AAren erabilera arduratsua: iruzurra eta plagioa
EHUko unibertsitate-komunitatea gidatzen duen printzipio nagusia honakoa da: AA erabiltzea ez da plagioa, baina iruzurra da erabilera hori adierazten ez bada.
AA sortzaileak ez ditu existitzen diren lanak kopiatzen: ereduen bidez eduki berria sortzen du.
Hala ere, egiletza zalantzak sor daitezke ikasleek eduki hori euren lan gisa aurkezten dutenean, adierazi gabe.
Garrantzitsua ez da AAk edukiak sortzen dituen ala ez, baizik eta bere ekarpena ezkutatzen den ala ez.
AA sortzailea erabiltzea EZ da plagioa ikuspegi akademikotik
AAk ez ditu testu edo ideia zehatzak egile konkretuetatik kopiatzen; bere erabilerak ez du bat egiten plagioaren definizio normatiboarekin; erabiltzea zilegi da baldin eta behar bezala adierazten bada eta ikasleak lanaren egiletza kontzeptuala mantentzen badu.
AA erabiltzea ez da plagioa. Ez deklaratzea, iruzurra izan daiteke.
AAren erabilera iruzur gisa har daiteke honako egoeretan:
- Ebaluagarriak diren lanetan erabiltzen bada eta ez bada adierazten
- AAk sortutako testu osoa edo zati bat norberarena balitz bezala entregatzen bada
- AAk ordezkatzen badu ikaslearen arrazoiketa edo lanketa pertsonala
- Adierazi gabe erabiltzen badira AAk sortutako itzulpenak, azalpenak edo laburpenak
- Irakasleen jarraibideak urratzen direnean
Gardentasun falta —eta ez tresna bera— da osotasun akademikoa urratzen duena.
Arrisku nagusiak: originaltasuna, egiletza eta detekzioa
Erronka nagusiak honakoak dira:
- AA detektatzeko tresnetan positibo faltsu asko
- Testuak AA bidez sortuak diren ala ez bereizteko irakasleen intuizioaren mugak
- AAren esku-hartzea ezkutatzeko diseinatutako tresnak
- Sortutako testuetan akatsak, asmamenak edo kontzeptu-nahasketak agertzeko arriskua
AA sortzailea debekatzeak ez du zentzurik praktikan: gakoa haren erabilera arduratsua irakastea da.
Egiletza-arazoak saihesteko gomendioak
- Izan beti gardena.
- Berrikusi kritiko generatutako eduki oro.
- Ez utzi tresnari egiletza kontzeptuala ordezkatzen.
- Jarraitu irakasleen jarraibideak.
- Ez erabili AA ikaskuntza funtsezkoak ordezkatzeko.
- Ez sartu datu pertsonalik edo babestutako materialen edukirik.