntza Komunaren Gunea: ikerkuntza eta sorkuntza komunitarioari lotutako gunea Mexiko Hirian:

EDCO - Espacio de Educación Común (Universidad Autónoma de Ciudad de México, UACM):

EDCO