Cómo citar el uso de la IA generativa

AA sortzailearen erabilera nola aipatu

AAren erabilera dokumentatzeko modua tresnak lan akademikoan izan duen paperaren araberakoa da.

"IA sortzailea testuan agertzen den edukia dela eta aipatu behar denean, haren erabilera ere modu esplizituan adierazi behar da."

Erabilera sortzailea (edukia sortu edo berridatzi)

AAk sortutako testua —literala edo birformulatua— lanean agertzen bada, tresna software gisa aipatu behar da, APA arauak jarraituz. Hiru modu daude erabilera hori dokumentatzeko, interakzioa nola txertatzen den kontuan hartuta.

a) Prompta testuaren barruan agertzen denean

Testuan:
ChatGPTren galdera hau egin denean: “Garunaren ezker-eskuin bereizketa errealitate zientifikoa da edo mito bat?”, tresnak erantzun du “espezializazioa badagoela, baina ‘ezkerreko garuna / eskuineko garuna’ ideia mito sinplifikatua dela” (OpenAI, 2023).

APA erreferentzia:
OpenAI. (2023). ChatGPT (2023ko martxoko bertsioa) [Hizkuntza-eredua]. https://chat.openai.com

b) Prompta testuan ez bada agertzen, baina elkarrizketa eranskinean jasotzen bada

Testuan:
“Garuneko eskualdeek modu integratuan jarduten dute eta plastikotasun neuronalaren bidez beren funtzioak birbanatu ditzakete” (OpenAI, 2023; ikus A eranskina).

APA erreferentzia:
OpenAI. (2023). ChatGPT [Hizkuntza-eredua]. https://chat.openai.com

Eranskin A-ren adibide osoa

A eranskina — ChatGPTrekin izandako elkarrizketa

Kontsulta-data: 2023/03/14
Erabilitako tresna: ChatGPT (OpenAI, 2023ko martxoko bertsioa)

Prompt 1:
“Azaldu ea hemisferioen bereizketa ebidentzia zientifikoan oinarritzen den edo metafora sinplifikatua den.”

ChatGPTren erantzuna:
“Espezializazioa existitzen da, baina pertsonak hemisferio dominantearen arabera sailkatzea mito ezagun bat da…”

Prompt 2:
“Gehitu plastikotasun neuronalari buruzko adibide eguneratuak.”

ChatGPTren erantzuna:
“Plastikotasunak funtzioak birbanatzea ahalbidetzen du lesioen ondoren edo entrenamendu jarraituaren bidez…”

Ikaslearen adierazpena:
Erantzunak berrikusi eta birlandu egin dira txertatu aurretik.

Ohar garrantzitsua: Plataforma batzuek ez dute elkarrizketen URL zehatza gordetzen. Erabiltzaileak ezabatzen badu, betirako galtzen da.

c) Elkarrizketa partekatzeko estekaren bidez aipatzen denean

(AAk elkarrizketa publikoa partekatzeko aukera eskaintzen duenean bakarrik aplikatzen da.)

Testuan:
“Funtzio-espezializazioa esperientziaren bidez aldatu daiteke” (OpenAI, 2023).

Erreferentzia:
OpenAI. (2023). ChatGPT [Hizkuntza-eredua].
https://chat.openai.com/share/XXXXXXXXX

Oharra:
- AA guztiak ez dituzte estekak eskaintzen.
- Estekak iraungi daitezke.
- Hainbat elkarrizketa badira: OpenAI (2023a), (2023b)…

Erabilera lagungarria (itzulpena, zuzenketa, estiloaren hobekuntza)

AAk jada existitzen zen edukia eraldatu du —itzultzea, zuzentzea edo birformulatzea— eta emaitza lanean agertzen bada:

Testuan:
“Testuaren gorputzean zitazioa eginez…” (Martínez Palacios & Legarreta Iza, 2017; itzulpena: Elhuyar, 2024).

Erreferentziak:
Elhuyar. (2024). Elia [Itzultzaile neuronala]. https://elia.eus/itzultzailea
Martínez Palacios, J., & Legarreta Iza, M. (2017). Gidaliburua… UPV/EHU.

AArentzako aipamenaren mugak

  • Bertsioak aldatzen dira eta erantzunak ere bai
  • Plataforma batzuek ez dute elkarrizketarik berreskuratzen
  • Estekak iraungi edo gal daitezke
  • AAk erreferentziak, legeak edo teoriak asmatu ditzake
  • Ez du eskaintzen bere iturrien jarraipen zehatzik
Horregatik, AAren erabilera beti osatu behar da berrikuspen kritikoarekin eta bibliografia zientifiko fidagarriarekin.