Adimen Artifizialaren (AA) integrazioak marko argi bat eskatzen du haren erabilera esparru guztietan orientatzeko. Printzipio hauek erreferentzia komun bat eskaintzen dute AAren erabilera Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) balio instituzionalekin lerrokatuta egon dadin eta unibertsitate-komunitate bidezko, segurua eta ongizate komunarekin konprometitua garatzen lagun dezan.
Hemen ez da teknologia bera arautzea bilatzen, baizik eta bere integrazioa pertsonen duintasunarekiko errespetuan oinarritzea, osotasun akademikoa bermatzea eta gure hezkuntza- eta ikerketa-prozesuekiko konfiantza indartzea.
Ondoren aurkezten diren printzipioek AA sortzailearen erabilera arduratsu, garden eta gizarterantz orientatua izateko oinarriak ezartzen dituzte unibertsitatean.
1. Berdintasuna
AA sortzailearen erabilerak berdintasun-printzipioan oinarritu behar du, unibertsitateko komunitateko kide guztiek inolako diskriminaziorik gabe sarbidea izan dezaten. Garrantzitsua da emaitza okertu edo diskriminatzaileak sor ditzaketen tresnak edo plataformak saihestea.
2. Etika
AA sortzailearen erabilera eta garapena unibertsitateak aitortutako printzipio etikoetan oinarritu behar da. Horrek esan nahi du erantzukizunez, gardentasunez eta bidezko jokatzea fase guztietan: diseinuan, inplementazioan eta aplikazioan. Funtsezkoa da AA ez erabiltzea giza duintasuna urratu, diskriminazioa sustatu, informazioa manipulatu edo pribatutasuna arriskuan jar dezakeen inolako xederik lortzeko.
3. Konfidentzialtasuna
AA sortzailearen erabilerak datu pertsonalen eta instituzionalen babesa zorrotz errespetatu behar du. Ez dira AA sistemetan sartu behar datu sentikorrak, hala nola identifikatzaile pertsonalak, informazio ekonomikoa, harreman-datu pribatuak edo segurtasuna arriskuan jar dezaketen materialak.
4. Zintzotasun akademikoa
AA sortzailearen erabileran zintzotasunik eza hezkuntza-prozesuei kalte larria egin diezaieke, bereziki ebaluazioan. Horregatik, bere erabilera modu esplizituan adierazi behar da lan eta proiektu akademikoetan, bereziki Gradu Amaierako Lanean, Master Amaierako Lanean edo doktorego-tesietan. Funtsezkoa da AAren erabilera nola adierazi behar den zehazten duten gomendio instituzionalak jarraitzea.
5. Gardentasuna
Ahal den guztietan, ikerketan erabiltzen diren AA sortzaileko garapenak gardenak izan behar dira, algoritmoak eta eredu neuronalak publikoki ezagutaraziz, baita prestaketan erabilitako datu-baseak ere. Gardentasunak konfiantza eta erreproduzigarritasun zientifikoa indartzen ditu.
6. Prestakuntza
AA sortzailearen erabilera arduratsuak prestakuntza eskatzen du. Unibertsitateko komunitateak prestakuntza progresiboa eta diziplina artekoa behar du, teknologia hauen alderdi teknikoak, sozialak eta etikoak barne hartzen dituena. Alfabetatze digitala ezinbestekoa da erabilera segururako eta eraginkorrerako.
7. Lankidetza irekia
AA sortzaileak lankidetza-kultura sustatu behar du erabiltzaileen, irakasleen, ikertzaileen eta garatzaileen artean. Ezagutza eta praktika arduratsuak partekatzeak erabilera akademikoaren kalitatea hobetzen du eta berrikuntza kolektiboa bultzatzen du.
8. Gainbegiratzea
AA sortzailearen erabilerak giza gainbegiratzea izan behar du lagungarri. Erabaki garrantzitsuak ez dira erabat automatizatu behar. Arduradunek beharrezko gaitasunak izan behar dituzte AAren bidez sortutako emaitzak berrikusteko, egiaztatzeko eta zuzentzeko.
9. Jasangarritasuna
AA sortzailearen garapenak eta erabilerak haren ingurumen- eta energia-eragina kontuan hartu behar dituzte. Unibertsitateak Garapen Jasangarrirako Helburuekin bat datozen irtenbideak bultzatu behar ditu, aztarna ekologikoa murrizten duten eta gizarte-ekitatea eta inklusibitatea sustatzen dituzten praktika arduratsuak babestuz.
10. Gizarte-ekarpena
AA sortzailean oinarritutako irtenbideek ongizate komuna izan behar dute xede. Haien diseinuak eta aplikazioak gizarte-erronkak konpontzen lagundu, ongizatea hobetu eta erakundeak sendotu behar dituzte. AA ez da soilik tresna teknologiko edo komertzial gisa ulertu behar, baizik eta gizarte-garapenaren eta ezagutza partekatuaren zerbitzura dagoen baliabide gisa.
